Pracodawca musi zapłacić składki od noclegów pracownika

ZUS ma prawo domagać się odprowadzenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne od świadczeń wypłaconych pracownikowi zatrudnionemu za granicą. Osoba taka bowiem nie odbywa podróży służbowej.

Firma zatrudniająca kilkunastu pracowników prowadziła działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług budowlanych zarówno w kraju, jak i poza nim. Osoby zatrudnione jako miejsce wykonywania pracy miały wpisane do umów takie kraje jak Niemcy lub Irlandia. Na tej podstawie firma wypłacała zainteresowanym diety z tytułu podróży służbowych. Pracodawca każdorazowo organizował zatrudnionym noclegi, za które sam płacił. W czasie kontroli przeprowadzonej w firmie ZUS stwierdził, że zaniżyła ona wysokość składek na ubezpieczenie społeczne. Z tego też powodu zakład wydał decyzję nakazującą zapłacenie zaległości.

Zainteresowany odwołał się od negatywnej decyzji. Sąd apelacyjny uznał jego rację. ZUS złożył jednak kasację od tego wyroku. Sąd Najwyższy po zbadaniu sprawy uznał ją za uzasadnioną. Uchylił więc zaskarżony wyrok, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Sędziowie stwierdzili, że firma nie może twierdzić, że zatrudniane przez nią osoby są w podróży służbowej. Przeczą bowiem temu umowy o pracę. Faktem jest natomiast to, że osoby te świadczą obowiązki poza miejscem zamieszkania i w oddaleniu od rodziny. A to powoduje, że koszty ich utrzymania są wyższe niż w przypadku ich pobytu w domu.

SN zwrócił uwagę, że właśnie z tego powodu rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.) umożliwia wyłączenie z podstawy ich wymiaru części wynagrodzenia. Kwota ta stanowi równowartość diety pomnożonej przez każdy dzień pobytu poza krajem. Tym samym wykluczone jest dalsze odejmowanie od podstawy wymiaru składek innych wypłat nazywanych przez pracodawcę dietami z tytułu podróży służbowych. Środki te muszą być doliczone do przychodu stanowiącego podstawę wymiaru należności do ZUS.

SN zwrócił uwagę, że zakład słusznie doliczył do podstawy również dodatek rozłąkowy. Ulga w postaci odliczenia od przychodu tej kwoty przysługuje tylko pracownikom, którzy czasowo są przeniesieni. A taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanym przypadku, bowiem zatrudnieni byli za granicą, ale u polskiego pracodawcy. Sędziowie wskazali także, że podstawę wymiaru składek stanowią wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, wycenione świadczenia w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na to, przez kogo są wypłacane. Dlatego zakwaterowanie pracownika na koszt pracodawcy stanowi świadczenie w naturze, które powinno być uwzględnione w podstawie wymiaru składek. To, że firma miała problemy z księgowością i nie potrafiła podać konkretnej kwoty przypadającej na jednego pracownika, nie może być powodem do zwolnienia jej z tego obowiązku.

SN uznał także, że ZUS prawidłowo nakazał zapłacenie składek od ekwiwalentu za niewykorzystany przez pracownika urlop. Firma bowiem obowiązkowo opłacała składki do niemieckiej kasy urlopowej. Ta zaś wypłaca pieniądze pracownikowi. Kwota ta jest jednak pomniejszana w części pracowniczej o składki przekazywane na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop jest wypłacany po potrąceniu wpłat do ZUS

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 258/12.