Za pracę w porze nocnej pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia

W związku z pracą wykonywaną w porze nocnej pracownikowi przysługuje za każdą godzinę pracy zwiększona pensja. Rekompensata za tę pracę przysługuje niezależnie od dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Dodatek nocny przysługuje bowiem za pracę w określonej porze. Natomiast zwiększone wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach przysługuje za przekroczenie norm czasu pracy, niezależnie od pory doby, w której praca jest wykonywana.

Ustalenia w regulaminie pracy

Pora nocna obejmuje osiem godzin pomiędzy godzinami 21.00 i 7.00. Obowiązkiem każdego pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników jest wydanie regulaminu pracy, ustalającego organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników (art. 104 k.p.). Powinien on także skonkretyzować czas trwania pory nocnej w zakładzie pracy, obejmującej osiem kolejnych godzin pomiędzy powyżej wymienionymi.

Pracodawca, który jest zwolniony z obowiązku wydania regulaminu, taką informację musi przekazać na piśmie pracownikowi, nie później niż siedem dni od dnia zawarcia umowy o pracę (art. 29 par. 3 k.p.).

Minimalna wysokość dodatku

Dodatek za pracę w porze nocnej wynosi 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.). Dodatek ten przysługuje również wówczas, gdy pracownikowi w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych w porze nocnej udzielono czasu wolnego w innym dniu.

W celu ustalenia wynagrodzenia za jedną godzinę pracy w porze nocnej należy kwotę minimalnego wynagrodzenia podzielić przez nominalny czas pracy danego miesiąca, czyli przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w miesiącu, w którym wystąpiła praca w porze nocnej (par. 4b rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r.). W 2009 roku minimalna pensja wynosi 1276 zł.

Nominalny czas pracy w każdym miesiącu może być inny, zależy to bowiem m.in. od liczby występujących w miesiącu niedziel czy świąt. Dlatego wynagrodzenie za jedną godzinę pracy w porze nocnej nie jest kwotą stałą.

Stawka tego dodatku ustalona w kodeksie pracy ma charakter gwarancyjny, tzn. określona jest w wysokości minimalnej. Postanowienia układów zbiorowych i innych przepisów wewnątrzzakładowych, z uwzględnieniem specyfiki pracy w zakładzie pracy, mogą ustanowić, z korzyścią dla pracowników, wyższe niż ustawowe stawki dodatku za pracę w nocy.

Dodatek można zastąpić ryczałtem

W przypadku gdy pracownik stale wykonuje pracę poza zakładem pracy w porze nocnej, dodatek ten może być zastąpiony ryczałtem (art. 151⁸ par. 2 k.p.). Nie dotyczy to zatem tych pracowników, którzy pracę tę wykonują dorywczo poza zakładem pracy.

Wysokość ryczałtu powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej. Zaznaczyć należy, że zaniżony szacunek nie zwalnia pracodawcy od obowiązku wypłaty dodatku za rzeczywistą liczbę godzin przepracowanych w porze nocnej.

Przykład: Sposób obliczania dodatku za pracę w porze nocnej

Pracownik we wrześniu przepracował 16 godzin w porze nocnej. Zgodnie z harmonogramem pracownik w tym miesiącu powinien przepracować 176 godzin.

Obliczając zatem dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, należy minimalne wynagrodzenie za pracę, które w 2009 roku wynosi 1276 zł, podzielić przez 176

1276 zł : 176 godz. = 7,25 zł

Wynik ten należy następnie pomnożyć przez 20 proc. dodatku za pracę w nocy

7,25 zł x 20 proc. = 1,45 zł

W następnej kolejności stawkę godzinową dodatku należy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych w nocy

1,45 zł x 16 godzin = 23, 20 zł

Wynik wynoszący 23, 20 zł stanowi dodatek za przepracowane godziny w porze nocnej.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 29 par. 3, art. 104, art. 151⁷ par. 2, art. 151⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 4b rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).