Od września dofinansowanie kształcenia młodocianych na nowych zasadach

Nowelizacja ustawy o systemie oświaty wprowadzająca zmiany w zasadach dofinansowania kształcenia młodocianych została uchwalona ponad rok temu, a weszła w życie dopiero teraz. Dlaczego?

Zmiany dotyczyły całego systemu kształcenia zawodowego, więc musiały wejść w życie w jednakowym rytmie. Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 205, poz. 1206 z późn. zm.) została przyjęta tuż przed rozpoczęciem roku szkolnego 2011/2012, a trudno byłoby praktycznie z dnia na dzień zmieniać przepisy dotyczące dofinansowania kształcenia zawodowego młodocianych. Trzeba też pamiętać, że nowe regulacje nie wprowadzają rewolucji. Doprecyzowują pewne kwestie, które budziły wątpliwości np. organów zajmujących się wypłatą dofinansowania.

Jakie są najważniejsze zmiany dotyczące dofinansowania przygotowania zawodowego?

Najważniejsza zmiana dotyczy cyklu, w jakim realizowane jest dofinansowanie. Do tej pory kształcenie w zawodach z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego mogło odbywać się w cyklu 24- lub 36-miesięcznym w zależności od zawodu. Teraz jest jeden cykl: 36-miesięczny. Wszystkie zawody, jakie są nauczane na poziomie zasadniczej szkoły zawodowej, mają 3-letni cykl.

Do wniosku o dofinansowanie pracodawca dołącza kopię umowy zawartej z młodocianym pracownikiem oraz kopie dokumentów poświadczających kwalifikacje do nauczania danego zawodu. Ponadto pracodawca powinien złożyć kopię dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub świadectwa czeladniczego bądź dostarczyć zaświadczenie o zdaniu egzaminu przez ucznia. Zaświadczenie jest przydatne, zwłaszcza gdy pracodawca stracił kontakt z uczniem i ma trudności z dostarczeniem innego dokumentu potwierdzającego ukończenie nauki. Zaświadczenia mogą być wydawane pracodawcy przez okręgowe komisje egzaminacyjne albo izby rzemieślnicze. Kolejna zmiana dotyczy kwestii wypłaty proporcjonalnej dofinansowania w sytuacji, gdy kształcenie trwa krócej niż 36 miesięcy.

Z jakich powodów może nastąpić skrócenie kształcenia?

Skrócenie może nastąpić, np. gdy młodociany wcześniej przystąpi do egzaminu albo wcześniej odbywał przyuczenie do wykonywania określonej pracy i pracodawca zaliczył mu okres tego przyuczenia do okresu nauki zawodu. Nowe przepisy mówią wprost, że w sytuacji, w której kształcenie trwa krócej niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania obniża się proporcjonalnie do okresu kształcenia.

Czy jeszcze teraz, we wrześniu albo w kolejnych miesiącach, pracodawcy, którzy mają uprawnienia i chcą uczyć, mogą przyjąć uczniów, aby w przyszłości otrzymać dofinansowanie?

Umowę z młodocianym pracownikiem można podpisać przez cały rok, choć przepisy wprowadzają tu pewne rozróżnienie. Umowę z młodocianym, który będzie dokształcać się w zasadniczej szkole zawodowej, podpisuje się, w okresie prowadzenia rekrutacji do szkół zawodowych. W praktyce jeszcze pod koniec wakacji jest zawierana część takich umów. Jeśli młodociany nie dokształca się w szkole, pracodawca może zawrzeć umowę w dowolnym momencie.

Czy pracodawca musi rozliczać się w cyklu 3-letnim i nie może wcześniej ubiegać się o dofinansowanie kształcenia?

Pracodawca nie może wcześniej ubiegać się o dofinansowanie, gdyż jak wspomniałem do wniosku o dofinansowanie należy dołączyć kopię dokumentu poświadczającego ukończenie nauki, czyli dyplomu, świadectwa czeladniczego albo zaświadczenia o zdaniu egzaminu.

Jednak uczeń może przecież zmienić pracodawcę, gdy nie będzie mu się podobała praca u niego albo zajdą inne losowe okoliczności niezależne od zatrudniającego. Czy w takiej sytuacji można wcześniej otrzymać pieniądze?

W przypadku gdy umowa zostanie rozwiązana nie z winy pracodawcy, będzie mu przysługiwało dofinansowanie za okres, w którym młodociany uczył się u niego zawodu. Jeśli więc młodociany przez 3 lata co roku będzie zmieniał pracodawcę, to każdy z nich będzie mógł ubiegać się o pieniądze. Oczywiście o dofinansowanie będzie można wystąpić, gdy uczeń zda egzamin.

Czy zmieniły się kwoty dofinansowania?

Kwota dofinansowania od 1 września 2012 r. wynosi w przypadku nauki zawodu 8081 zł, a w razie przyuczenia do wykonywania określonej pracy - 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia. W praktyce jednak są to takie kwoty jak do tej pory. Dotychczas pracodawca otrzymywał bowiem kwotę, którą określała ustawa (odpowiednio 7645 zł i 240 zł), zwaloryzowaną o 105,7 proc.

Czy została zmieniona procedura występowania o dofinansowanie?

Tak jak dotychczas pracodawca składa wniosek do burmistrza, wójta gminy lub prezydenta miasta - w zależności od miejsca zamieszkania ucznia. To ten organ przyznaje pieniądze. Nie został określony jednolity wzór wniosku. Każdy urząd na swój użytek mógł przygotować własny wzór. Pracodawcy są już przyzwyczajeni do procedur stosowanych w jednostkach samorządu terytorialnego i z tego powodu nie chcieliśmy wprowadzać niepotrzebnego zamieszania. Nie było zresztą sygnałów, aby istniała konieczność wprowadzenia jednolitego wniosku o dofinansowanie.

Dofinansowanie pochodzi z funduszu pracy. Czy są jakieś limity przyjęć uczniów w związku z ograniczonymi środkami tego funduszu? Czy pracodawcy dostaną bez problemów należne dofinansowania?

Nie mamy sygnałów, aby były jakieś problemy z wypłacaniem dofinansowania nauki zawodu młodocianych pracowników. Kwota przeznaczona na dofinansowanie jest określana w budżecie funduszu pracy na podstawie informacji z poszczególnych gmin o tym, ilu młodocianych pracowników w danym roku ukończy kształcenie. Gminy mają takie informacje z tego powodu, iż młodociany pracownik w ten sposób realizuje obowiązek nauki. Informacje te są przekazywane do Ministerstwa Pracy i na ich podstawie jest planowany budżet funduszu pracy. Problemy z wypłatą mogły być jednostkowe, wynikające z tego, że pracodawca złożył wniosek na zakończenie roku budżetowego i musiał poczekać na nową transzę pieniędzy.

Co z pracodawcami, którzy kończą jeszcze nauczanie zawodu w cyklu dwuletnim?

Dla tych pracodawców przewidziano do 31 grudnia 2014 r. możliwość wypłaty w cyklu dwuletnim, przy czym stare zasady dotyczą kwoty wypłaty. Należy także zaznaczyć, że od 1 września nie ma już możliwości zawierania umów z młodocianymi na kształcenia w cyklu 2-letnim w zawodach z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Do końca 2014 roku można kontynuować 2-letni cykl nauczania zawodu

@RY1@i02/2012/173/i02.2012.173.21700020b.802.jpg@RY2@

JACEK FALKOWSKI, z-ca dyr. departamentu kształcenia zawodowego i ustawicznego w MEN

Rozmawiał Tomasz Zalewski