Dla kogo emerytura mieszana

Warunki otrzymania emerytury obliczonej częściowo według nowych, a częściowo według starych zasad są następujące:

● osiągnięcie wieku uprawniającego do emerytury w latach 2009 – 2013 oraz

● nieprzystąpienie do OFE albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Emeryturę mieszaną mogą także otrzymać osoby, którym ZUS ustalił już prawo do wcześniejszej emerytury: pracowniczej, z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, z tytułu wykonywania działalności twórczej lub artystycznej czy pracy górniczej albo kolejowej (na podstawie art. 46 lub art. 50 ustawy emerytalnej) i obliczył ją według starych zasad. Jest to możliwe, jeśli zgłoszą wniosek o emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i nie pobiorą wcześniejszej emerytury wyliczonej w całości według starych zasad nawet za jeden miesiąc.

Przez pojęcie wiek uprawniający do emerytury uważa się:

● powszechny wiek emerytalny, wynoszący w przypadku kobiet 60 lat (mężczyźni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nie ukończą powszechnego wieku emerytalnego – 65 lat w latach 2009–2013),

● wcześniejszy wiek emerytalny wynikający z art. 32, 33, 39 i 40 ustawy emerytalnej.

Emerytura mieszana stanowi odpowiedni procent emerytury obliczonej według zasad obowiązujących przed 1 stycznia 1999 r. i nowych zasad. Szczegółowo o tym, jak liczona jest stara i nowa emerytura, pisaliśmy w poniedziałkowym i wtorkowym wydaniu Gazety Prawnej.

Stosunek procentowy nowej i starej emerytury (określony w tabeli) zależy od roku osiągnięcia wieku emerytalnego. Podkreślić trzeba, że proporcja starej i nowej emerytury nie zależy od roku zgłoszenia wniosku o to świadczenie.

Emerytura obliczana według starych zasad stanowi sumę trzech składników:

● 24 proc. kwoty bazowej (zwykle obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę),

● po 1,3 proc. podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,

● po 0,7 proc. podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.

Obliczając emeryturę mieszaną, przyjmuje się odpowiedni procent (określony w tabeli) od łącznej kwoty stanowiącej sumę tych składników.

Emeryturę zwiększa się za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Mnoży się ustalony w miesiącach okres przez wskaźnik (1 proc. lub więcej, jeżeli składka płacona na FUSR była wyższa) oraz przez kwotę minimalnej emerytury obowiązującej w miesiącu, od którego przysługuje prawo do świadczenia.

Jeżeli tzw. okresy rolne miały wpływ na nabycie prawa do wcześniejszej emerytury (na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), bo kobieta nie udowodniła 20 lat, a mężczyzna 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, to część emerytury obliczonej według starych zasad mnoży się przez ułamek będący wynikiem podzielenia sumy okresów składkowych i nieskładkowych przez sumę okresów składkowych, nieskładkowych i tzw. okresów rolnych. Gdy przykładowo ZUS, ustalając prawo do emerytury, uwzględnił kobiecie trzy lata pracy w gospodarstwie rolnym, bo tyle brakowało do wymaganych 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, to obliczoną emeryturę mnoży się przez ułamek 17/20.

Nową emeryturę ustala się jako równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Podstawa obliczenia emerytury to suma składek na ubezpieczenia emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji (zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury) oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego.

Wysokość nowej emerytury ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to nie przysługuje w razie posiadania uprawnień do emerytury z KRUS, a także gdy okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest dłuższy niż 25 lat.

W przypadku gdy emerytura z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego obliczona według mieszanego sposobu jest niższa od emerytury najniższej, podwyższenie do tej gwarantowanej kwoty następuje po zsumowaniu części obliczonej według dotychczasowych i nowych zasad.

Podwyższenie do emerytury najniższej (od 1 marca 2009 r. wynosi 675,10 zł) przysługuje wówczas, gdy ubezpieczona (tylko kobiety osiągną powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat w latach 2009–2013) udokumentuje co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy. W okresie składkowym uwzględnia się okresy opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, za które obliczono zwiększenie emerytury. Emerytura nie zostanie podwyższona do najniższej, gdy emerytka pracuje i osiąga przychód z tytułu działalności polegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a kwota przychodu przekracza kwotę podwyższenia, a także wówczas gdy emerytura zbiega się z przysługującą na podstawie ustawy o emeryturach tzw. służb mundurowych albo emeryturą rolniczą.

Wyjaśnić trzeba, że osoba, której ZUS przyznał emeryturę z urzędu, może w latach 2009– 2013 zgłosić wniosek o obliczenie świadczenia według mieszanego sposobu. W przypadku gdy emerytura obliczona według mieszanego sposobu byłaby niższa od emerytury najniższej, emeryturę tę (gdy spełnione są wyżej określone warunki) podwyższa się do tej gwarantowanej kwoty.

Ustawa o emeryturach i rentach przewiduje możliwość ponownego ustalenia wysokości emerytury mieszanej. Uprawnienie to przysługuje osobom, które po dniu przyznania świadczenia nadal będą podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ponowne ustalenie wysokości emerytury mieszanej dokonywane jest na wniosek ubezpieczonego, zgłoszony po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.