Elektryk w wojsku bez prawa do wcześniejszej emerytury

ZUS nie przyzna zatrudnionemu prawa do emerytury z racji wykonywania pracy w szczególnych warunkach tylko dlatego, że jego stanowisko ma taki charakter w innych branżach od tej, w której świadczył on swoje obowiązki.

Po ukończeniu 60. roku życia ubezpieczony wystąpił do ZUS o przyznanie wcześniejszej emerytury. Argumentował to tym, że od 1 września 1971 r. do 30 września 1980 r. był zatrudniony w wojskowym zakładzie budowlanym na stanowisku elektryka. W czasie pracy zajmował się remontem i montażem urządzeń elektroenergetycznych. Zdaniem zainteresowanego rodzaj wykonywanej pracy został wymieniony w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm). Z kolei organ rentowy zwrócił uwagę, że praca elektryka nie została uwzględniona w zarządzeniu ministra obrony narodowej nr 48/MON z 12 września 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej (Dz. Roz. MON z 1983 r. nr 48, poz. 53). Z tego też powodu odmówił zainteresowanemu przyznania wcześniejszej emerytury. Ubezpieczony odwołał się od negatywnej decyzji organu rentowego.

Sędziowie sądu I instancji przyznali mu rację. ZUS odwołał się od tego wyroku. Sąd apelacyjny uznał, że zainteresowany nie ma prawa do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej. Wykonywana przez niego praca nie miała bowiem żadnego związku z zatrudnieniem w energetyce (z wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej i cieplnej). Nie zajmował się też remontowaniem takich urządzeń. Również pracodawca, czyli Ministerstwo Obrony Narodowej, uznał, że praca ubiegającego się o przyznanie świadczenia w obniżonym wieku nie może być zakwalifikowana jako wykonywana w szczególnych warunkach.

Zainteresowany złożył kasację do Sądu Najwyższego. Ta jednak została oddalona. Sędziowie uznali bowiem, że przy ustalaniu uprawnień do wcześniejszej emerytury sprawą mającą istotne znacznie jest określenie branży. Wskazali bowiem, że przydzielenie prac szkodliwych do poszczególnych działów gospodarki nie jest przypadkowe. Ma bowiem związek z działaniem szkodliwych czynników na konkretnym stanowisku pracy. I dlatego nie można prac uznanych w jednej branży jako szkodliwe tak samo traktować w innych działach. W omawianym przypadku elektryk zatrudniony w wojsku nie był zatrudniony w warunkach szkodliwych, więc nie może skorzystać z prawa do wcześniejszej emerytury.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 2012 r., sygn. akt II UK 104/12.