Termin przekazania świadczeń urlopowych mija 31 sierpnia

Obowiązek wypłaty świadczenia urlopowego nauczycielom wynika bezpośrednio z przepisów ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (dalej: Karta nauczyciela). Określają one sposób obliczania wysokości tego świadczenia i zasady jego wypłaty. Warto przypomnieć, że na podstawie Karty nauczyciela świadczenie to przysługuje wyłącznie nauczycielom zatrudnionym w szkołach publicznych.

Świadczenie urlopowe dla nauczycieli przewidziane w Karcie nauczyciela wypłacane jest z odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości odpisu podstawowego, o którym mowa w ustawie z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej ustawa o ZFŚS), ustalonego proporcjonalnie do czasu pracy i okresu zatrudnienia nauczyciela w danym roku szkolnym. Należy wypłacić je wszystkim nauczycielom pozostającym w zatrudnieniu w danym roku szkolnym. W przypadku nauczycieli okres zatrudnienia liczony jest od 1 września poprzedniego roku kalendarzowego do 31 sierpnia roku bieżącego.

Jedynym wymogiem, jakie nauczyciel musi spełnić, aby otrzymać świadczenie, jest pozostawanie w zatrudnieniu w szkole (zgodnie z art. 53 ust. 1a Karty nauczyciela). Zatrudnienie nie musi trwać cały rok szkolny od 1 września do 31 sierpnia, wystarczy jego część (nawet jeden dzień). W przepisach nie określono bowiem minimalnego okresu zatrudnienia gwarantującego otrzymanie świadczenia. Wysokość tego świadczenia musi zostać ustalona proporcjonalnie do przepracowanego przez nauczyciela okresu w danym roku szkolnym, a także do obowiązującego go wymiaru czasu pracy. Otrzyma on więc świadczenie w niższej wysokość, jeśli był zatrudniony:

● przez okres krótszy niż rok szkolny,

● w niepełnym wymiarze zajęć.

Świadczenie urlopowe przysługuje m.in. nauczycielom:

● pracującym w szkole,

● nadal pracującym i pobierającym emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie kompensacyjne,

● korzystającym z urlopów macierzyńskich, a także powracającym z urlopów wychowawczych (ze względu na art. 186⁵ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy),

● przebywającym na tzw. urlopach zdrowotnych, udzielanych dla poratowania zdrowia (art. 73 ust. 5 Karty nauczyciela),

● pozostającym w stanie nieczynnym (będącym w trakcie pierwszych sześciu miesięcy stanu nieczynnego).

Nauczyciel ma prawo do świadczenia niezależne od skorzystania lub nie z urlopu wypoczynkowego.

Świadczenie urlopowe dla nauczycieli wypłacane jest w wysokości odpisu podstawowego, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ZFŚS . Na jednego pracownika odpis wynosi 37,5proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w obwieszczeniu z 19 lutego 2010 r. podał, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2009 r. wyniosło 2716,71 zł, a w drugim półroczu 2009 r. - 2794,25 zł. Ponieważ przeciętne wynagrodzenie z drugiego półrocza 2009 r. stanowiło kwotę wyższą, podstawą naliczania odpisu na ZFŚS jest kwota 2794,25 zł. Odpis podstawowy na jednego zatrudnionego w 2010 r. wynosi 1047,84 zł (2794,25 x 37,5 proc.). Jest to wartość świadczenia urlopowego dla nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy przez cały rok szkolny (od 1 września do 31 sierpnia danego roku).

Do zwiększenia świadczenia urlopowego nauczyciela nie uprawnia praca w godzinach ponadwymiarowych oraz w ramach tzw. podwyższonego pensum.

Od świadczenia trzeba pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Świadczenie urlopowe do wysokości odpisu podstawowego nie jest uwzględniane w podstawie ustalania składki na ubezpieczenia społeczne oraz nie podlega składce na ubezpieczenie zdrowotne.

Wysokość świadczenia urlopowego dla zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Dlatego po pierwsze ustalamy wymiar czasu pracy nauczyciela w roku szkolnym, w którym wypłacane jest świadczenie. Uwzględniamy jedynie czas pracy określony w umowie o pracę lub akcie mianowania. W podstawie do naliczenia świadczenia nie uwzględniamy godzin ponadwymiarowych przyznanych nauczycielowi.

W 2010 r. świadczenie urlopowe dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć przez cały rok szkolny wynosi 1047,84 zł.

Przy krótszym okresie zatrudnienia ustalamy wysokość świadczenia proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku szkolnym.

Kwotę świadczenia dzielimy przez 12, ponieważ rok szkolny trwa 12 miesięcy - od 1 września do 31 sierpnia następnego roku.

Wynik mnożymy przez liczbę miesięcy, w których nauczyciel pozostawał w zatrudnieniu tzn. istniał stosunek pracy. Do tej liczby wlicza się więc również okresy ferii letnich i zimowych

W sytuacji gdy nauczyciel zatrudniony jest przez część roku szkolnego oraz w niepełnym czasie pracy, proporcję przyjmuje się zarówno w odniesieniu do okresu zatrudnienia, jak i wymiaru zatrudnienia nauczyciela.

Często zdarzają się kłopoty z wyliczeniem świadczeń urlopowych dla nauczycieli, którym zatrudnienie upływa w trakcie miesiąca. Nie wiadomo, czy należy brać pod uwagę dokładną liczbę dni, czy zaokrąglać do pełnych miesięcy. Moim zdaniem ze względu na zasady uprzywilejowania zatrudnionego w stosunkach pracy warto korzystać z zasady zaokrąglania w górę do pełnych miesięcy.

Nie będzie jednak błędem, jeśli wyliczymy świadczenie urlopowe co do jednego dnia. Wtedy stawkę miesięczną dzielimy przez dni kalendarzowe danego miesiąca i wynik mnożymy przez liczbę dni, w które pracował nauczyciel.

Jeśli nauczyciel jest zatrudniony w kilku szkołach, to ma prawo do świadczenia urlopowego od każdego pracodawcy. Wysokość tego świadczeń będzie jednak zależała od wymiaru zatrudnienia nauczyciela w poszczególnych szkołach.

Nauczyciel zatrudniony na zastępstwo, który nie przepracował pełnego roku szkolnego, ma prawo do świadczenia urlopowego w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu w danym roku szkolnym oraz obowiązującego go wymiaru czasu pracy.

Świadczenie urlopowe przysługuje także nauczycielom pozostającym w stanie nieczynnym (będącym w trakcie pierwszych sześciu miesięcy stanu nieczynnego).

Przy zmianie wymiaru zatrudnienia w ciągu roku szkolnego nauczycielowi przysługuje świadczenie urlopowe proporcjonalnie do okresu zatrudnienia i wymiaru zatrudnienia w roku szkolnym.

Świadczenie urlopowe musi zostać wypłacone do końca sierpnia danego roku kalendarzowego. Można je jednak wypłacić np. już na początku ferii letnich. Trzeba też pamiętać o sytuacjach, kiedy świadczenie wypłacane jest jeszcze wcześniej. Powinno ono bowiem zostać wypłacone nauczycielowi w ostatni dzień zatrudnienia, jeśli stosunek pracy rozwiązał się przed końcem roku szkolnego, czyli przed ostatecznym terminem wypłaty świadczenia urlopowego dla pozostałych nauczycieli.

Za niewypłacenie w terminie lub wcale świadczenia urlopowego grozi grzywna w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 282 par 1 pkt 1 kodeksu pracy). W takiej sytuacji nauczyciel ma prawo wystąpić z roszczeniem o jego wypłatę do sądu pracy (art. 91c ust. 2 Karty nauczyciela).

@RY1@i02/2010/156/i02.2010.156.168.0003.001.jpg@RY2@

Wysokość świadczenia urlopowego w 2010 r.

Nauczyciel zatrudniony jest w szkole na pół etatu na czas nieokreślony.

1047,84 zł x 1/2 = 523,92

Świadczenie urlopowe wynosi 523,92 zł.

Nauczyciel zatrudniony jest przy prowadzeniu zajęć pozalekcyjnych na podstawie umowy-zlecenia.

Świadczenie urlopowe mu nie przysługuje.

Umowa-zlecenie nie jest podstawą do jego wypłaty.

Nauczyciel zatrudniony jest w pełnym wymiarze zajęć na czas określony od 1 lutego do 31 sierpnia 2010 r.

W takim przypadku świadczenie urlopowe oblicza się w następujący sposób:

1047,84 zł/12 = 87,32

87,32 x 7 = 611,24

Świadczenie urlopowe wynosi więc 611,24 zł.

Nauczyciel jest zatrudniony w wymiarze 1/3 etatu na czas określony przez okres sześciu miesięcy.

1047,84 zł x 1/3 = 349,28

349,28/12= 29,11 x 6 = 174,64

Świadczenie urlopowe wynosi 174,64 zł.

Nauczyciel zatrudniony jest w szkole na pół etatu, na czas określony od 1 lutego do 31 sierpnia 2010 r.

1047,84 zł x 1/2 = 523,92

523,92/12= 43,66 x 7 = 305,62

Świadczenie urlopowe wynosi 305,62 zł

Nauczyciel był zatrudniony w szkole do 16 kwietnia na 2/3 etatu.

1047,84 zł x 2/3 = 698,56

Zaokrąglamy kwiecień do pełnego miesiąca i uwzględniamy osiem miesięcy zatrudnienia.

698,56/12 = 58,21 x 8 = 465,68

Świadczenie urlopowe wynosi 465,68 zł.

Nauczyciel był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy do 3 marca.

1047,84 zł /12 = 87,32

Zaokrąglamy marzec do pełnego miesiąca i uwzględniamy siedem miesięcy zatrudnienia.

87,32 x 7 = 611,24

Świadczenie urlopowe wynosi 611,24zł.

Magdalena Sobczak

magdalena.sobczak@infor.pl

Art. 5 ust. 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).

Art. 53, art. 73 ust. 5, art. 91c ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Art. 186⁵, art. 282 par 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).