Pracownik nieuwzględniony w ewidencji może się odwołać do Państwowej Inspekcji Pracy

Od 1 stycznia 2010 roku płatnicy składek będą mieć obowiązek prowadzenia wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W praktyce oznacza to, że w ciągu najbliższych trzech tygodni firmy muszą przeprowadzić analizę stanowisk pracowników, którzy będą mieli prawo do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej. Wykazy takie powinny być ustalane z nimi oraz ze związkami zawodowymi.

W przypadku, gdy pracodawca nie zgłosi danego stanowiska, na którym według pracownika jest wykonywana praca uprawniająca do emerytury pomostowej, to wówczas pracownik może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Jeśli nie skorzysta on ze swojego prawa, automatycznie może tracić prawo do przyszłej emerytury pomostowej. Wiele wskazuje na to, że pierwsze takie sprawy mogą trafić do PIP dopiero po zakończeniu tworzenia takich list, czyli na początku przyszłego roku.

Według prof. Danuty Koradeckiej, dyrektora Centralnego Instytutu Ochrony Pracy, pracodawca najpierw powinien sam ustalić, jakie prace z wymienionych w obu załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych występują w jego przedsiębiorstwie. Na przykład firma zajmująca się pracami remontowymi w hutach czy kopalniach powinna sprawdzić, czy jej pracownicy nie wykonują prac pod ziemią. Konieczne jest także sprawdzenie, czy zatrudnieni na danym stanowisku nie pracują w warunkach zdeterminowanych warunkami natury.

Eksperci podkreślają, że obowiązkiem pracodawców jest dokładne zapoznanie się z ustawą o emeryturach pomostowych. Zawiera ona nie tylko definicje prac w szczególnych warunkach lub charakterze, ale także niezwykle ważne informacje dotyczące wykazów stanowisk uprawniających do emerytury pomostowej. Pracodawcy powinni więc uwzględnić prace związane z czynnikami ryzyka, które obniżają możliwość wykonywania jej w warunkach szczególnych wraz z upływem lat. Na przykład, osoby starsze nie mogą wykonywać ciężkiej pracy fizycznej związanej z obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności wykonania określonych czynności w wymuszonej pozycji ciała. W wyniku wieloletniego wykonywania ciężkiej i bardzo ciężkiej pracy fizycznej zwiększa się bowiem ryzyko chorób układu ruchu i układu krążenia. Aby zachować bezpieczny poziom obciążenia organizmu pracownika starszego podczas dużego wysiłku fizycznego, konieczna jest mechanizacja lub inna organizacja pracy.

Dotyczy to bardzo ciężkich czynności fizycznych, np. prac wymagających przemieszczania dużych ciężarów (np. załadunek towarów) lub używania narzędzi (np. łopata, kilof, młot pneumatyczny). Przedsiębiorcy zatrudniający takie osoby mogą zmierzyć ich wysiłek w sposób precyzyjny, by dowiedzieć się, czy takie obciążenia występują na konkretnym stanowisku. Oznacza to, że konieczne jest przeprowadzenie oceny ryzyka na danym stanowisku.

W ciągu najbliższych trzech tygodni firmy muszą przeprowadzić analizę stanowisk pracowników, którzy będą mieli prawo do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej.

Bożena Wiktorowska

Art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3 oraz art. 4 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).