Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.; wyciąg z ustawy przygotowany przez redakcję)
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) ubezpieczeni - osoby fizyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1;
2) płatnik składek:
a) pracodawca - w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład,
b) jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodzenia przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie - w stosunku do osób pobierających świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu, osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia oraz osób pobierających wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie,
c) podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - w stosunku do osób, które ją wykonują, na podstawie skierowania do pracy, lub podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłek wypłaca ten podmiot,
d) ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne,
e) Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 187, poz. 1925, z 2006 r. nr 104, poz. 708 oraz z 2009 r. nr 111, poz. 918), oraz Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów,
f) duchowny niebędący członkiem zakonu albo przełożony domu zakonnego lub klasztoru w stosunku do członków swych zakonów lub, za zgodą Zakładu, inna zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna w stosunku do duchownych objętych tą zgodą,
g) jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej - w stosunku do żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką,
h-j) (uchylone)
k) ośrodek pomocy społecznej - w stosunku do osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem,
l) (uchylona)
ł) powiatowy urząd pracy - w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium,
ł1) centrum integracji społecznej - w stosunku do osób pobierających świadczenie integracyjne,
ł2) powiatowy urząd pracy - w stosunku do osób pobierających stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych,
m) Zakład - w stosunku do osób podlegających ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłki te wypłaca Zakład, oraz w stosunku do osób określonych w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1,
n) podmiot wypłacający stypendium sportowe - w stosunku do osób pobierających te stypendia,
o) minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz dyrektor izby celnej - w stosunku do funkcjonariuszy celnych,
p) Krajowa Szkoła Administracji Publicznej - w stosunku do słuchaczy pobierających stypendium,
r) osoba prowadząca pozarolniczą działalność - w stosunku do osób współpracujących przy prowadzeniu tej działalności,
s) wojewódzki urząd pracy - w stosunku do osób, których świadczenia pracownicze finansowane są ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeżeli świadczenia te wypłacane są przez ten urząd,
t) jednostka obsługi ekonomiczno-administracyjnej utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego - jeżeli rozlicza i opłaca składki za ubezpieczonych wykonujących pracę w podlegających jej szkołach, przedszkolach i innych jednostkach organizacyjnych systemu oświaty,
u) podmiot, w którym jest pełniona służba - w odniesieniu do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oddelegowanych do pełnienia w nim służby, jeżeli podmiot ten wypłaca im uposażenie,
w) wójt, burmistrz lub prezydent miasta - w stosunku do osób otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, oraz zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
z) podmiot, który wypłaca świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia - w stosunku do osób, którym wypłaca to świadczenie,
za) inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty kierujące - w stosunku do osób pobierających stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego - którymi są:
- jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy,
- Ochotnicze Hufce Pracy,
- agencje zatrudnienia,
- instytucje szkoleniowe,
- instytucje dialogu społecznego,
- instytucje partnerstwa lokalnego,
- organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i przeciwdziałania bezrobociu,
- jednostki naukowe,
- organizacje pracodawców,
- związki zawodowe,
- ośrodki doradztwa rolniczego,
- ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego
- korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1448 i 1856) albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649),
zb) podmiot, w którym działa rada nadzorcza - w stosunku do członków rad nadzorczych;
3) składki - składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
4) zasiłki - zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego;
5) deklaracja rozliczeniowa - zestawienie informacji o należnych składkach na fundusze, na które składki pobiera Zakład, kwot rozliczanych w ciężar składek oraz kwot należnych do zapłaty;
6) imienny raport miesięczny - informacje o osobie podlegającej ubezpieczeniom społecznym przedkładane Zakładowi przez płatnika składek za dany miesiąc kalendarzowy;
7) konto ubezpieczonego - konto, na którym ewidencjonowane są składki oraz informacje dotyczące przebiegu ubezpieczeń społecznych danego ubezpieczonego;
8) konto płatnika - konto, na którym ewidencjonowana jest kwota zobowiązań z tytułu składek oraz innych składek danego płatnika zbieranych przez Zakład, kwoty zapłaconych składek, stan rozliczeń oraz inne informacje dotyczące płatnika składek;
9) przychód - przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy oraz przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania;
10) przychód z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych - przychody z tytułu pracy w spółdzielni i z tytułu wytwarzania na jej rzecz produktów rolnych;
11) otwarty fundusz emerytalny - fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;
12) (uchylony)
12a) okresowa emerytura kapitałowa - świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1097);
12b) (uchylony)
13) międzybankowy system elektroniczny - system ELIXIR w Krajowej Izbie Rozliczeniowej S.A.;
14) (uchylony)
15) numer NIP - numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;
16) rachunek bankowy - rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej przedsiębiorcy będącego jej członkiem;
17) osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem - osobę fizyczną sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem własnym lub swojego małżonka, lub dzieckiem przysposobionym, przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5. roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki tej osoby, przez okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.
●Dokonana ustawą nowelizującą zmiana brzmienia art. 4 ustawy systemowej polega na zdefiniowaniu płatnika składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe członków rad nadzorczych jako podmiotu, w którym działa rada nadzorcza, oraz przychodu (art. 4 pkt 2 lit. zb ustawy systemowej). W świetle wprowadzonej przez ustawę nowelizującą definicji płatnika składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe członków rad nadzorczych są nimi nie tylko spółki prawa handlowego, w którym funkcjonują rady nadzorcze, lecz także inne podmioty, w których działają tego rodzaju rady, np. spółdzielnie mieszkaniowe, przedsiębiorstwa państwowe. Nowa definicja przychodu określona w art. 4 pkt 9 ustawy systemowej wskazuje, że za przychód na gruncie ustawy systemowej uważa się także przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rad nadzorczych, niezależnie od sposobu ich powoływania.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
1) pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów;
2) osobami wykonującymi pracę nakładczą;
3) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej "członkami spółdzielni";
4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;
5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi;
6) posłami i senatorami pobierającymi uposażenie oraz posłami do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej "posłami i senatorami";
7) osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej "stypendystami sportowymi";
7a) pobierającymi stypendium słuchaczami Krajowej Szkoły Administracji Publicznej;
8) osobami wykonującymi odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
9) osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej "bezrobotnymi";
9a) osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej "osobami pobierającymi stypendium";
9b) osobami pobierającymi stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych;
10) duchownymi;
11) żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką;
12) osobami odbywającymi służbę zastępczą;
13-18) (uchylone)
18a) funkcjonariuszami Służby Celnej;
18b) (uchylony)
19) osobami przebywającymi na urlopach wychowawczych lub pobierającymi zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;
20) osobami pobierającymi świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osobami pobierającymi zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osobami pobierającymi wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy;
21) osobami pobierającymi świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia;
22) członkami rad nadzorczych wynagradzanymi z tytułu pełnienia tej funkcji.
2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, za które ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę, regulują przepisy o pomocy społecznej.
2a. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:
1) świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2) zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, z późn. zm.).
2b. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów.
2c. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli wypłaca osobie świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za tę osobę powinien opłacać składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
2d. Sposób opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, reguluje ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1457).
3-3a. (uchylone)
4. Osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.
4a. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w ust. 2d.
5. (uchylony)
6. (uchylony)
●Artykuł 6 ustawy systemowej wskazuje te osoby fizyczne, dla których ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe. Na mocy ustawy nowelizującej od 1 stycznia 2016 r. katalog osób fizycznych podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym został rozszerzony o członków rad nadzorczych, którzy z tytułu pełnionej funkcji są wynagradzani. W odróżnieniu od obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego warunkiem objęcia członka rady nadzorczej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi nie jest natomiast posiadanie miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [przykłady 1 i 2]
Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 10, 18a, 20 i 21, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a.
1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.
1b. Jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a, spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jednego innego tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2.
1c. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów.
1d. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 18a, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
2. Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7.
2a. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.
2b. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
2c. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a.
3. Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności pozarolniczej jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności.
4. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 18a i 22, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
4a. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2c i 4b.
4b. Osoby, o których mowa w ust. 4a, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło, została zawarta z pracodawcą, z którym pozostają równocześnie w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy.
4c. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.
5. Osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4, 4a i 4c, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
6. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, a także osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym albo odpowiednio ubezpieczeniu emerytalnemu, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.
6a. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9b, 11 i 12, obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.
6b. Pracownik, który łączy dodatkowy urlop macierzyński, dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu na zasadach określonych w art. 1821 § 5 Kodeksu pracy, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z obu tytułów.
7. Duchowni spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegają ubezpieczeniom z tytułu tej działalności.
8. Osoby pozostające w stosunku służby, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 8 ust. 15 pkt 6, spełniające jednocześnie warunki do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, mogą być dobrowolnie objęte tymi ubezpieczeniami na swój wniosek.
9. Członkowie rad nadzorczych spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlegają ubezpieczeniom również z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej.
●Artykuł 9 ustawy systemowej reguluje problematykę zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, a więc dotyczy przypadków, gdy ubezpieczony spełnia warunki do objęcia go obowiązkiem przedmiotowych ubezpieczeń z dwóch lub więcej tytułów. Ustawa nowelizująca w istotnym zakresie zmienia brzmienie art. 9 ustawy systemowej. Zmiana brzmienia art. 9 ustawy systemowej, która nastąpiła 1 stycznia 2015 r., polegała na:
1) zmianie brzmienia ust. 4 tego artykułu oraz
2) dodaniu do tego artykułu ust. 9,
- i wiązała się z objęciem obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnionej funkcji.
Z obecnego brzmienia przepisu art. 9 ust. 4 ustawy systemowej wynika, że posiadanie przez członka rady nadzorczej ustalonego prawa do emerytury lub renty nie wyklucza obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej. [przykład 3]
●Z kolei art. 9 ust. 9 ustawy systemowej wskazuje, że obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu odpłatnego pełnienia funkcji członka rady nadzorczej nie wyklucza posiadanie przez członka rady nadzorczej innego tytułu do tych ubezpieczeń (np. stosunku pracy, umowy-zlecenia, pozarolniczej działalności). [przykład 4]
●Zmiana brzmienia art. 9 ustawy systemowej, która nastąpi 1 stycznia 2016 r., wiąże się z istotną zmianą obowiązujących dotychczas zasad podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez osoby, które oprócz wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług posiadają inny tytuł do tych ubezpieczeń.
●Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. art. 9 ust. 2c ustawy systemowej zleceniobiorca, dla którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, spełniający warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, podlega obowiązkowo tym ubezpieczeniom jako zleceniobiorca oraz z innych tytułów takich, jak:
1) wykonywanie pracy na podstawie innej lub innych umów agencyjnych, umów-zlecenia lub innych umów o świadczenie usług,
2) współpraca ze zleceniobiorcą,
3) bycie duchownym,
4) bycie posłem lub senatorem,
5) praca nakładcza,
6) współpraca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność.
Tej zasady nie stosuje się jednak, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług lub z innych tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Na takich samych zasadach od początku 2016 r. podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osoba współpracująca ze zleceniobiorcą, która jednocześnie spełnia warunki do objęcia jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułów wymienionych w pkt 1-6 powyżej.
●W tym miejscu należy przypomnieć, że do końca 2015 r. w przypadku zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, o którym mowa powyżej, zasadniczo ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe tylko z tego tytułu, który powstał jako pierwszy. Zleceniobiorcy przysługuje równocześnie prawo zmiany tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Dla obowiązujących do końca 2015 r. zasad podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez zleceniobiorcę, który spełnia także warunki do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułów, o których mowa w pkt 1-6 powyżej, nie ma więc znaczenia wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
●Rozstrzygając o tym, który z tytułów ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 9 ust. 2c ustawy systemowej, stanowi tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, należy stosować następujące zasady:
a) łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustala się odrębnie dla każdego miesiąca kalendarzowego;
b) ustalenia łącznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dokonuje się według kolejności powstawania tytułów do tych ubezpieczeń;
c) ustalając łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu kalendarzowym, nie bierze się pod uwagę osiągniętego w tym miesiącu przez ubezpieczonego przychodu z tytułu do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, który ustał w poprzednim miesiącu (tj. przychodu, od którego składki są rozliczane z kodem tytułu ubezpieczenia 30 00 XX);
d) kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, o których mowa w art. 9 ust. 2c ustawy systemowej, nie stanowi kwoty maksymalnej podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a co za tym idzie, w przypadku tych tytułów, które w świetle art. 9 ust. 2c ustawy systemowej są tytułami do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, podstawa wymiaru składek powinna być ustalona na zasadach ogólnych;
e) zleceniobiorca, o którym mowa w art. 9 ust. 2c ustawy systemowej, może zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tym zastrzeżeniem, że łączna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę;
f) ustalając po 31 grudnia 2015 r. łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie bierze się pod uwagę przychodu osiągniętego przez zleceniobiorcę już po tej dacie, ale w całości przysługującego za okres sprzed 1 stycznia 2016 r., jeżeli przed 1 stycznia 2016 r. zleceniobiorca podlegał tylko obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu;
g) ustalając po 31 grudnia 2015 r. łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, należy brać pod uwagę przychód osiągnięty przez zleceniobiorcę już po tej dacie, ale w całości przysługujący za okres sprzed 1 stycznia 2016 r., jeżeli w tym czasie zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z danego tytułu i ten tytuł trwa po 31 grudnia 2015 r.;
h) ustalając łączą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu kalendarzowym, w przypadku umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług należy mieć na względzie tylko i wyłącznie osiągnięty przez zleceniobiorcę przychód z tytułu tego typu umowy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowiłby podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdyby umowa rodziła obowiązek tych ubezpieczeń;
i) w przypadku, gdy wynagrodzenie za pracę wykonywaną na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług zostało określone w stawce miesięcznej i w danym miesiącu kalendarzowym zleceniobiorca był niezdolny do pracy i z tego tytułu spełniał warunki do przyznania zasiłku z ubezpieczeń społecznych, ustalając łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w tym miesiącu, pod uwagę bierze się kwotę wynagrodzenia określoną w umowie. [przykłady 5, 6, 7 i 8]
●Wejście w życie art. 9 ust. 2c ustawy systemowej ma wpływ również na zbieg takich tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, jak:
a) stosunek pracy,
b) członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
c) bycie funkcjonariuszem Służby Celnej,
d) pobieranie świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego,
e) pobieranie wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie,
z innymi tytułami do tych ubezpieczeń (np. wykonywaniem pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług).
●Obecnie w przypadku zbiegu tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, o którym mowa w lit. a-e, z innymi tytułami do tych ubezpieczeń, ubezpieczony podlega tym ubezpieczeniom tylko z tytułu, o którym mowa w lit. a-e, chyba że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tego tytułu, w przeliczeniu na okres miesiąca, jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu, o którym mowa w lit. a-e, jest - w przeliczeniu na okres miesiąca - niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych łączy się tylko z jednym innym tytułem do tych ubezpieczeń. Od 1 stycznia 2016 r. w takim przypadku znajdzie zastosowanie art. 9 ust. 2c ustawy systemowej. Oznacza to, że dopiero gdy łączna podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułów, o których mowa w lit. a-e, oraz innych tytułów będzie co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, z kolejnym tytułem nie będzie związany obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. [przykład 9]
●Kolejna zmiana, którą przynoszą wchodzące w życie 1 stycznia 2016 r. przepisy ustawy nowelizującej, dotyczy ubezpieczonych, którzy wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług bądź współpracę ze zleceniobiorcą łączą z wykonywaniem pozarolniczej działalności. Obecnie inne są zasady dla zleceniobiorców (osób współpracujących ze zleceniobiorcami), które wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą, a inne dla tych zleceniobiorców (osób współpracujących ze zleceniobiorcami), którzy wykonują inną pozarolniczą działalność. Do końca 2015 r. zleceniobiorca, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług jest niższa od obowiązującej go minimalnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej (tj. 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego albo 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę), podlega obowiązkowo tym ubezpieczeniom z tytułu tej działalności. Dopiero gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorcy z tytułu umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług jest co najmniej równa obowiązującej go minimalnej podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, może on zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Z kolei zleceniobiorca, który wykonuje pozarolniczą działalność inną niż pozarolnicza działalność gospodarcza (np. jest wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej lub jednoosobowej spółki z o.o.), do końca 2015 r. bez względu na wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług zasadniczo jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może jednak zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
●Z obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. brzmienia art. 9 ust. 2a ustawy systemowej wynika, że od początku 2016 r. nie będą już obowiązywały różne zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez zleceniobiorcę wykonującego pozarolniczą działalność w zależności od rodzaju tej działalności. Począwszy od 1 stycznia 2016 r., zleceniobiorca, który wykonuje pozarolniczą działalność, z tytułu tej działalności będzie objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, jeżeli podstawa wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług będzie niższa od kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Dopiero wówczas, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług będzie co najmniej równa kwocie 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, ubezpieczony będzie miał prawo wybrać tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. [przykład 10]
●Zleceniobiorca, który wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą i z tytułu tej działalności spełnia warunki do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na zasadach preferencyjnych, o których mowa w art. 18a ustawy systemowej, od 1 stycznia 2016 r. będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obydwu tytułów. Zasady tej nie będzie się jednak stosowało wówczas, gdy z któregokolwiek z tytułów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe będzie co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. W takim bowiem przypadku obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych będzie związany tylko z tym tytułem, z którego podstawa wymiaru składek na przedmiotowe ubezpieczenia jest co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. [przykłady 11 i 12]
●1 stycznia 2016 r. zmienia się brzmienie art. 9 ust. 2b ustawy systemowej, który obecnie reguluje zbieg pracy nakładczej z pozarolniczą działalnością gospodarczą. Z obecnego brzmienia tego przepisu wynika, że w przypadku gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej jest niższa od obowiązującej chałupnika minimalnej podstawy wymiaru składek z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych stanowi ta działalność. Ponadto do końca 2016 r. chałupnik wykonujący pozarolniczą działalność inną niż pozarolnicza działalność gospodarcza, bez względu na wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej, zasadniczo jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może jednak zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
●Od początku 2016 r. przepis ten będzie zakresem swojej regulacji obejmował nie tylko tych chałupników, którzy wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą, lecz także tych, którzy wykonują innego rodzaju pozarolniczą działalność. Mianowicie chałupnik, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej będzie niższa od kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, będzie objęty obowiązkiem tych ubezpieczeń z tytułu pozarolniczej działalności. Dopiero wówczas, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej będzie co najmniej równa kwocie 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, ubezpieczony będzie mógł wybrać tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. [przykłady 13 i 14]
●Chałupnik, który z tytułu wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej spełnia warunki do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach, od 1 stycznia 2016 r. będzie objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z obydwu tytułów. Jedynie w sytuacji gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej i z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej będzie wynosiła co najmniej 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, ubezpieczony będzie miał prawo wybrać tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. [przykład 15]
●Wejście w życie art. 9 ust. 2c ustawy systemowej sprawi, że z początkiem 2016 r. zmieni się dotychczasowa interpretacja art. 9 ust. 4a ustawy systemowej, który określa zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, które mają ustalone prawo do emerytury lub renty. Do końca 2015 r. emeryt lub rencista z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, chyba że jednocześnie pozostaje w stosunku pracy z innym podmiotem niż zleceniodawca. Obecnie okoliczność, że emeryt lub rencista pozostaje w stosunku pracy, wyłącza obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług bez względu na wysokość podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia z tytułu stosunku pracy. Oznacza to, że obecnie nawet jeżeli podstawa wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług są dobrowolnie.
●Od 1 stycznia 2016 r. emeryt lub rencista nie będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy będzie co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeżeli zaś będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, emeryt lub rencista będzie objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi zarówno z tytułu stosunku pracy, jak i z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie. [przykłady 16 i 17]
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
2. Nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu bezrobotni pobierający zasiłek dla bezrobotnych lub świadczenie integracyjne, posłowie do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 11, 19-22, art. 6a i art. 7.
2a. (uchylony)
3. (uchylony)
●Dokonana ustawą nowelizującą zmiana brzmienia art. 12 ustawy systemowej, która weszła w życie 1 stycznia 2015 r., miała związek z objęciem od tego dnia obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnionej funkcji. Zmiana brzmienia komentowanego artykułu, a konkretnie jego ustępu drugiego, miała na celu wyłączenie w stosunku do członków rad nadzorczych podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązku ubezpieczenia wypadkowego. W konsekwencji członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tytułu pełnionej funkcji, mimo że są objęci obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, nie podlegają ani ubezpieczeniu chorobowemu, ani ubezpieczeniu wypadkowemu.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach:
1) pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku;
2) osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy;
2a) (uchylony)
3) członkowie spółdzielni - od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania;
4) osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
5) osoby współpracujące - od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakończenia tej współpracy;
6) posłowie i senatorowie - od dnia nabycia prawa do uposażenia do dnia utraty tego prawa;
7) stypendyści sportowi - od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 8 ust. 12, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
8) osoby wykonujące odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia zakończenia wykonywania tej pracy;
9) bezrobotni - od dnia nabycia prawa do zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium do dnia utraty prawa do nich;
9a) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego;
9b) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b - od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego;
10) duchowni - od dnia przyjęcia do stanu duchownego do dnia wystąpienia z tego stanu, a w przypadku alumnów seminariów duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów - od dnia ukończenia 25 lat;
11) żołnierze niezawodowi w służbie czynnej oraz osoby odbywające służbę zastępczą - od dnia powołania lub skierowania do tej służby do dnia zwolnienia z tej służby;
12) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 18a - od dnia nawiązania stosunku służby do dnia zwolnienia ze służby;
13) osoby pozostające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego - od dnia spełnienia warunków, o których mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spełniania tych warunków;
13a) osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1 - od dnia określonego w oświadczeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 15, jako dzień rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym oświadczenie zostało złożone, do dnia wskazanego w oświadczeniu jako dzień zakończenia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
14) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - od dnia nabycia prawa do świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego, wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia górniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie do dnia utraty tego prawa;
15) pobierający stypendium słuchacze Krajowej Szkoły Administracji Publicznej - od dnia uzyskania statusu słuchacza do dnia utraty tego statusu;
16) osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - od dnia nabycia prawa do świadczenia szkoleniowego do dnia utraty tego prawa;
17) członkowie rad nadzorczych - od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji.
●Artykuł 13 ustawy systemowej określa ramy czasowe obowiązku ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, chorobowego i wypadkowego w przypadku poszczególnych ubezpieczonych. Ustawa nowelizująca dodała do tego artykułu pkt 17, w którym został określony dzień powstania i dzień ustania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych po stronie członków rad nadzorczych. Zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. art. 13 pkt 17 ustawy systemowej członkowie rad nadzorczych są objęci obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku tych członków rad nadzorczych, którzy najpierw pełnią swoje obowiązki nieodpłatnie, a dopiero po pewnym czasie zostaje im przyznane z tego tytułu wynagrodzenie, obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych powstaje dopiero od dnia przyznania wynagrodzenia. Podobnie będzie w sytuacji, gdy członek rady nadzorczej - mimo że nie zaprzestanie wykonywania swojej funkcji - to utraci prawo do wynagrodzenia z tego tytułu. W takim przypadku obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych ustanie po stronie członka rady nadzorczej od dnia utraty prawa do wynagrodzenia. [przykład 18]
Składki na ubezpieczenia emerytalne:
1) pracowników,
2) osób wykonujących pracę nakładczą,
3) członków spółdzielni,
4) zleceniobiorców,
5) posłów i senatorów,
6) stypendystów sportowych,
7) pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej,
8) osób wykonujących odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
9) osób współpracujących ze zleceniobiorcami,
10) funkcjonariuszy Służby Celnej,
11) osób odbywających służbę zastępczą,
12) członków rad nadzorczych
- finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek.
1a. Składki na ubezpieczenia emerytalne osób pobierających świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek.
1b. Składki na ubezpieczenia rentowe osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, finansują z własnych środków, w wysokości 1,5% podstawy wymiaru ubezpieczeni i w wysokości 6,5% podstawy wymiaru płatnicy składek.
1c. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w art. 6 ust. 2d, obliczone od podstawy, którą stanowi kwota nie wyższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, finansuje budżet państwa za pośrednictwem Zakładu.
1d. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej w ustawie, o której mowa w art. 6 ust. 2d, obliczone od podstawy stanowiącej kwotę nadwyżki nad kwotą określoną w ust. 1c opłaca płatnik składek na zasadach określonych dla składek za zleceniobiorców.
2. Składki na ubezpieczenie chorobowe podlegających temu ubezpieczeniu osób, wymienionych w ust. 1 pkt 1-4, 8, 9 i 11, oraz w ust. 1c finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
3. Składki na ubezpieczenie wypadkowe osób wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3-10, osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, bezrobotnych pobierających stypendium oraz osób pobierających stypendium finansują w całości, z własnych środków, płatnicy składek.
4. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe:
1) osób prowadzących pozarolniczą działalność,
2) osób, o których mowa w art. 7,
finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni.
5. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką, są finansowane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.
5a. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe osób współpracujących finansuje w całości z własnych środków osoba prowadząca pozarolniczą działalność.
6. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem finansują w całości ośrodki pomocy społecznej.
6a. (uchylony)
6b. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających:
1) świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2) zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
- finansuje w całości wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
7-7a. (uchylone)
8. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych, osób, o których mowa w art. 6a ust. 1, lub osób pobierających zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, oraz składki na ubezpieczenie emerytalne osób, o których mowa w art. 6b ust. 1, finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu.
9. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bezrobotnych finansują w całości powiatowe urzędy pracy z Funduszu Pracy.
9a. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających stypendium w okresie szkolenia, stażu i przygotowania zawodowego, kierowanych przez podmioty inne niż powiatowe urzędy pracy, finansują w całości, z własnych środków, podmioty kierujące.
9b. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b, finansują w całości powiatowe urzędy pracy z Funduszu Pracy.
10. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 podlegających obowiązkowo tym ubezpieczeniom, finansują:
1) duchowni - w wysokości 20% składki oraz Fundusz Kościelny - w wysokości 80% składki;
2) Fundusz Kościelny - w wysokości 100% składki za członków zakonów kontemplacyjnych klauzurowych, misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych.
10a. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, o których mowa w art. 9 ust. 1a, finansuje Fundusz Kościelny, zgodnie z ust. 10 pkt 1, w części obliczonej od różnicy podstawy wymiaru składek określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy.
11. Składki na ubezpieczenia chorobowe, emerytalne i rentowe duchownych podlegających dobrowolnie tym ubezpieczeniom finansują w całości, z własnych środków, ubezpieczeni.
12. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20, finansuje w całości budżet państwa.
13-14. (uchylone)
●Ustawa nowelizująca od 1 stycznia 2015 r. dodała do art. 16 ust. 1 ustawy systemowej pkt 12. Z art. 16 ust. 1 pkt 12 ustawy systemowej wynika, że składki na ubezpieczenie emerytalne członka rady nadzorczej, wynagradzanego z tytułu pełnionej funkcji, finansują z własnych środków, w równych częściach (tj. po 9,76 proc. podstawy wymiaru) członek rady nadzorczej oraz podmiot, w którym działa rada nadzorcza. Konsekwencją powyższej zmiany jest również to, że składki na ubezpieczenia rentowe członka rady nadzorczej, wynagradzanego z tytułu pełnionej funkcji, finansowane są z własnych środków, w wysokości 1,5 proc. podstawy wymiaru przez członka rady nadzorczej i w wysokości 6,5 proc. podstawy wymiaru podmiot, w którym działa rada nadzorcza.
1. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.
1a. W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.
2. W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
3. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie z ust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.
4. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe:
1) posłów i senatorów - stanowi kwota uposażenia,
2) stypendystów sportowych - stanowi kwota stypendium,
2a) słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej - stanowi kwota stypendium,
3) bezrobotnych - stanowi kwota zasiłku, świadczenia integracyjnego lub stypendium,
4) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - stanowi kwota świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia górniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie,
5) żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową, z wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę kandydacką, stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem ust. 9 i 10, a w przypadku żołnierzy pełniących służbę w ramach Narodowych Sił Rezerwowych kwota uposażenia z tytułu tej służby,
5a) duchownych - stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów, zwana dalej "kwotą minimalnego wynagrodzenia", z zastrzeżeniem ust. 9 i 10,
6) żołnierzy odbywających nadterminową służbę wojskową - stanowi kwota uposażenia,
7) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - stanowi kwota świadczenia szkoleniowego,
8) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - stanowi kwota stypendium,
9) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9b - stanowi kwota stypendium,
10) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 22 - stanowi przychód
- łącznie z kosztami uzyskania i kwotą podatku, o których mowa w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych.
(...)
●Na mocy ustawy nowelizującej od 1 stycznia 2015 r. do art. 18 ust. 4 ustawy systemowej został dodany punkt 10, który reguluje podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnionej funkcji. Zgodnie z art. 18 ust. 4 pkt 10 ustawy systemowej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe takich członków rad nadzorczych stanowi przychód z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, łącznie z kosztami uzyskania przychodu i kwotą podatku. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przy ustalaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe członka rady nadzorczej stosuje się odpowiednio przepisy par. 2-4 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.), w tym par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia, w którym zostały wskazane przychody wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Należy również pamiętać o tym, że jeżeli po 31 grudnia 2014 r. członkowi rady nadzorczej jest wypłacane wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji, które w całości przysługuje za okres sprzed 1 stycznia 2015 r. (tj. za okres, w którym członek rady nadzorczej nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym), jest ono wolne od składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. [przykład 19]
1. Zakład zapewnia rzetelność i kompletność informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek w sposób uregulowany niniejszą ustawą.
2. Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych.
3. Do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników składek oraz danych źródłowych będących podstawą zapisów na tych kontach stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych.
4. Wykorzystywanie danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych dopuszczalne jest jedynie w przypadkach określonych w ustawie.
5. Zakład oraz otwarty fundusz emerytalny są obowiązane do wzajemnego udostępniania danych osobowych osób zarejestrowanych w rejestrze, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5.
6. Zakład, na wniosek płatnika składek, bada prawidłowość wykazanych przez tego płatnika składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 9 ust. 2c. Jeżeli w wyniku sprawdzenia wysokości miesięcznej podstawy wymiaru składek Zakład stwierdzi błędne wykazanie składek, informuje o tym niezwłocznie płatnika składek i ubezpieczonego za pośrednictwem płatnika składek. Jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, składka jest opłacana przez każdego płatnika, chyba że ubezpieczony przedłoży płatnikowi dokumenty, z których wynika brak konieczności opłacania składek.
●Od 1 stycznia 2016 r. wejdzie w życie art. 34 ust. 6 ustawy systemowej. Z przepisu tego wynika, że jeżeli do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorcy jest zobowiązany więcej niż jeden płatnik składek, składkę na przedmiotowe ubezpieczenie powinien opłacać każdy płatnik składek, chyba że zleceniobiorca przedłoży mu dokument, z którego wynika brak takiego obowiązku. Artykuł 34 ust. 6 ustawy systemowej nie precyzuje, jakiego rodzaju ma być to dokument. Należy zatem przyjąć, że takim dokumentem może być zaświadczenie wystawionego przez innego płatnika składek czy też oświadczenie zleceniobiorcy złożone na piśmie, z którego będzie wynikało, że z danego tytułu nie powinien być on zgłaszany do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. [przykłady 20 i 21]
●Artykuł 34 ust. 6 ustawy systemowej przewiduje, że płatnik składek, który rozlicza składki za zleceniobiorcę (osobę współpracującą ze zleceniobiorcą), o którym mowa w art. 9 ust. 2c ustawy systemowej, może wystąpić do ZUS z wnioskiem o zbadanie prawidłowości wykazanych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Obowiązkiem ZUS będzie udzielenie płatnikowi składek informacji, czy w przypadku danego zleceniobiorcy (osoby współpracującej ze zleceniobiorcą) wykonywanie pracy na podstawie umowy-zlecenia (współpraca ze zleceniobiorcą) w danym miesiącu kalendarzowym rodzi obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Z uwagi na to, że w przypadku zbiegu tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, o którym mowa w art. 9 ust. 2c ustawy systemowej, na zasady podlegania tym ubezpieczeniom ma wpływ wysokość podstawy wymiaru składek z poszczególnych tytułów, ZUS będzie mógł rozstrzygnąć zbieg tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dopiero po otrzymaniu imiennych raportów miesięcznych od wszystkich płatników składek za miesiąc kalendarzowy wskazany we wniosku płatnika składek.
●Jakkolwiek art. 34 ust. 6 ustawy systemowej nie określa, co powinien zawierać wniosek płatnika składek, o którym mowa w tym przepisie, należy przyjąć, że powinien on zawierać co najmniej dane identyfikacyjne płatnika składek, dane identyfikacyjne ubezpieczonego oraz wskazanie miesiąca kalendarzowego, którego dotyczy ten wniosek. Tylko dzięki tym danym ZUS będzie mógł ustalić wszystkich płatników składek, którzy rozliczają składki za danego ubezpieczonego, a co za tym idzie, rozstrzygnąć, z których z będących w zbiegu tytułów ubezpieczeniowych jest on objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi.
1. Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych.
2. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1-4, 6-9b, 11, 12, 18a-22, ust. 2, 2a i 2d, duchownych będących członkami zakonów lub klasztorów oraz osób współpracujących, o których mowa w art. 8 ust. 11, należy do płatnika składek.
2a. Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym jest obowiązana poinformować płatnika składek o ustaleniu prawa do emerytury lub renty albo o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu niż przebywanie na urlopie wychowawczym.
2b. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1, i wyrejestrowanie z tych ubezpieczeń, w przypadku ustania warunków uzasadniających opłacanie składek, należy do Zakładu. Osoby te są obowiązane do przedłożenia Zakładowi:
1) skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka;
2) oświadczenia, o którym mowa w ust. 15;
3) orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, w przypadku posiadania przez dziecko takiego orzeczenia.
3. Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 10, z zastrzeżeniem ust. 2, należy do tych osób.
4. Zgłoszeń, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 4a, 5, 5a i 9a.
4a. Zgłoszeń, o których mowa w ust. 3, twórcy i artyści dokonują w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalającej datę rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej.
5. Osoby, które są obejmowane ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności, zgłaszają wniosek o objęcie ich ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
5a. Pracownicy, o których mowa w art. 18 ust. 12, zgłaszani są do ubezpieczeń społecznych nie później niż w terminie rozliczania i opłacania składek za miesiąc, w którym powstał obowiązek ubezpieczeń społecznych.
6. (uchylony)
7. Prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych osoba zgłaszana potwierdza własnoręcznym podpisem, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19.
8. W przypadku przekazywania do Zakładu zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w postaci dokumentu elektronicznego, zgłoszenie w postaci dokumentu pisemnego z własnoręcznym podpisem osoby zgłaszanej płatnik przechowuje przez okres 5 lat.
9. Zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych według ustalonego wzoru, z zastrzeżeniem ust. 9a, albo w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114) z oprogramowania, o którym mowa w art. 47a ust. 1, albo w formie wydruku z tego oprogramowania dokonuje się w jednostce organizacyjnej Zakładu. Na podstawie pierwszego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych zakładane jest konto, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1.
(...)
●Artykuł 36 ustawy systemowej reguluje problematykę zgłaszania i wyrejestrowywania z ubezpieczeń społecznych. Ustawa nowelizująca zmieniła od 1 stycznia 2015 r. art. 36 ust. 2 ustawy systemowej w ten sposób, że w odniesieniu do członków rad nadzorczych podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przesądziła, że obowiązek ich zgłoszenia do przedmiotowych ubezpieczeń należy do płatnika składek, tj. podmiotu, w którym działa rada nadzorcza. W tym miejscu wypada odnotować, że w związku z objęciem niektórych członków rad nadzorczych obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych od 1 stycznia 2015 r. na mocy rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1957) zmienił się opis kodu tytułu ubezpieczenia 22 40 i zostały wprowadzone dwa nowe kody tytułu ubezpieczenia przeznaczone właśnie dla członków rad nadzorczych, tj. 22 41 i 22 42. Kod tytułu ubezpieczenia 22 40 jest właściwy dla członka rady nadzorczej podlegającego z tego tytułu wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast kody tytułu ubezpieczenia 22 41 i 22 42 są właściwe odpowiednio dla członka rady nadzorczej podlegającego z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz dla członka rady nadzorczej podlegającego z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, niepodlegającego ubezpieczeniu zdrowotnemu.
PRZYKŁAD 1
Członkostwo w radzie nadzorczej
Jan K. od 1 grudnia 2015 r. został powołany na członka rady nadzorczej spółki z o.o. Z tytułu pełnionej funkcji Jan K. otrzymuje wynagrodzenie za każde posiedzenie rady nadzorczej. Z tytułu pełnionej funkcji członka rady nadzorczej Jan K. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ponieważ Jan K. ma miejsce zamieszkania w Polsce, jako członek rady nadzorczej podlega również obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.
PRZYKŁAD 2
W spółdzielni mieszkaniowej
Barbara W. jest członkiem rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej. Z tytułu pełnienia obowiązków członka rady nadzorczej nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Ponieważ Barbara W. sprawuje funkcję członka rady nadzorczej nieodpłatnie, nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Obowiązkowe dla Barbary W. jest jednak opłacanie ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż ma miejsce zamieszkania w Polsce.
PRZYKŁAD 3
Dwa tytuły do ubezpieczeń
Dariusz D. pobiera emeryturę z ZUS. Od 1 grudnia 2015 r. jest członkiem rady nadzorczej spółki z o.o. i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie. Mimo że Dariusz D. ma ustalone prawo do emerytury, z tytułu odpłatnego pełnienia funkcji członka rady nadzorczej jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym. Ponieważ Dariusz D. ma miejsce zamieszkania w Polsce, tytułem do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego - oprócz pobierania emerytury - jest dla niego również pełnienie funkcji członka rady nadzorczej.
PRZYKŁAD 4
Umowa o pracę
Ewa R. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w spółce z o.o. Ponadto pełni za wynagrodzeniem funkcję członka rady nadzorczej spółki akcyjnej. Obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym Ewa R. podlega zarówno jako pracownik, jak i jako członek rady nadzorczej. Stosunek pracy stanowi dla niej również tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń chorobowego, wypadkowego i zdrowotnego, a pełnienie funkcji członka rady nadzorczej stanowi również tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż posiada ona miejsce zamieszkania w Polsce.
PRZYKŁAD 5
Kilka zleceń
Wanda P. wykonuje pracę na podstawie trzech umów-zleceń. Pierwszą umowę-zlecenie zawarła 1 stycznia 2015 r. i na jej podstawie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 500 zł. Drugą umowę-zlecenie zawarła 15 czerwca 2015 r. i z jej tytułu otrzymuje wynagrodzenia w wysokości 600 zł. Z kolei trzecią umowę-zlecenie zawarła 1 października 2015 r. i z jej tytułu otrzymuje 800 zł. Do końca 2015 r. Wanda P. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu umowy-zlecenia, którą zawarła 1 stycznia 2015 r. Natomiast od 1 stycznia 2016 r. Wanda P. będzie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z wszystkich wykonywanych umów-zleceń, gdyż dopiero wówczas łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu kalendarzowym nie będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
PRZYKŁAD 6
Składki dobrowolne
Tadeusz K. wykonuje pracę na podstawie trzech umów-zleceń, które zawarł 15 października 2015 r., 1 stycznia 2016 r. i 10 stycznia 2016 r. Z tytułu tych umów Tadeusz K. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości odpowiednio 1900 zł, 1000 zł i 1200 zł. W styczniu 2016 r. Tadeusz K. otrzymał wynagrodzenie z wykonywanych umów-zleceń w tej właśnie wysokości. Ponieważ w styczniu 2016 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy-zlecenia zawartej 1 października 2015 r. jest wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, z tytułu umów-zleceń zawartych 1 i 10 stycznia 2016 r. ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne.
PRZYKŁAD 7
Poniżej minimalnego wynagrodzenia
Karolina G. wykonuje pracę na podstawie dwóch umów-zleceń. Pierwszą umowę-zlecenie zawarła na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r., a drugą na okres od 15 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r. Za pracę wykonaną na podstawie pierwszej umowy-zlecenia Karolina G. otrzymała wynagrodzenie w wysokości 5000 zł, które zostało wypłacone w kwietniu 2016 r. Z tytułu drugiej umowy-zlecenia Karolina G. co miesiąc otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. W konsekwencji w styczniu, lutym i marcu 2016 r. z tytułu pierwszej umowy-zlecenia Karolina G. nie osiągnęła przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a z tytułu drugiej umowy-zlecenia osiągnęła przychód w wysokości 1500 zł. Łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w każdym z tych miesięcy wyniosła więc 1500 zł, co oznacza, że w tych miesiącach Karolina G. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu obu umów-zleceń.
PRZYKŁAD 8
Niezdolność do pracy
Filip J. wykonuje pracę na podstawie dwóch umów-zleceń. Pierwszą z nich zawarł 1 sierpnia 2015 r., a za pracę wykonywaną na jej podstawie otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 2000 zł. Druga umowa-zlecenie została zawarta przez Filipa J. 1 stycznia 2016 r., a za pracę na jej podstawie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. W okresie od 15 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2016 r. Filip J. był niezdolny do pracy wskutek choroby i za ten okres otrzymał zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. Z uwagi na tę niezdolność do pracy z tytułu pierwszej umowy-zlecenia w styczniu 2016 r. Filip J. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. Mimo że w styczniu 2016 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pierwszej umowy-zlecenia jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, w tym miesiącu z tytułu drugiej umowy-zlecenia ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne.
PRZYKŁAD 9
Niepełny etat
Norbert T. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na 1/2 etatu w spółce akcyjnej. Za pracę wykonywaną na podstawie umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. Jednocześnie Norbert T. jest zatrudniony na podstawie dwóch umów-zleceń w spółce z o.o. Z tytułu każdej umowy-zlecenia Norbert T. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 500 zł. Do końca 2015 r. Norbert T. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stosunku pracy i jednej z umów-zleceń. Od 1 stycznia 2016 r. Norbert T. jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z drugiej umowy-zlecenia, gdyż łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy i pierwszej umowy-zlecenia jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
PRZYKŁAD 10
Wspólnik w spółce osobowej
Zuzanna D. wykonuje pracę na podstawie umowy-zlecenia, którą zawarła 15 kwietnia 2015 r. Za pracę wykonywaną na podstawie tej umowy co miesiąc otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 600 zł. Jednocześnie od 1 września 2015 r. jest wspólnikiem spółki jawnej. Do końca 2015 r. Zuzanna D. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega tylko z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia. Od 1 stycznia 2016 r. tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla Zuzanny D. stanowi również pozarolnicza działalność wykonywana w charakterze wspólnika spółki jawnej, gdyż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy jest niższa od kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
PRZYKŁAD 11
I firma, i zlecenie
Piotr B. od 1 marca 2015 r. wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą i opłaca z tego tytułu składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od kwoty 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto od 1 września 2015 r. Piotr B. jest zatrudniony na podstawie umowy-zlecenia i za pracę wykonywaną na podstawie tej umowy otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 800 zł. Do końca 2015 r. Piotr B. jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi tylko z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2016 r. tytułem do tych ubezpieczeń będzie również wykonywanie pracy na podstawie umowy-zlecenia, gdyż łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w styczniu 2016 r. jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
PRZYKŁAD 12
Preferencyjne składki
Aleksandra A. jest zatrudniona na podstawie dwóch umów-zleceń od 1 grudnia 2015 r. Za pracę wykonywaną na podstawie tych umów otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio w wysokości 1000 zł i 1100 zł. Od 1 stycznia 2016 r. Aleksandra A. dodatkowo wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą, z tytułu której spełnia warunki do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach. Ponieważ w styczniu 2016 r. łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umów-zleceń jest wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, pozarolnicza działalność gospodarcza stanowi tytuł tylko do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
PRZYKŁAD 13
Praca nakładcza i spółka jawna
Mariusz L. wykonuje pracę nakładczą od 1 listopada 2015 r. i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 900 zł. Ponadto Mariusz L. wykonuje pozarolniczą działalność w charakterze wspólnika spółki jawnej od 1 grudnia 2015 r. Do końca 2015 r. Mariusz L. jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi tylko z tytułu wykonywania pracy nakładczej. Od 1 stycznia 2016 r. z uwagi na to, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej jest niższa od kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, Mariusz L. będzie objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pozarolniczej działalności.
PRZYKŁAD 14
Praca nakładcza i firma
Grażyna F. wykonuje od 1 września 2015 r. pracę nakładczą, za którą otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 1000 zł. Od 1 grudnia 2015 r. Grażyna F. wykonuje również pozarolniczą działalność gospodarczą. Ponieważ podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pracy nakładczej jest niższa od kwoty 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę, od 1 grudnia 2015 r. Grażyna F. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozarolnicza działalność gospodarcza będzie stanowiła dla Grażyny F. tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych także po 31 grudnia 2015 r.
PRZYKŁAD 15
Ubezpieczenie z pozarolniczej działalności
Leon T. wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą od 1 listopada 2015 r. Za pracę nakładczą otrzymuje wynagrodzenia miesięczne w wysokości 1000 zł. Od 10 listopada 2015 r. Leon T. wykonuje również pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu spełnia warunki do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach. Do końca 2015 r. Leon T. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym tylko z tytułu wykonywania pracy nakładczej. Natomiast od 1 stycznia 2016 r. dla Leona T. tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych stanowi pozarolnicza działalność gospodarcza.
PRZYKŁAD 16
Emerytura z KRUS
Natalia O. pobiera emeryturę z KRUS. Od 1 stycznia 2015 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na 1/4 etatu w firmie X. Z tytułu tej umowy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 500 zł. Ponadto od 1 czerwca 2015 r. Natalia jest zatrudniona na podstawie umowy-zlecenia w firmie Y. i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 700 zł. Do końca 2015 r. Natalia O. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega tylko z tytułu umowy o pracę. Począwszy od 1 stycznia 2016 r. - z uwagi na to, że podstawa wymiaru składek na pracownicze ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę - tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych stanowi również wykonywana przez Natalię O. umowa-zlecenie.
PRZYKŁAD 17
Wynagrodzenie powyżej progu
Jerzy K. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z ZUS. Od 1 kwietnia 2015 r. Jerzy K. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie X. Za pracę wykonywaną na podstawie umowy o pracę Jerzy K. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2000 zł. Od 1 października 2015 r. Jerzy K. jest zatrudniony na podstawie umowy-zlecenia w firmie Y. Za pracę wykonaną na podstawie tej umowy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1000 zł. Obecnie Jerzy K. jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznym tylko z tytułu stosunku pracy. Ponieważ podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy jest wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, od 1 stycznia 2016 r. sytuacja prawna Jerzego K. w zakresie ubezpieczeń społecznych nie ulegnie zmianie. Nadal umowa-zlecenie będzie stanowiła tytuł do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
PRZYKŁAD 18
Ważna data rozpoczęcia pełnienia funkcji
Adam C. został powołany na członka rady nadzorczej spółki z o.o. 15 maja 2015 r. Wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej spółki z o.o. zostało przyznane Adamowi C. od dnia 1 października 2015 r. Z uwagi na to, że Adam C. rozpoczął odpłatnie pełnić funkcję członka rady nadzorczej od 1 października 2015 r., dopiero z tym dniem powstał po jego stronie obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
PRZYKŁAD 19
Wypłata zaległego wynagrodzenia
Cecylia M. jest członkiem rady nadzorczej spółki z o.o. od 1 stycznia 2014 r. Za udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółki z o.o. Cecylia M. otrzymuje wynagrodzenie. Z tego względu od 1 stycznia 2015 r. z tytułu odpłatnego pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Cecylia M. jest objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W grudniu 2015 r. spółka z o.o. wypłaciła Cecylii M. zaległe wynagrodzenie za udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółki z o.o., które odbyły się w listopadzie i grudniu 2014 r. Ponieważ przedmiotowe wynagrodzenie przysługuje za okres, w którym Cecylia M. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, nie należy uwzględniać go w podstawie wymiaru składek na te ubezpieczenia.
PRZYKŁAD 20
Tylko ubezpieczenie zdrowotne
Firma X zatrudniła Jana R. na podstawie umowy-zlecenia za wynagrodzeniem w wysokości 1000 zł. W umowie-zleceniu jako dzień rozpoczęcia pracy przez Jana K. wskazano 1 stycznia 2016 r. Firma X zgłosiła Jana K. tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż Jan K. przedłożył jej zaświadczenie wystawione przez firmę Y, z którego wynika, że od 1 grudnia 2015 r. Jan K. jest zatrudniony w tej firmie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W konsekwencji Jan K. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega tylko z tytułu stosunku pracy.
PRZYKŁAD 21
Brak dokumentu
Firma X zawarła umowę-zlecenie z Danutą B. W umowie-zleceniu wskazano, że Danuta B. rozpocznie pracę od 1 stycznia 2016 r. i za wykonaną pracę będzie otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. Ponieważ Danuta B. nie przedłożyła firmie X żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że z tytułu umowy-zlecenia nie jest objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, firma X od 1 stycznia 2016 r. zgłosiła ją nie tylko do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, lecz także do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu