Przyczyna nieprzyznania premii pracownikowi nie ma znaczenia

Premie kwartalne (jak również przysługujące za inne okresy, np. miesięczne, roczne, jak i półroczne) podlegają uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego (odpowiednio pozostałych świadczeń chorobowych; wynagrodzenia chorobowego, zasiłku opiekuńczego, macierzyńskiego, wyrównawczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego) pod warunkiem, że nie są one pracownikowi wypłacane za okres pobierania tego zasiłku. Powyższa zasada wynika z art. 41 ust 1 ustawy zasiłkowej [patrz podstawa prawna], który stanowi, że przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one pracownikowi wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.

W sytuacji opisanej przez czytelnika za okres pobierania zasiłku premia jest pomniejszana, dlatego powinna ona zostać uwzględniona w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego.

Przeciętna z 4 kwartałów

Premie za okresy kwartalne podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku w wysokości stanowiącej 1/12 kwot wypłaconych za 4 kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Zasadę tę stosuje się także wówczas, gdy w danym kwartale pracownik wykonywał pracę przez mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy oraz wtedy, gdy za niektóre z czterech kwartałów poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownik nie otrzymał składnika kwartalnego, bez względu na przyczynę jego nieprzyznania.

Oznacza to, że w omawianym przypadku podstawę wymiaru przysługującego pracownikowi za grudzień i styczeń zasiłku opiekuńczego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za 12 miesięcy poprzedzających grudzień, tj. za okres od grudnia 2010 r. do listopada 2011 r. oraz 1/12 premii kwartalnych wypłaconych za 3 kwartały poprzedzające grudzień 2011 r., tj. za IV kwartał 2010 r. oraz za I i III kwartał 2011 r. (a nie w wysokości stanowiącej 1/9 wypłaconych kwot). Nieotrzymanie premii za II kwartał 2011 r. pozostaje bez znaczenia dla sposobu uwzględniania składnika za okresy kwartalne w podstawie wymiaru zasiłku.

Premia kwartalna przysługująca za kwartał poprzedzający miesiąc wystąpienia niezdolności do pracy, ale niewypłacona, skutkuje uwzględnieniem w to miejsce premii za kwartał wcześniejszy (poprzedni).

Wypłata po sporządzeniu listy zasiłkowej

Trochę inna byłaby sytuacja, gdyby pracownik, mimo że premia mu przysługiwała nie otrzymał jej np. za IV kwartał, (do czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków chorobowych nie została wypłacona). Wówczas do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się ją w wysokości wypłaconej za poprzednie okresy. [przykład]

Jeżeli jednak składniki wynagrodzenia, typu premie miesięczne, kwartalne czy roczne, nie zostały wypłacone również za okresy poprzednie, to podstawę wymiaru zasiłku ustala się bez tych składników, a po ich wypłaceniu podstawę wymiaru zasiłku przelicza się, uwzględniając te składniki, oraz wyrównuje się wysokość zasiłku.

PRZYKŁAD

Gdy pracodawca spóźnia się z gratyfikacją

Pracownik uprawniony do premii kwartalnych pomniejszanych za czas absencji chorobowych zachorował w styczniu 2012 r., nabywając z tego tytułu prawo do wynagrodzenia chorobowego. Premia za IV kwartał 2011 r. przysługuje, ale nie została wypłacona do czasu sporządzenia listy wypłat zasiłków. Premia ta zostanie wypłacona w lutym. Za kwartały, z których premia jest uwzględniana w podstawie wymiaru zasiłku, pracownik otrzymał (po pomniejszeniu o składki ZUS finansowane przez pracownika):

● za I kwartał 2011 r.: 1689,89 zł,

● za II kwartał 2011 r.: 2034,15 zł,

● za III kwartał 2011 r.: 1970,20 zł.

Podstawę wymiaru świadczenia stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres 12 miesięcy poprzedzających zachorowanie, tj. za okres od stycznia do grudnia poprzedniego roku. Do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należy doliczyć 1/12 kwot premii kwartalnych wypłaconych za cztery kwartały ubiegłego roku. Ustalając podstawę wymiaru zasiłku, trzeba uwzględnić premie za I, II i III kwartał 2011 r. Ponadto, ponieważ premia za IV kwartał przysługuje, ale do czasu sporządzenia listy wypłat zasiłków nie została wypłacona, to w miejsce premii za IV kwartał należy przyjąć premię za okres poprzedni, czyli za III kwartał. Inaczej ujmując - do ustalenia podstawy wymiaru trzeba przyjąć premie za I i II kwartał oraz premię za III kwartał w podwójnej wysokości. Powyższe wynika z art. 42 ust. 5 ustawy zasiłkowej. W efekcie kwota premii, jaką należy uwzględnić w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego, wyniesie 638,70 zł, co wynika z wyliczenia:(1689,89 zł + 2034,15 zł + 1970,20 zł + 1970,20 zł): 12 = 638,70 zł

To, co ważne, wypłata premii za IV kwartał 2011 r. po ustaleniu podstawy wymiaru i wypłaceniu zasiłku nie powoduje konsekwencji ponownego jej ustalania, a tym samym nie powoduje konsekwencji wyrównywania wypłaconego zasiłku.

Aldona Salamon

ekspert ds. wynagrodzeń, wykładowca

Podstawa prawna

Art. 41 ust 1, art. 42 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).