Kiedy osoba świadcząca pracę na podstawie umowy zlecenia uznawana jest za pracownika

Artykuł 8 ust. 2a rozszerzający pojęcie pracownik dla celów ubezpieczeń społecznych dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło przez daną osobę na rzecz podmiotu, z którym osoba ta pozostaje również w stosunku pracy. Druga sytuacja występuje, gdy dana osoba wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło zawartej z podmiotem niebędącym pracodawcą tej osoby, ale gdy praca wykonywana jest dla podmiotu, który jest jej pracodawcą. Na przykład gdy sekretarka jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w firmie A i równolegle pracuje na podstawie umowy zlecenia jako archiwistka w firmie B, to jeśli firma B zostanie wynajęta przez firmę A, zatrudnioną należy traktować jak pracownika w zakresie ubezpieczeń społecznych również w odniesieniu do umowy cywilnoprawnej, pomimo iż formalnie umowa ta zawarta jest z firmą B.

Podstawowym skutkiem uznania danej osoby za pracownika w sytuacji pierwszej jest objęcie tej osoby obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi tak jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Oznacza to, że pracodawca powinien dodać wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej i ze stosunku pracy i opłacić od nich składki jak od wynagrodzenia pracowniczego.

Zgodnie z wyrokiem SN z 2 września 2009 r. (II UZP 6/09) analogiczne rozwiązanie należy zastosować w sytuacji drugiej. Obowiązki płatnika składek na ubezpieczenia społeczne od umowy cywilnej powinny obciążać podmiot, na rzecz którego praca w ramach tej umowy jest świadczona, a więc w podanym przykładzie firmę A. Pracodawca, na rzecz którego jego własny pracownik wykonuje pracę w ramach umowy o dzieło lub zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu tej umowy.

Wyrok ten może okazać się trudny do realizacji na przykład dlatego, że nie zawsze pracodawca będzie mógł uzyskać informacje dotyczące wysokości wynagrodzenia, jakie jego pracownik otrzymuje od osób trzecich.

@RY1@i02/2009/251/i02.2009.251.183.006a.001.jpg@RY2@

Bartłomiej Raczkowski, partner, Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy

partner, Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy