Od umowy zlecenia z rolnikiem opłaca się składki na ubezpieczenia społeczne

Rolnik z tytułu wykonywania umowy zlecenia podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Umowa ta stanowi samodzielny tytuł do tych ubezpieczeń.

Krystyna B. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników i prowadziła działalność gospodarczą - zakład fryzjerski. W okresie od 7 sierpnia do 8 października 2007 r. zawarła z Izbą Rzemieślniczą umowę zlecenia, w ramach której w swoim zakładzie prowadziła szkolenie fryzjerskie. Na podstawie umowy zlecenia wnioskodawczyni wystawiła rachunek i od wynagrodzenia został odprowadzony podatek oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne. Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników wobec Krystyny B., w związku z wykonywaniem przez nią umowy zlecenia. Wskazał, iż praca z tytułu zlecenia podlega powszechnym ubezpieczeniom społecznym.

Powódka wystąpiła do sądu, twierdząc, że zleceniobiorca objęty jest ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Sąd okręgowy oddalił odwołanie. Ustalił, że powódka podlegała ubezpieczeniom społecznym rolników i prowadziła działalność gospodarczą. W trakcie podlegania ubezpieczeniom zawarła umowę zlecenia, na podstawie której wystawiła rachunek i od wynagrodzenia został odprowadzony podatek oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd przyjął, że zlecenie nie było wykonywane w ramach działalności gospodarczej, stąd podlegało ubezpieczeniom powszechnym na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Apelacja powódki została oddalona. Sąd Apelacyjny wskazał, iż możliwość pozostawania w ubezpieczeniach społecznych rolników dotyczy wyłącznie rolnika podejmującego pozarolniczą działalność gospodarczą, która jest innym tytułem ubezpieczenia niż umowa zlecenia. Wobec powyższego rolnik zatrudniony na podstawie umowy zlecenia nie ma możliwości wyboru systemu ubezpieczeń tak jak prowadzący działalność gospodarczą i podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Od tego wyroku Krystyna B. wniosła skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy ją oddalił.

Wykonywanie zlecenia stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym i ma pierwszeństwo przed ubezpieczeniami społecznymi rolników, co jednoznacznie wynika z art. 5 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Oceny Sądu Najwyższego nie zmienił również zarzut zgłoszony na podstawie art. 43¹ i art. 43⁴ k.c., z którego nie wynika, iż przedsiębiorca, który jest osobą fizyczną wszystkie zlecenia realizuje tylko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przepisy powyższe nie mają wpływu na ustalony stan faktyczny, gdyż powódka zawarła i realizowała umowę zlecenia poza działalnością gospodarczą.

Jedyny wyjątek przewidujący pierwszeństwo dla ubezpieczeń społecznych rolników, a ściślej możliwość pozostania w tych ubezpieczeniach, przewidziany jest dla działalności gospodarczej (art. 5a ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Zatem zawarcie umowy zlecenia powoduje konieczność opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Maciej Kasperowicz