Po przekroczeniu rocznego limitu płatnik nie opłaca składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Kwotę tego wynagrodzenia określa ustawa budżetowa. W 2010 roku wynosi ona 94 380 zł.

Jeżeli składki za osobę ubezpieczoną opłaca więcej niż jeden płatnik, to osoba ubezpieczona ma obowiązek zawiadomić wszystkich płatników składek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru składek. Za skutki niezawiadomienia albo złożenia błędnego oświadczenia odpowiada ubezpieczony.

Przeanalizujmy na podstawie konkretnego stanu faktycznego, jak w przypadku pracownika, który ma dwóch płatników składek, ustalić, kiedy następuje przekroczenie rocznej podstawy wymiaru i jak naliczyć składki za ten miesiąc.

Na początku sierpnia 2010 roku pracownik złożył pisemne oświadczenie, z którego wynika, że pozostaje równolegle w dwóch stosunkach pracy. Wskazał, że w sierpniu podstawa wymiaru składek przekroczy roczny limit (94 380 zł). Z dokumentacji płacowej pierwszego pracodawcy (pracodawcy A) wynika, że od początku roku do lipca składki zostały naliczone od kwoty 45 540 zł. W sierpniu pracodawca A wypłaci pracownikowi wynagrodzenie w wysokości 5800 zł. Natomiast przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie od stycznia do lipca u drugiego pracodawcy (pracodawcy B) wyniósł 42 560 zł. W sierpniu wynagrodzenie u tego pracodawcy wyniesie 6080 zł. Pracownik jest uprawniony do podstawowych kosztów uzyskania przychodu i złożył oświadczenie PIT-2 (u pracodawcy A). Aby ustalić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wypłacając pracownikowi wynagrodzenie w sierpniu 2010 roku należy postępować w poniższy sposób.

Łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek, od której płatnicy w analizowanym stanie faktycznym naliczyli składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie od stycznia do lipca, wynosi 88 100 zł (42 560 zł + 45 540 zł). Zatem kwota, jaka pozostała do osiągnięcia rocznego limitu to 6280 zł (94 380 zł - 88 100 zł). Tymczasem w sierpniu pracownik otrzyma wynagrodzenie u obu pracodawców w wysokości 11 880 zł (6080 zł + 5800 zł).

Naliczenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od pełnej kwoty wynagrodzeń spowodowałoby przekroczenie rocznej podstawy wymiaru tych składek. Wypłacając wynagrodzenie za sierpień, każdy z pracodawców musi zatem dokonać ograniczenia podstawy, od której naliczy składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Gdyby płatnicy naliczyli składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od całości wypłaconego w sierpniu wynagrodzenia, to roczna podstawa wymiaru zostałaby przekroczona o 5600 zł [(88 100 zł + 11 880) - 94 380 zł]. Aby do tego nie doszło, każdy z pracodawców może wyliczyć składki proporcjonalnie tylko od części przychodu stanowiącego podstawę ich wymiaru, przy użyciu wzoru:

x = (a x c) : b

Poszczególne litery oznaczają:

x - kwota przekroczenia limitu rocznej podstawy wymiaru składek przez ubezpieczonego za dany miesiąc u pracodawcy (A albo B),

a - kwota przekroczenia kwoty granicznej ogółem (licząc narastająco od początku roku) za dany miesiąc u obu pracodawców,

b - łączna kwota przychodu osiągnięta u pracodawców (A i B) przez ubezpieczonego za miesiąc, w którym nastąpiło przekroczenie,

c - przychód osiągnięty u pracodawcy (A albo B) za miesiąc, w którym nastąpiło przekroczenie.

Korzystając z przedstawionego wzoru, pracodawca A powinien opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za sierpień od podstawy wymiaru wynoszącej 3065,99 zł. Wynika ona z wyliczenia:

[(5600zł x 5800 zł): (6080 zł + 5800 zł)] = 2734,01 zł; 5800 - 2734,01 zł = 3065,99 zł.

Natomiast drugi pracodawca (B) powinien opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy wymiaru w wysokości 3214,01 zł, zgodnie z wyliczeniem:

(5600 zł x 6080 zł): (6080 zł + 5800 zł) = 2865,99 zł; 6080 zł - 2865,99 zł = 3214,01 zł.

Podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowej, od której obaj pracodawcy A i B powinni naliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za sierpień, wyniesie 6280 zł (3065,99 zł + 3214,01 zł). Kwota ta, łącznie z kwotą, od której zostały naliczone składki w okresie od stycznia do lipca 2010 roku, stanowi roczny limit podstawy wymiaru tych składek, tj. 94 380 zł (88 100 zł + 6280 zł).

Niżej lista płac pracodawcy A, który składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinien naliczyć od kwoty 3065,99 zł, i pracodawcy B, który nalicza składki od podstawy wynoszącej 3214,01 zł.

Wypełniając raport rozliczeniowy ZUS RCA za pracownika za sierpień, płatnik powinien pamiętać o podaniu informacji o przekroczeniu przez pracownika rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Informację tę należy wpisać w bloku III.B. w polu 02 tego raportu poprzez podanie odpowiedniego kodu. W analizowanej sytuacji w polu 02 należy wpisać kod 1, który oznacza, że informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przekazał ubezpieczony.

Oprócz kodu 1 funkcjonują jeszcze kody:

● 2 - gdy informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przekazał płatnik składek,

● 3 - gdy informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przekazał ZUS.

Podkreślić trzeba, że składki na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne płatnik musi opłacić od pełnej kwoty przychodu za dany miesiąc. Ograniczenie rocznej podstawy ma zastosowanie do składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych.

@RY1@i02/2010/171/i02.2010.171.168.0009.001.jpg@RY2@

Lista płac za sierpień 2010 roku u pracodawcy A

@RY1@i02/2010/171/i02.2010.171.168.0009.002.jpg@RY2@

Lista płac za sierpień 2010 roku u pracodawcy B

Aldona Salamon

gp@infor.pl

Art. 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późń. zm.).

Art. 29 ustawy budżetowej na rok 2010 z 22 stycznia 2010 r. (Dz.U. nr 19, poz. 102).

Art. 36 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).

Art. 45 ust. 3a pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Obwieszczenie ministra pracy i polityki społecznej z 11 grudnia 2009 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2010 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P. z 2009 r. nr 80, poz. 997).

Par. 10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. z 1998 r. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 186, poz. 1444).