6 sposobów na to, jak zostać funkcjonariuszem publicznym

Osoby pragnące wstąpić do tej formacji muszą spełnić wymagania ustalone przez komisje lekarskie podległe ministrowi spraw wewnętrznych i administracji. Określa je art. 49 ust.1 ustawy z 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. nr 104, poz. 708 z późn. zm.). Jednocześnie ewentualnym kandydatom stawiane są różne wymagania dotyczące wiedzy (wykształcenia, kwalifikacji zawodowych) oraz praktyki (posiadanego doświadczenia zawodowego). Rodzaj wymagań zależy od profilu stanowiska oraz rodzaju zadań, które funkcjonariusz będzie wykonywał podczas służby w CBA. Najbardziej poszukiwani są kandydaci mający wykształcenie wyższe.

Kandydaci po złożeniu wymaganych dokumentów aplikacyjnych piszą test wiedzy składający się ze 150 pytań testowych. Dodatkowo taka osoba może być poddana:

● egzaminowi sprawności fizycznej,

● dodatkowemu badaniu psychologicznemu i poligraficznemu,

● badaniu psychotechnicznemu oraz innym badaniom i czynnościom mającym na celu sprawdzenie przydatności kandydata do służby na takim stanowisku.

Największe szanse na rozpoczęcie służby w tej formacji mają: elektronicy, prawnicy, finansiści oraz ekonomiści. Atutem jest doświadczenie zawodowe w służbach oraz w formacjach mundurowych, praca w organach kontroli państwowej lub doświadczenie związane z zamówieniami publicznymi.

Państwowa Straż Pożarna (PSP) ma własny system kształcenia i szkolenia. Dzięki temu możliwe jest podwyższanie kwalifikacji ogólnych młodych ludzi pragnących wykonywać zawód strażaka, technika pożarnictwa lub inżyniera pożarnictwa.

System kształcenia tworzą:

● ośrodki szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej,

● Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy,

● szkoły aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, Częstochowie i Poznaniu. Te szkoły mające status szkół policealnych kształcą w zawodzie technik pożarnictwa,

● Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie, kształcąca na studiach pierwszego stopnia - inżynierów pożarnictwa oraz na studiach drugiego stopnia - magistrów inżynierów pożarnictwa.

Obowiązujący w straży system nauki jest związany z powszechnym systemem edukacji, co oznacza między innymi, że jest on otwarty na każdym poziomie dla młodych ludzi starających się związać swoją przyszłość ze strażą pożarną. Wcześniej jednak takie osoby muszą zdać egzaminy wstępne. Osoby chcące wykonywać zawód strażaka mogą także podnosić swoje kwalifikacje zawodowe, uczestnicząc w specjalistycznych kursach. Kandydaci muszą się liczyć z tym, że od razu będą się uczyć zawodu na poligonie, na których przeprowadzane są ćwiczenia z zakresu ratownictwa chemicznego, ekologicznego, technicznego oraz gaszenia pożarów. Ćwiczenia odbywają się również w komorach dymowych i komorach rozgorzeniowych. Od razu można więc sprawdzić, czy kandydat nadaje się do tej formacji.

Postępowanie kwalifikacyjne do służby w BOR prowadzone jest na podstawie ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2004 r. nr 163, poz. 1712 z późn. zm.) oraz rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 18 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego do służby przygotowawczej oraz do służby kandydackiej w Biurze Ochrony Rządu (Dz.U. z 2004 r. nr 37, poz. 338).

Postępowanie prowadzone jest w dwóch etapach. W pierwszej części sprawdzane są umiejętność autoprezentacji, poprawność w formułowaniu myśli, umiejętność nawiązywania kontaktów oraz motywacja do służby. Ten etap kończy się oceną przydatności do służby. Jeśli kandydat ma wysokie umiejętności oraz kwalifikacje, zostaje zakwalifikowany do drugiego etapu. Ten etap obejmuje m.in. ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby BOR, a o jego wyniku zostaje zawiadomiony pisemnie. W sytuacji pozytywnego zakończenia postępowania kwalifikacyjnego kandydat otrzymuje informację o planowanym terminie mianowania na funkcjonariusza BOR.

Postępowanie kwalifikacyjne rozpoczyna się w chwili przyjęcia przez kadry podania o przyjęcie do służby wraz z dokumentami potwierdzającymi posiadane wykształcenie, kwalifikacje zawodowe oraz specjalistyczne. Niezbędny jest także odpis skrócony aktu urodzenia, fotografie, książeczka wojskowa. Kandydat może również załączyć inne dokumenty potwierdzające jego umiejętności, osiągnięcia zawodowe, sportowe i naukowe oraz opinie polecające.

Nabór do służby więziennej jest prowadzony tylko wówczas, kiedy ma to uzasadnienie w potrzebach kadrowych Służby Więziennej. Zasady naboru określa rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 23 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania kwalifikacyjnego do Służby Więziennej (Dz.U. nr 21, poz. 131). Osoba ubiegająca się o przyjęcie musi się liczyć z tym, że złożone przez nią dokumenty będą sprawdzane przez kadry pod względem ich zgodności z wymaganiami zawartymi w ogłoszeniu. Także prawdziwość danych zawartych w kwestionariuszu osobowym podlega szczegółowej kontroli. Jeśli dokumenty są kompletne oraz potwierdzono dane zawarte w kwestionariuszu osobowym, kandydat może zostać zakwalifikowany do kolejnego etapu rekrutacji. W przypadku niezłożenia dokumentów w wyznaczonym terminie albo złożenia niekompletnych lub wadliwie wypełnionych dokumentów wzywa się kandydata do usunięcia braków w wyznaczonym dodatkowym terminie. Taka osoba jednak nie jest automatycznie wykluczana z kwalifikacji. Przy naborze do Służby Więziennej niezwykle ważną rolę pełni test psychologiczny, który jest przeprowadzany zgodnie z wytycznymi określonymi w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z 18 października 2005 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej (Dz.U. nr 233, poz. 1986 oraz z 2006 r. nr 61, poz. 434). Tak duże znaczenie badania przeprowadzanego przez psychologa wynika ze specyfiki służby oraz związanych z nią zagrożeń.

Szczegółowe zasady rekrutacji kandydatów do służby w policji określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 30 sierpnia 2007 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w policji (Dz.U. nr 170, poz. 1202 z późn. zm.). To właśnie te przepisy przewidują taką samą procedurę selekcji kandydatów zarówno ze średnim, jak i z wyższym wykształceniem. O przyjęciach do służby decyduje komendant główny policji, który co najmniej raz w roku ustala planowane terminy i limity przyjęć do służby i podaje je w formie ogłoszenia do publicznej wiadomości. Po ukazaniu się ogłoszenia osoba zainteresowana podjęciem służby w policji powinna udać się do specjalnej komórki do spraw doboru, która znajduje się w każdej komendzie wojewódzkiej (stołecznej) policji. Procedura naboru do tej służby jest konkursowa, więc o przyjęciu kandydata do służby w policji decyduje pozytywne zaliczenie wszystkich etapów postępowania kwalifikacyjnego oraz liczba punktów uzyskanych przez kandydata z tak zwanych punktowanych etapów postępowania kwalifikacyjnego. Łącznie z tych etapów postępowania kwalifikacyjnego kandydat może uzyskać maksymalnie 200 punktów. Na przykład za test wiedzy można maksymalnie dostać 40 punktów. Dodatkowo kandydatom przyznawane są punkty za posiadane wykształcenie, np. prawnik otrzyma dodatkowo 18 punktów. Po pozytywnym zakończeniu postępowania kwalifikacyjnego i przyjęciu do służby w policji nowo przyjęty policjant kierowany jest do jednej ze szkół policyjnych na szkolenie zawodowe podstawowe, które jest jedynym obowiązkowym szkoleniem wymaganym do nabycia kwalifikacji zawodowych.

Okresy służby w innych formacjach, np. w wojsku, zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z 4 listopada 2009 r. w sprawie warunków w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz stażu służby, jakim powinien odpowiadać funkcjonariusz Straży Granicznej na określonym stanowisku służbowym (Dz.U. nr 194, poz. 1499 ze zm.), są wliczane do stażu służby wymaganego do mianowania lub powołania na określone stanowisko służbowe w Straży Granicznej. Ponadto służbę m.in. wojskową na podstawie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. z 2008 r. nr 188, poz. 1101) uwzględnia się do wysługi lat w Straży Granicznej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy z jednoczesnym podwyższeniem uposażenia. Kandydaci ubiegający się o przyjęcie do służby w tej formacji posiadający stopień wojskowy, zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu ministra spraw wewnętrznych i administracji z 10 lutego 2006 r. w sprawie przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Straży Granicznej (Dz.U. z 2006 r. nr 23, poz. 175 z późn. zm.), mogą uzyskać zgodę komendanta głównego Straży Granicznej na zwolnienie z II etapu postępowania kwalifikacyjnego. Muszą jednak wykazać się kwalifikacjami i umiejętnościami szczególnie przydatnymi do pełnienia służby w Straży Granicznej.

bozena.wiktorowska@infor.pl