Polska nauka puchnie od nadmiaru biurokracji

Uczeni skarżą się na lawinowo rosnącą papierologię, którą fundują im rząd i Bruksela. Ich zdaniem absurdem są wymagania np. przy realizacji projektów finansowanych z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, gdzie co miesiąc trzeba się rozliczać z każdej wydanej złotówki. Taki projekt, oprócz efektów naukowych, generuje co 30 dni segregator faktur, który trzeba przechowywać przez 5 lat po zakończeniu projektu. A np. Instytut Biochemii i Biofizyki PAN obsługuje jednocześnie 20 projektów. W ciągu 5 lat IBB PAN zapełni zatem 1200 segregatorów.

Nie wszystkie pieniądze rozlicza się tak skrupulatnie. Granty Fundacji Nauki Polskiej rozlicza się co 6 miesięcy. W ramach unijnego VII programu ramowego - na koniec projektu.

Obsługa związana z każdym projektem kreuje nowe etaty. - Nauka ma się utrzymywać z grantów, ale nie zapewnia się nam środków na ich obsługę - mówi prof. Wojciech Bal z Instytutu Biochemii i Biofizyki. Niektóre instytuty mimo to zatrudniły po dodatkowej osobie. Pracownicy IBB radzą sobie, siedząc po godzinach.

Biurokratycznemu rozdęciu uległy też inne aspekty funkcjonowania nauki, np. wniosek o dotację na badania statutowe, który jest podstawą finansowania jednostek naukowych. Zawiera m.in. listę pracowników, ich dorobek naukowy oraz realizowane programy badawcze. Na jednym z wydziałów humanistycznych taki wniosek w 2007 r. miał 24 strony. Wniosek za rok 2011 składał się ze 140 stron.

Na to nakłada się prawny i organizacyjny chaos. Zmieniane są terminy składania dokumentów, a w trakcie prac nad nimi zmieniają się zasady ich wypełniania. Tak było w 2010 r. przy wypełnianiu ankiet ewaluacyjnych jednostek naukowych, dokumentu stanowiącego podsumowanie działalności. Ankiety za 2009 r. miały być gotowe do września, w maju poinformowano o przesunięciu terminu na lipiec. - My nie jesteśmy przeciwko sprawozdawczości - mówi dr Aneta Pieniądz z inicjatywy Obywatele Nauki. - Chcemy tylko, żeby odbywała się ona w granicach zdrowego rozsądku.

5 lat naukowcy muszą przechowywać faktury związane z realizacją projektu finansowanego z UE

1200 segregatorów "wyprodukuje" w 5 lat Instytut Biochemii i Biofizyki PAN w związku z projektami finansowanymi z P.O. Innowacyjna Gospodarka

24 stron liczył wniosek o dotację na badania statutowe w 2007 r.

140 stron ma taki wniosek dziś

Jakub Kapiszewski

jakub.kapiszewski@infor.pl