Czy zawieszenie wpływa na płacę

Nauczyciel został zawieszony w pełnieniu swoich obowiązków ze względu na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne. Przed zawieszeniem, zgodnie z rozkładem zajęć, pracował w godzinach ponadwymiarowych. Postępowanie karne przeciwko niemu zostało umorzone. Czy w tej sytuacji może domagać się wypłaty wstrzymanego wynagrodzenia również w zakresie tych godzin?

Nie. W okresie zawieszenia nauczyciel nie wykonywał pracy, co uniemożliwia wypłacenie mu wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.

Zgodnie z ustawą z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela, w szczególnych przypadkach, podyktowanych koniecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel może zostać zobowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych. Ich liczba nie może zasadniczo przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić tylko za zgodą nauczyciela, w liczbie nieprzekraczającej 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.

W przypadku wszczęcia przeciwko nauczycielowi postępowania karnego, dyrektor szkoły może zawiesić go w pełnieniu obowiązków, jeśli jest to celowe ze względu na powagę i wiarygodność zarzutów. W sytuacji, gdy wszczęte postępowanie karne dotyczy naruszenia praw i dobra dziecka, musi nastąpić zawieszenie. Nauczyciel zostaje także z mocy prawa zawieszony w pełnieniu obowiązków w razie jego tymczasowego aresztowania.

W okresie zawieszenia nauczyciela jego wynagrodzenie zasadnicze może ulec ograniczeniu, a w razie tymczasowego aresztowania ulega ograniczeniu - najwyżej do połowy, w zależności od stanu rodzinnego nauczyciela. Jeżeli postępowanie karne zakończy się umorzeniem z braku dowodów winy albo wydaniem wyroku uniewinniającego, nauczycielowi trzeba zwrócić zatrzymane kwoty wynagrodzenia. W okresie zawieszenia nie przysługują jednak dodatki oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe.

Zawieszenie nauczyciela stanowi usprawiedliwioną przyczynę niewykonywania przez niego obowiązków. Wynagrodzenie przysługuje zaś tylko za wykonaną pracę. Za czas niewykonywania pracy zatrudniony zachowuje prawo do wynagrodzenia jedynie wówczas, gdy tak stanowią przepisy (art. 80 kodeksu pracy). Jeżeli pracownik faktycznie nie wykonał pracy, to świadczenie pracodawcy uzależnione jest od tego, czy istnieje podstawa do jego wypłaty ustanowiona w przepisach. Taki obowiązek ciąży na pracodawcy tylko wówczas, gdy pracownik za czas niewykonywania pracy ma prawo do wynagrodzenia na warunkach i w wysokości wynikającej z wyraźnej regulacji normatywnej, której nie można domniemywać ani interpretować rozszerzająco (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2011 r., III PK 62/10, LEX 901625). W przypadku umorzenia postępowania karnego nauczyciel nie ma więc prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, których nie przepracował z powodu zawieszenia. Przepisy nie nakładają na pracodawcę obowiązku takiego świadczenia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 35, art. 83 - 84 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Art. 80 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).