Spłacanie układu ratalnego pozwoli na otrzymanie zasiłku

Ustawa z 27 października 2022 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wchodzi w życie 16 grudnia 2022 r. i rozwiązuje jeden z problemów zadłużonych płatników, który wybrzmiał w tym roku (patrz: „ZUS: raty spłacane w terminie nie uwolnią od statusu dłużnika” w dodatku Biuro Rachunkowe z 1 sierpnia 2022 r.; DGP nr 147). Na mocy jeszcze obowiązujących przepisów przedsiębiorca mimo rozłożenia zaległości składkowych na raty lub odroczenia terminu płatności składki nadal jest bowiem uznawany za dłużnika i dlatego nie ma prawa do świadczeń chorobowych i wypadkowych. I to nawet wtedy, gdy spłaca raty w terminie zgodnie z harmonogramem określonym w umowie z ZUS. Po wejściu w życie nowelizacji to się zmieni i takie osoby otrzymają zasiłek lub inne świadczenia.

Sześć miesięcy na spłatę

O problemie zrobiło się głośno dopiero w tym roku, a ma to związek z dużą nowelizacją przepisów ubezpieczeniowych (ustawa z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw), która weszła w życie 1 stycznia 2022 r. Likwidacji uległa wówczas zasada, zgodnie z którą zadłużenie składkowe, a nawet przekroczenie terminu do zapłaty składki, powoduje automatyczne ustanie ubezpieczenia chorobowego osób prowadzących pozarolniczą działalność, osób z nimi współpracujących oraz duchownych. Od początku 2022 r. ubezpieczenie już nie ustaje, ale jeśli zadłużenie nie zostanie spłacone, to świadczenia chorobowe i tak nie zostaną wypłacone. Wynika to z art. 2a ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa). Zgodnie z ust. 1 zasiłki chorobowy, macierzyński, opiekuńczy i świadczenie rehabilitacyjny nie przysługują osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym, osobom współpracującym z osobami korzystającymi z ulgi na start (art. 18 ust. 1 prawa przedsiębiorców) oraz duchownym będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenia, jeśli w dniu powstania prawa do świadczenia posiadał zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 1 proc. minimalnego wynagrodzenia. Aby otrzymać zasiłek, należy spłacić zadłużenie w ciągu sześciu miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia, a więc np. od urodzenia dziecka albo zachorowania. Po tym czasie prawo do świadczenia ulegnie przedawnieniu.