Absolwenci zawodówek trafią pod państwową lupę

Pierwszy wymóg Polska już realizuje. Od ubiegłego roku działa ELA - ogólnopolski system monitorowania ekonomicznych losów zawodowych absolwentów szkół wyższych. Na podstawie danych z ZUS zbiera informacje o tym, jak szybko absolwenci znajdują pracę po studiach, ile zarabiają oraz ilu jest wśród nich bezrobotnych. System przygotowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Resort monitoruje kariery zawodowe wszystkich absolwentów po roku, trzech i pięciu latach po ukończeniu studiów.

- W pierwszej połowie czerwca dane na stronie internetowej www.absolwenci.nauka.gov.pl zostaną zaktualizowane - zapowiada MNiSW. Dzięki temu kandydaci na studia będą mogli dowiedzieć się, czy np. lepiej wybrać studia na informatyce na Politechnice Warszawskiej czy w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, albo czy bardziej opłaca się studiować psychologię czy pedagogikę.

Na razie taki system nie został jeszcze wdrożony w przypadku szkół zawodowych. Jest ich zdecydowanie więcej - 1,7 tys. zawodówek i 2 tys. techników niż szkół wyższych - 416.

- Skala trudności jest zdecydowanie większa - wyjaśnia Mikołaj Jasiński, kierownik pracowni ewaluacji jakości kształcenia Uniwersytetu Warszawskiego.

Prace nad systemem prowadzi już Instytut Badań Edukacyjnych na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

- IBE przygotowuje rozwiązania umożliwiające uzyskanie dokładniejszej informacji o losach absolwentów poszczególnych rodzajów szkół zawodowych na rynku pracy - potwierdza Kamil Szwarbuła, rzecznik IBE.

- Sprawa jest o tyle trudniejsza, że możliwe ścieżki rozwoju osób po szkołach zawodowych są znaczniej bardziej różnorodne niż po uczelniach wyższych. Zatem monitorowanie ich karier jest bardziej skomplikowane - dodaje Jasiński. Przykładowo osoba po szkole zawodowej nie od razu musi trafić na rynek pracy, może np. podjąć dalsze kształcenie np. w szkole policealnej lub dalej uczyć się do matury. Natomiast absolwent szkoły wyższej rzadziej decyduje się na drugie studia bezpośrednio po ukończeniu pierwszych, częściej podejmuje pracę.

- Zatem zmiennych jest więcej - dodaje Jasiński. - System dla zawodówek również powinien opierać się o dane z ZUS, ale także inne źródła informacji np. z Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Ponadto rekomendujemy, aby dane o absolwentach były również pobierane z urzędów skarbowych - uzupełnia.

Wyjaśnia, że uzyskiwanie danych tylko z ZUS obarczone jest wadą. Np. nie wiadomo, co dzieje się z osobami, które podjęły pracę na podstawie umów o dzieło. Ich ZUS nie rejestruje. Podobnie z osobami ubezpieczonymi w KRUS. One również wypadają z systemu. Dlatego zdaniem ekspertów informacje zawarte w monitoringu karier powinny zostać uzupełnione o dane z PIT.

- Informacje takie to także nie jest narzędzie idealne, ale na pewno pozwoliłoby poszerzyć wiedzę o tym, jak radzą sobie uczniowie po ukończeniu kształcenia - dodaje Jasiński.

Tworząc monitoring karier po szkołach zawodowych, MEN będzie musiało też zadbać o to, aby absolwenci pozostali anonimowi. W przypadku szkół wyższych dane publikowane są zbiorczo - wyliczane są średnie zarobki po każdej uczelni i kierunku. MNiSW nie udostępnia danych, jeżeli kierunek ukończyło mniej niż 10 absolwentów.

Unia zatroskana o kapitał ludzki

W tym tygodniu KE przyjęła inicjatywy dotyczące kształcenia i szkolnictwa wyższego. Jedną z nich jest wniosek w sprawie monitorowania losów absolwentów. Ma to pomóc państwom członkowskim w zapewnianiu wszystkim młodym ludziom wysokiej jakości kształcenia sprzyjającego włączeniu społecznemu, przez np. dostosowanie ścieżek nauczania do potrzeb rynku pracy. - Kapitał ludzki w Europie jest jedynym źródłem trwałej przewagi konkurencyjnej. Powszechny dostęp do wysokiej jakości kształcenia ma kluczowe znaczenie dla przyszłości Europy i jest podstawą otwartych i dobrze prosperujących społeczeństw. Umożliwia młodym ludziom dobry start - mówi Jyrki Katainen, wiceprzewodniczący odpowiedzialny za zatrudnienie, wzrost gospodarczy, inwestycje i konkurencyjność.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl