Ze środków unijnych korzystają uczniowie, nauczyciele, szkoły, studenci i instytucje oświatowe

Środki unijne są ogromną szansą dla edukacji. Oświata kosztuje nas ponad 53 mld zł (to są dane za 2009 rok), wliczając w to wydatki samorządów i rządową subwencję. Do tego dostaliśmy niezwykły prezent - zewnętrzne zasilenie finansowe w postaci około 11 mld zł w okresie 2007-2013. Mam tu na myśli łączną sumę środków na oświatę w Priorytetach III i IX Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

W ramach PO KL współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego od początku wdrażania Priorytetu III realizujemy 36 projektów systemowych - w tym 11 projektów, które już się zakończyły w 2009 i 2010 roku i 222 projekty konkursowe (w tym 24 już zakończone). Szacujemy, że w ramach wszystkich projektów przeszkolimy ponad 170 tys. osób związanych z oświatą. To są osoby niezwykle ważne dla powodzenia fazy wdrożeniowej reformy, gdyż są liderami zmian. Dodatkowo ponad 300 tys. nauczycieli ze szkół podstawowych i gimnazjów wzięło udział w spotkaniach szkoleniowych na temat założeń reformy programowej.

W roku 2010 przypadło apogeum prac nad wszystkimi najważniejszymi podsystemami edukacji, otworzyliśmy 12 nowych projektów systemowych. Z kolei 2011 r. to ostatni rok uruchamiania nowych projektów o kluczowym znaczeniu - dwóch systemowych i trzech konkursowych, których efekty będziemy konsolidować z pozostałymi projektami w latach 2012-2015.

Ze środków unijnych korzystają uczniowie, nauczyciele, szkoły, studenci, instytucje oświatowe, takie jak Centralna Komisja Egzaminacyjna, okręgowe komisje, centra kształcenia ustawicznego i praktycznego, organizacje pozarządowe, uczelnie wyższe, samorządy, instytucje szkoleniowe.

Dla przykładu - dzięki tym pieniądzom ponad 670 000 uczniów będzie mogło skorzystać z zajęć pozalekcyjnych rozwijających poziom kompetencji kluczowych, prowadzonych przez 32 419 przeszkolonych nauczycieli. Dla ponad 900 nauczycieli przedmiotów zawodowych organizowane są staże w przedsiębiorstwach.

Efekty działań Priorytetu III to też ok. 1 400 studentów pedagogiki, 7 000 słuchaczy studiów podyplomowych przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela przedmiotów zawodowych na 32 uczelniach, ok. 7 200 uczestników praktyk studenckich przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela w 286 szkołach i placówkach, 57 innowacyjnych programów nauczania wdrażanych w 247 szkołach i placówkach kształcących uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, testujących nowoczesne metody i techniki nauczania.

Oprócz projektów wyłonionych do dofinansowania w konkursach, instytucje wspierające oświatę realizują też 25 projektów systemowych. Dzięki tym projektom można było np. zaprojektować na nowo funkcjonujący obecnie System Informacji Oświatowej, wykorzystując nowoczesne technologie IT, a także podstawę programową, przygotować i przeprowadzić pilotaże nowych egzaminów gimnazjalnych i maturalnych.

Komisja Europejska przyznała Ministerstwu Edukacji Narodowej 855 300 828 euro alokacji z Europejskiego Funduszu Społecznego. Razem z wkładem ze środków publicznych w wysokości 150 935 440 euro uzyskaliśmy więc 1 006 236 268 euro na realizację zadań w ramach Priorytetu III PO KL w latach 2007-2013.

W ramach wszystkich działań i poddziałań Priorytetu III, do połowy lutego 2011 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej podpisało 258 umów o dofinansowanie projektów na łączną kwotę 2 026 096 389, 32 zł. Oznacza to, że te pieniądze - ponad 2 mld złotych z UE - już w tej chwili zmieniają polską oświatę. Za pośrednictwem MEN trafiają one do szkół, placówek i instytucji oświatowych, uczelni, przedsiębiorców. Oprócz tego 624 mln zł zostały przekazane do regionów na indywidualizację pracy z uczniami w klasach I-III każdej szkoły podstawowej (1,1 mln najmłodszych uczniów).

W 2011 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej, w ramach zaplanowanych trzech konkursów, zamierza podpisać umowy na 372 mln zł. Zapraszamy więc wszystkich chętnych do składania wniosków. Warto spróbować swoich sił, aby zrealizować swoje pomysły na edukację. Zainteresowanych zachęcam do odwiedzenia strony internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej. W zakładce dotyczącej funduszy unijnych pod adresem www.efs.men.gov.pl można znaleźć więcej informacji.

Środki z Europejskiego Funduszu Społecznego dają nam ogromne możliwości przyspieszenia opracowania i realizacji zmian systemowych w edukacji. Dzięki tym pieniądzom zmodernizowane zostały podstawy programowe i programy nauczania. Zmieniany jest system egzaminów zewnętrznych, powstaje nowy system nadzoru pedagogicznego oraz model zarządzania oświatą na poziomie lokalnym, regionalnym i centralnym. Dostosowywany do zmieniającej się szkoły i jej otoczenia jest system kształcenia i doskonalenia nauczycieli. System wsparcia szkoły, a w niej nauczycieli ma podnieść jakość kształcenia uczniów uzdolnionych i tych ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Warto inwestować w edukację, pamiętając przy tym, że efekty tych działań są widoczne dopiero po jakimś czasie. Widać to choćby w wynikach ostatniej edycji badania PISA (Program Międzynarodowej Oceny Uczniów) pokazujących, jak rozwijają się umiejętności 15-latków w kilkudziesięciu krajach świata. W badaniu PISA 2009 polscy gimnazjaliści osiągnęli bardzo dobre wyniki - zdobyli średnio o 6 punktów więcej niż wynosi średnia dla krajów OECD. Jest to piąte miejsce wśród krajów Unii Europejskiej. Ten dobry wynik to m.in. efekt reformy edukacji i reformy samorządowej, wprowadzonych 10 lat temu.

Jesteśmy przekonani, że inwestycja w projekty edukacyjne realizowane obecnie ze środków unijnych poprawi jakość polskiego systemu oświaty, mierzoną obiektywnymi badaniami i z roku na rok coraz bardziej widocznym postępem rozwoju kompetencji i kwalifikacji nie tylko młodych ludzi, ale i dorosłych. Edukacja będzie dostosowana do wymogów współczesnego świata.

@RY1@i02/2011/037/i02.2011.037.050.007a.001.jpg@RY2@

Rozmawiał Krzysztof Polak