Uwłaszczenie nie dla wszystkich naukowców

Niektórzy profesorowie nie chcą zmian w zasadach wynagradzania ich za sprzedaż wyników badań naukowych. Wprowadza je rządowy projekt nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw. Wczoraj zajmowała się nim sejmowa podkomisja do spraw nauki i szkolnictwa wyższego.

Zgodnie z planowanymi przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) przepisami naukowcy będą mieli zagwarantowane prawa własności intelektualnej oraz udział w zyskach z ich komercjalizacji.

- Jedną z bolączek polskiej gospodarki jest niezadowalający poziom wykorzystywania przez przedsiębiorstwa wyników badań naukowych uczelni - uznał resort nauki.

Nowe rozwiązania zachęcą ich do wykorzystania i komercjalizowania prowadzonych wyników badań naukowych. Rząd chce w ten sposób doprowadzić do zwiększenia innowacyjności polskich szkół wyższych. Motywować będzie ich możliwy zysk.

Zdaniem prof. Wojciecha Dominika, fizyka z Uniwersytetu Warszawskiego, może to wywołać skutek odwrotny od zamierzonego.

- Nowe przepisy mogą doprowadzić do rozłamu w zespołach badawczych, ponieważ niektórzy naukowcy mogą bardziej partycypować w zyskach niż pozostali - uważa Wojciech Dominik.

Dodaje, że głównym powodem prowadzenia prac badawczych i ch komercjalizowania jest przede wszystkich wewnętrzna motywacja, a nie czynniki finansowe.

- Osoba, która uzyskuje stopień doktora, ślubuje, że nie będzie kierować się rządzą zysku i złej chwały. To nie pieniądze powinny być dla niego głównym argumentem - twierdzi Wojciech Dominik.

Z kolei Biuro Legislacyjne Sejmu podkreśliło, że proponowane uwłaszczenie dotyczy tylko naukowców na uczelniach państwowych, a nie obejmuje osób pracujących i studiujących w placówkach niepublicznych.

- W tym zakresie nowelizacja może być uznana za niekonstytucyjną, bo nie spełnia warunku równego traktowania podmiotów, których dotyczy - wskazało biuro.

Z tym nie zgodził się resort nauki.

- Taka jest logika działania uczelni publicznych i zmiana powinna tylko ich dotyczyć - mówi prof. Lena Kolarska-Bobińska, minister nauki i szkolnictwa wyższego.

Część zmian dotyczących badań może być uznana za niezgodną z konstytucją

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Projekt nowelizacji po pierwszym czytaniu w sejmie