Czy opłacenie składek z działalności może zależeć od wypłacenia pracownikowi premii

Obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności zależy od tego, czy pracodawca wypłaci za dany miesiąc premię uznaniową.

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która jednocześnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z umowy o pracę. Z działalności ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dla niej dobrowolne. Ubezpieczenia te z działalności są obowiązkowe tylko wówczas, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z umowy o pracę jest niższa od wynagrodzenia minimalnego. W przypadku pracowników znaczenie ma wysokość wynagrodzenia określonego w umowie o pracę. Gdy jest ono równe co najmniej minimalnemu z działalności, ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne, nawet wówczas gdy w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika stanowiące podstawę wymiaru składek z różnych względów (np. z powodu choroby) jest niższe od minimalnego.

W przedstawionej sytuacji do 31 grudnia 2008 r. wynagrodzenie określone w umowie (1270 zł) było wyższe od minimalnego (1126 zł) i z tytułu prowadzenia działalności obowiązkowe było tylko ubezpieczenie zdrowotne. W związku ze zmianą wysokości minimalnego wynagrodzenia od 1 stycznia 2009 r. wynagrodzenie określone w umowie będzie niższe od minimalnego. Z umowy o pracę wynika jednak, że pracownikowi oprócz wynagrodzenia zasadniczego przysługuje także premia uznaniowa. Dlatego w analizowanej sytuacji o tym, czy w danym miesiącu z działalności obowiązkowe będą ubezpieczenia emerytalne i rentowe, rozstrzygnie wysokość wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi. Jeżeli w styczniu 2009 r. nie otrzyma on premii, a tylko wynagrodzenie zasadnicze (1270 zł), to za styczeń z tytułu prowadzenia działalności konieczne będzie opłacenie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne (niezbędne będzie wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego i zgłoszenie z tytułu prowadzenia działalności do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego). Gdy natomiast w styczniu pracownik oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzyma premię w wysokości 10 proc., tj. 127 zł, to łączny przychód ze stosunku pracy będzie wynosił 1397 zł i będzie wyższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia, co oznacza, że w tym miesiącu z tytułu prowadzenia działalności obowiązkowe będzie tylko ubezpieczenie zdrowotne.