Kiedy można unieważnić maturę

Każda osoba stawiająca się na egzamin maturalny musi mieć przy sobie dokument ze zdjęciem pozwalający potwierdzić jej tożsamość. Dla osób pełnoletnich jest to dowód osobisty, paszport lub ewentualnie prawo jazdy. Osoby, które zostały skierowane przez okręgową komisję egzaminacyjną do innej szkoły (nie tej, w której się uczyli), muszą mieć przy sobie również świadectwo ukończenia szkoły.

Egzamin powinien być przeprowadzony w ciszy i spokoju oraz w warunkach zapewniających samodzielność. Dlatego do sali, w której się on odbywa (zarówno ustny, jak i pisemny), nie można wnosić żadnych urządzeń telekomunikacyjnych. Każdy, kto zapomni o tym i zabierze ze sobą telefon komórkowy, musi liczyć się z tym, że może zostać usunięty z pomieszczenia, np. gdy telefon zadzwoni.

Tak. Do sali egzaminacyjnej, w której jest przeprowadzana część pisemna egzaminu maturalnego, nie można wnosić żadnych urządzeń telekomunikacyjnych ani korzystać z nich w tej sali. Jeśli zatem nauczyciel, przechodząc obok ucznia, usłyszy dzwonek telefonu czy sygnał nadchodzącego sms-a, może poprosić o opuszczenie sali. W przypadku wniesienia lub korzystania przez zdającego w sali egzaminacyjnej z urządzenia telekomunikacyjnego lub materiałów i przyborów pomocniczych niewymienionych w informacji dyrektora CKE przewodniczący zespołu egzaminacyjnego przerywa egzamin tego zdającego i unieważnia go.

Należy więc zapobiec takim sytuacjom, których konsekwencją może być niezaliczenie egzaminu. Członkowie komisji nadzorującej również nie mogą mieć przy sobie włączonych telefonów komórkowych. Do nich także stosuje się zasady dotyczące niepomagania przy pisaniu pracy, a na taki zarzut mogliby się narazić.

Nie. Na salę egzaminacyjną nie można wnosić żadnych urządzeń telekomunikacyjnych. Oznacza to, że zarówno uczniowie, jak i nauczyciele będący członkami zespołów nadzorujących nie mogą mieć przy sobie telefonów komórkowych. Jeśli jednak zdarzy się, że nauczyciel ma telefon, a ten zadzwoni, kwestię unieważnienia egzaminu rozstrzyga dyrektor właściwej okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Wykaz przedmiotów, np. książek, pomocy naukowych, CKE podaje co rok na swojej stronie internetowej, nie później niż dwa miesiące przed terminem egzaminu. Korzystanie z materiałów i przyborów pomocniczych niewymienionych w informacji dyrektora CKE skutkuje przerwaniem egzaminu zdającego i jego unieważnieniem.

Warto też pamiętać, że zgodnie z zaleceniami CKE, każdy zdający powinien swoją pracę napisać długopisem albo piórem z czarnym atramentem. Taki wymóg jest obecnie stosowany podczas większości egzaminów państwowych, np. na urzędnika mianowanego. Prace i karty ocen są bowiem skanowane, a kolor niebieski, zwłaszcza jasny, może być nieczytelny po wczytaniu do komputera. Jeśli okaże się, że długopis przestał pisać, należy zgłosić się do zespołu nadzorującego, który musi posiadać zapasowe przybory do pisania.

Na sali musi być zegar, umieszczony w takim miejscu, aby był widoczny dla wszystkich uczniów. Chociaż w trakcie egzaminu pisemnego zdający nie powinni opuszczać sali, to komisja nie może odmówić im prawa do skorzystania z toalety.

Podczas egzaminu w sali mogą przebywać wyłącznie zdający, przewodniczący zespołu egzaminacyjnego i osoby wchodzące w skład zespołu nadzorującego. Wyjątek stanowi maturalny egzamin z informatyki, podczas którego może pojawić się administrator lub opiekun pracowni. Komisja egzaminacyjna musi liczyć co najmniej trzech członków. W przypadku gdy w sali egzaminacyjnej jest więcej niż 30 zdających, liczbę jej członków zwiększa się o jedną osobę na każde kolejne 20 osób.

W komisji nie mogą zasiadać nauczyciele danego przedmiotu i wychowawcy zdających, z tym że w skład komisji przedmiotowej na egzaminie ustnym nie może wchodzić jedynie nauczyciel, który uczył zdających w ostatnim roku nauki. Z drugiej strony członkiem komisji, zarówno na egzaminie pisemnym, jak i ustnym, musi być również jeden nauczyciel spoza szkoły.

Nie. W skład zespołu przedmiotowego przeprowadzającego egzamin ustny nie może wchodzić nauczyciel, który w ostatnim roku nauki prowadził zajęcia z danego przedmiotu ze zdającymi. Zatem nauczyciel, który uczył ucznia w roku szkolnym poprzedzającym rok, w którym zdaje on egzamin, może być członkiem komisji.

Członkowie komisji muszą dbać o to, aby egzamin maturalny odbył się zgodnie z procedurami ustalonymi przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Swoje zastrzeżenia mogą zgłaszać bezpośrednio przewodniczącemu zespołu egzaminacyjnego lub dyrektorowi Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (OKE). Jeśli będą istotne, egzamin może zostać unieważniony. Wówczas zdający będą musieli napisać go jeszcze raz w dodatkowym terminie.

Z kolei, jeśli uczeń uzna, że w trakcie egzaminu zostały naruszone przepisy dotyczące jego przeprowadzania, może w ciągu dwóch dni zgłosić zastrzeżenia do dyrektora OKE. Naruszeniem może być np. włączenie do komisji nauczyciela uczącego daną klasę, hałas uniemożliwiający skupienie się, złe odtworzenie płyty na egzaminie z języka obcego itp. Dyrektor OKE rozpatruje zgłoszone zastrzeżenia w terminie siedmiu dni od daty ich otrzymania. Jego rozstrzygnięcie jest ostateczne. Oznacza to, że nie ma już instytucji, do której można się odwołać. W takich sytuacjach warto jednak starać się zainteresować sprawą dyrektora CKE.

Należy też pamiętać, że przewodniczący zespołu egzaminacyjnego może przerwać egzamin lub unieważnić pracę, jeśli zdający został przyłapany na ściąganiu bądź zakłócał prawidłowy przebieg egzaminu w sposób utrudniający pracę pozostałym zdającym, np. zachowywał się zbyt głośno.

Osoba, która nie zgadza się z decyzją przewodniczącego, ma tylko dwa dni na odwołanie się od niej do dyrektora OKE. Jeśli ten zgodzi się z decyzją dyrektora szkoły, absolwent musi pogodzić się z faktem, że egzamin z danego przedmiotu będzie mógł zdawać dopiero za rok.

Unieważnić część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu w przypadku stwierdzenia niesamodzielnego rozwiązywania zadań przez zdającego może także dyrektor OKE w porozumieniu z dyrektorem CKE. O tym, że dana praca nie została napisana samodzielnie, dyrektor jest informowany przez egzaminatorów sprawdzających arkusze. Po otrzymaniu takiej informacji dyrektor OKE powołuje zespół ekspertów, który przeprowadza postępowanie wyjaśniające. Eksperci nie tylko analizują prace wskazane przez egzaminatorów, ale również wszystkie prace z danej szkoły oraz protokół zbiorczy napisany przez szkolną komisję egzaminacyjną. Mogą też poprosić o schemat rozmieszczenia uczniów na danej sali. Z postępowania wyjaśniającego sporządzany jest protokół. Jeśli zostanie w nim udowodnione niesamodzielne wykonanie pewnych zadań, to część pisemna egzaminu z danego przedmiotu jest unieważniana.

Tak. Dyrektor OKE w porozumieniu z dyrektorem CKE może unieważnić pracę, jeśli była napisana niesamodzielnie. Niestety przepisy nie gwarantują maturzyście prawa do odwołania, a tym samym prawa do aktywnego uczestniczenia w wyjaśnieniu sprawy. Maturzysta, który dowie się, że egzaminatorzy sprawdzający jego pracę zakwestionowali jej samodzielność, powinien przedstawić dyrektorowi OKE na piśmie swój punkt widzenia. W ten sposób zwiększa szansę na rzetelne rozwiązanie sprawy. Decyzja dyrektora oke jest ostateczna i nie można jej zaskarżyć np. do sądu administracyjnego.

Niestety przepisy nie gwarantują prawa do odwołania. Maturzysta, który dowie się, że komisja kwestionuje samodzielność jego pracy, powinien jednak przedstawić OKE na piśmie swój punkt widzenia. W ten sposób zwiększa szansę na rzetelne rozwiązanie sprawy. Zdarza się również, że dyrektor szkoły mimo że wie o podejrzeniu niesamodzielnego napisania pracy, nie informuje o tym zainteresowanego. Wówczas dopiero nie otrzymując świadectwa maturalnego, dowiaduje się on, że nie zdał matury. Dlatego zaraz po otrzymaniu informacji o unieważnieniu egzaminu należy poprosić na piśmie dyrektora właściwej OKE o uzasadnienie podjętej decyzji.

Jeżeli w trakcie procedury wyjaśniającej okaże się, że zawinił zespół nadzorujący, bo nie spełnił wszystkich procedur, to uczniowie mają prawo ponownie pisać egzamin w terminie dodatkowym.

Przewodniczący zespołu egzaminacyjnego może przerwać egzamin lub unieważnić pracę, jeśli zdający został przyłapany na ściąganiu

Jolanta Ojczyk

jolanta.ojczyk@infor.pl

Par. 64, 67, 68, 72, 77, 72, 80 - 84, 98 - 99, 107 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. nr 83, poz. 562 z późn. zm.).