Poradnia kadrowa

● Czy przysługuje dopłata do wynagrodzenia osoby, która jest na zasiłku przedemerytalnym

● W jakich terminach należy złożyć wniosek o dofinansowanie z PFRON

● Jak należy udokumentować schorzenie specjalne, aby móc się ubiegać o zwiększone dofinansowanie do pensji

● Kogo należy wskazać w kategorii osób niepełnosprawnych bez ustalonego stopnia niepełnosprawności

● Jesteśmy zakładem pracy chronionej, jednak nie mamy pewności, czy przysługuje nam zwolnienie z podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy wynajmujemy naszą nieruchomość przedsiębiorcy, który nie ma statusu ZPChr. Jakie trzeba spełnić warunki, aby być zwolnionym z podatku od nieruchomości w przypadku oddania przedmiotu opodatkowania w posiadanie zależne innemu podmiotowi?

Jeżeli więc pracodawca wynajął nieruchomość innemu zakładowi pracy chronionej, który spełnia warunek art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji, to tylko wtedy może nadal być zwolniony z podatku od nieruchomości. Jeśli jednak wynajął nieruchomość przedsiębiorcy z otwartego rynku, zwolnienie z podatku nie przysługuje.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawa o rehabilitacji) zwolnienie z podatku od nieruchomości nie przysługuje wszystkim zakładom pracy chronionej (ZPChr).

Prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji, tj. legitymujący się wskaźnikiem zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w wysokości co najmniej 30 proc. niewidomych lub psychicznie chorych albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z:

1) podatków, z zastrzeżeniem ust. 2, z tym że:

wz podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego - na zasadach określonych w przepisach odrębnych,

wz podatku od czynności cywilnoprawnych - jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu;

2) opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym.

Zgodnie z odrębnym przepisem art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.) od podatku od nieruchomości zwalnia się również prowadzących zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji, lub zakłady aktywności zawodowej w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, jednakże z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji zawodowej.

Przepis ten w sposób precyzyjny wskazuje, że od podatku od nieruchomości są zwolnione jedynie te nieruchomości, w których działalność swą prowadzi zakład pracy chronionej, nie zaś we wszystkich nieruchomościach będących w posiadaniu ZPChr. W związku z tym podatek za nieruchomość wynajmowaną przez ZPChr przedsiębiorcy nieprowadzącemu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej powinien być opłacony na zasadach ogólnych (stanowisko Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z 16 września 2013 r., znak: BON-I-5232-32-IKW/13).

Zwolnienie z podatku od nieruchomości przysługuje jednak w przypadku przekazania nieruchomości w posiadanie zależne pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej i spełniającemu warunki określone w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji - czyli legitymującemu się wskaźnikiem zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w wysokości co najmniej 30 proc.:

wniewidomych lub

wpsychicznie chorych albo

wupośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Powyższe potwierdza stanowisko BON z 14 listopada 2013 r., znak: BON-I-5232-32-4-IKW/13.

Podstawa prawna

Art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 31 ust. 1 ustawy 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

● Chcemy zatrudnić osobę niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem, która jest na zasiłku przedemerytalnym. Zastanawiamy się jednak, czy uzyskamy na taką osobę dofinansowanie do wynagrodzeń z PFRON?

Pracodawca może się starać o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z PFRON.

Jak wynika z art. 26a ust. 1a¹ ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury.

Zgodnie z wytycznymi Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z 4 maja 2011 r. (znak: BON-I-5232-26-IKW/11) ustalone prawo do emerytury posiada każda osoba, która uzyskała decyzję organu ubezpieczeniowego dotyczącą przyznania świadczenia emerytalnego.

Świadczenie przedemerytalne jest odrębnym świadczeniem, którego nie można definicyjnie kwalifikować jako emerytury. Świadczenie to uzyskuje się przed nabyciem prawa do emerytury, które to prawo jest ustalane decyzją terenowej jednostki organizacyjnej ZUS lub innego organu emerytalno-rentowego. Tym samym świadczenie przedemerytalne i emerytura to dwa różne uprawnienia, które przyznawane są po spełnieniu odrębnych przesłanek.

Ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 170) określa:

1) warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych;

2) zasady wypłaty i finansowania świadczeń przedemerytalnych.

Artykuł 26a ust. 1a¹ ustawy o rehabilitacji nie dotyczy osób pobierających świadczenie przedemerytalne i pracodawca może się starać o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych z PFRON.

Podstawa prawna

Art. 26a ust. 1a¹ ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

● W jakich terminach pracodawca powinien złożyć wniosek o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych? Co dzieje się w przypadku, gdy ostatni dzień na złożenie wniosku przypada na sobotę lub niedzielę?

Pracodawca składa wniosek Wn-D o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - zgodnie z par. 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych - w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wynagrodzenie dotyczy.

Kwestia terminów do składania dokumentów o dofinansowanie regulowana jest przepisami art. 57 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej k.p.a.), ze szczególnym uwzględnieniem par. 4, zgodnie z którym jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt I OPS 1/11) sobota została uznana za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu ww. art. 57 par. 4 k.p.a., w związku z tym w przypadku gdy ostatni dzień terminu na dokonanie czynności przypada w sobotę lub w niedzielę, termin ten ulega przesunięciu na najbliższy dzień powszedni.

Podstawa prawna

Par. 5 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.).

● Jakie dokumenty pozwalają udokumentować schorzenie specjalne, aby móc ubiegać się o zwiększone dofinansowanie do wynagrodzeń? Czy muszą to być wyłącznie orzeczenia, czy mogą być to również zaświadczenia lekarza specjalisty?

Zgodnie z art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji zawodowej w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, począwszy od stycznia 2011 roku, osobami o schorzeniach specjalnych są osoby, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję, oraz osoby niewidome.

Dlatego też schorzenia specjalne powinny wynikać wyłącznie z orzeczenia o niepełnosprawności. Posiadanie zaświadczenia lekarza specjalisty nie uprawnia do pobierania wyższej kwoty dofinansowania z PFRON.

Schorzeń specjalnych nie można mylić ze schorzeniami szczególnymi. Wyróżniamy je na podstawie przepisów rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu ich obniżenia (Dz.U. nr 124, poz. 820), które zostało wydane na podstawie art. 21 ust. 7 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z par. 1 powyższego rozporządzenia do wskazanych schorzeń zaliczamy:

1) chorobę Parkinsona,

2) stwardnienie rozsiane,

3) paraplegię, tetraplegię, hemiplegię,

4) znaczne upośledzenie widzenia (ślepotę) oraz niedowidzenie,

5) głuchotę i głuchoniemotę,

6) nosicielstwo wirusa HIV oraz chorobę AIDS,

7) epilepsję,

8) przewlekłe choroby psychiczne,

9) upośledzenie umysłowe,

10) miastenię,

11) późne powikłania cukrzycy.

Jeżeli pracodawca zatrudnia pracowników niepełnosprawnych z wymienionymi wyżej schorzeniami i jednocześnie jest on obowiązany na podstawie art. 21 ustawy o rehabilitacji do comiesięcznych wpłat na PFRON, wtedy może obniżyć wskaźnik, od którego zależy obowiązek dokonywania tychże wpłat.

Podstawa prawna

Art. 26a ust. 1b ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

● Wysyłamy co miesiąc informacje i deklaracje miesięczne do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W nowych drukach należy obecnie wykazywać osoby niepełnosprawne bez ustalonego stopnia niepełnosprawności. Jakie osoby należy zaliczać do tej kategorii?

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wyjaśnieniach na stronie internetowej (http://www.pfron.org.pl) informuje, iż w deklaracjach DEK-I-0, DEK-I-a, DEK-I-b, DEK-II-a oraz informacji INF-1 występuje kategoria osób niepełnosprawnych bez ustalonego stopnia niepełnosprawności.

Pracodawcy, o których mowa w:

wart. 21 ust. 2b lub 2g ustawy o rehabilitacji (szkoły wyższe, szkoły, zakłady kształcenia nauczycieli, placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne) - wykazują w formularzach DEK-I-b oraz INF-1 jako osoby niepełnosprawne bez ustalonego stopnia niepełnosprawności:

a) wychowanków i uczniów, którzy nie ukończyli 16. roku życia i posiadają orzeczenie o niepełnosprawności,

b) pracowników, którzy nie ukończyli 16. roku życia i posiadają orzeczenie o niepełnosprawności,

c) pracowników, którzy posiadali orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub równoważne, a które utraciło ważność i uzyskali nowe orzeczenie, jednak w odniesieniu do całości lub części okresu sprawozdawczego w orzeczeniu tym nie ustalono stopnia niepełnosprawności.

wart. 21 ust. 1, 2a, 2e ustawy o rehabilitacji (pracodawcy obowiązani do wpłat na PFRON, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne będące jednostkami budżetowymi, zakładami budżetowymi albo gospodarstwami pomocniczymi, instytucje kultury oraz jednostki organizacyjne zajmujące się statutowo ochroną dóbr kultury uznanych za pomnik historii, podmioty zwolnione z wpłat na PFRON) - wykazują w formularzach DEK-I-0, DEK-I-a oraz INF-1 jako osoby niepełnosprawne bez ustalonego stopnia niepełnosprawności:

a) pracowników, którzy nie ukończyli 16. roku życia i posiadają orzeczenie o niepełnosprawności,

b) pracowników, którzy posiadali orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub równoważne, a które utraciło ważność i uzyskali nowe orzeczenie, jednak w odniesieniu do całości lub części okresu sprawozdawczego w orzeczeniu tym nie ustalono stopnia niepełnosprawności.

wart. 28 ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji (zakłady pracy chronionej) wykazują w formularzach DEK-II-a oraz INF-1 jako osoby niepełnosprawne bez ustalonego stopnia niepełnosprawności:

a. pracowników, którzy nie ukończyli 16 roku życia i posiadają orzeczenie o niepełnosprawności,

b. pracowników, którzy posiadali orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub równoważne, a które utraciło ważność i uzyskali nowe orzeczenie, jednak w odniesieniu do całości lub części okresu sprawozdawczego w orzeczeniu tym nie ustalono stopnia niepełnosprawności.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1, 2a, 2b, 2e, 2g i art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.).

Mateusz Brząkowski

radca prawny, Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych