Kto i w jakich sprawach może wystąpić do NFZ o interpretację

Przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek płacenia przez niego podatków czy składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Takie prawo przysługuje mu na podstawie przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Do wystąpienia z wnioskiem o wspomnianą pisemną interpretację ma prawo jedynie przedsiębiorca w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jest nim osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

A zatem o pisemną interpretację może zwrócić się np. osoba fizyczna prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Uprawnienie to przysługuje także np. spółce jawnej czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wniosek w tej sprawie może także złożyć fundacja, jeśli prowadzi działalność gospodarczą (co potwierdza wpis fundacji także do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym).

Państwową jednostką organizacyjną właściwą do wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenie zdrowotne jest ZUS, a w niektórych sytuacjach NFZ.

To do ZUS (a nie funduszu) przedsiębiorca powinien skierować wniosek o wydanie pisemnej interpretacji dotyczącej przepisów z zakresu wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie bowiem z ustawą z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Warto natomiast podkreślić, że na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do kompetencji ZUS należy wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ponadto z ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, że ZUS przeprowadza kontrolę wykonywania obowiązków płatników w zakresie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ma ona na celu sprawdzenie rzetelności deklarowanych podstaw obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, jej opłacania i odprowadzania.

Zatem uprawnionym i zobowiązanym do udzielania przedsiębiorcom pisemnych interpretacji co do stosowania przez nich przepisów z zakresu wymiaru i poboru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest ZUS. NFZ jest natomiast właściwy do wydawania decyzji, których przedmiotem jest interpretacja przepisów dotyczących zagadnień związanych z podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W imieniu NFZ wspomniane decyzje wydaje dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ właściwy miejscowo dla siedziby (miejsca zamieszkania) przedsiębiorcy, który złożył wniosek o wydanie pisemnej interpretacji.

Podmiotem właściwym do wydania interpretacji dotyczącej odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne od nagrody rocznej jest ZUS. Jest on bowiem kompetentny do udzielania pisemnych interpretacji dotyczących przepisów z zakresu wymiaru i poboru składki na ubezpieczenie zdrowotne. NFZ jest natomiast uprawniony do wydania decyzji, której przedmiotem jest interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez cudzoziemca będącego członkiem rady nadzorczej. Do kompetencji więc NFZ, a nie ZUS należy wydawanie interpretacji co do obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez określone osoby z danego tytułu ubezpieczeń.

Przedsiębiorca w pisemnym wniosku o wydanie interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, z którym związane jest jego zapytanie.

Nie ma żadnych przeszkód, aby przedsiębiorca w opisanej sytuacji wystąpił do NFZ z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, które znalazłyby zastosowanie do stanu faktycznego, który miałby dopiero nastąpić w przyszłości. Wniosek może bowiem dotyczyć indywidualnej sprawy przedsiębiorcy, z której wyniknął, wynika lub może wyniknąć w przyszłości obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu. Może on przy tym wnosić o interpretację przepisów, które już przestały obowiązywać, jak i przepisów zachowujących moc prawną w chwili wnoszenia wniosku o interpretację. W sytuacji gdy interpretacja przepisów dotyczy stanu przyszłego - to wykładnia dokonana przez organ wiąże przedsiębiorcę, jeśli przedstawiony przez niego stan faktyczny rzeczywiście będzie miał miejsce i nie ulegnie zmianie stan prawny, w oparciu o który została dokonana ta interpretacja.

Przedsiębiorca występujący o interpretację do NFZ jest zobowiązany wskazać w swoim wniosku własne stanowisko w sprawie, której dotyczy zapytanie. W konsekwencji przedstawia on w nim swój pogląd w danej sprawie odnoszącej się np. do obowiązku podlegania przez daną osobę ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu.

Poza powołanymi już powyżej elementami wystąpienia o wydanie pisemnej interpretacji - powinien on także zawierać dane identyfikujące przedsiębiorcę składającego wniosek, tj.:

● jego firmę,

● oznaczenie siedziby i adresu albo miejsca zamieszkania i adresu,

● numer identyfikacji podatkowej (NIP);

● numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w ewidencji działalności gospodarczej;

● adres do korespondencji w przypadku, gdy jest on inny niż adres siedziby albo adres zamieszkania.

Takie podanie o wydanie interpretacji podpisuje przedsiębiorca lub osoba uprawniona do jego reprezentacji.

Przedmiotowy wniosek podlega opłacie w wysokości 40 zł, którą należy wpłacić w terminie siedmiu dni od dnia jego złożenia. W razie nieuiszczenia opłaty w terminie wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia. W przypadku wystąpienia w jednym wystąpieniu o wydanie interpretacji odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych pobiera się opłatę od każdego przedstawionego w nim odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Opłatę uiszcza się na rachunek organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej, właściwych do wydania interpretacji albo, jeżeli istnieje taka możliwość, gotówką w kasie tego organu lub jednostki. Powyższa opłata stanowi odpowiednio dochód budżetu państwa, Narodowego Funduszu Zdrowia (w przypadku wniosku dotyczącego interpretacji przepisów regulujących podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu) albo jednostki samorządu terytorialnego.

Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której wnioskodawcy przysługuje odwołanie. Odpowiedź zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.

Interpretacja powinna być wydana bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez organ administracji publicznej lub państwową jednostkę organizacyjną (czyli np. przez NFZ) kompletnego i opłaconego wniosku. W razie niewydania interpretacji w terminie uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana odpowiedź potwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji.

Do postępowania wywołanego wniesieniem przez przedsiębiorcę wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji, w zakresie nieuregulowanym ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to m.in. wzywania do usunięcia braków, sposobu liczenia terminów, doręczeń czy pełnomocnictw.

Interpretacja dokonana w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie jest dla przedsiębiorcy wiążąca. Jednak należy podkreślić, iż nie może on być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej wykładni. Udzielona odpowiedź jest natomiast wiążąca dla organów administracji publicznej lub państwowych jednostek organizacyjnych właściwych dla przedsiębiorcy i może zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się jednak interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Przedsiębiorca, który złożył wniosek o wydanie interpretacji, odnośnie do którego to wystąpienia NFZ nie wypowiedział w ustawowym terminie, ma prawo postępować w sposób zgodny ze stanowiskiem przedstawionym w swoim wniosku. Niewydanie przez NFZ, w ciągu 30 dni od daty otrzymania wniosku o interpretację, decyzji ze wskazaniem właściwej interpretacji przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniu oznacza, że przedsiębiorca ma prawo uznać za prawidłowe swoje stanowisko zaprezentowane w złożonym przez siebie wniosku o interpretację skierowanym do funduszu. Takie same skutki w tej sytuacji powoduje brak wezwania przez organ w tym terminie do usunięcia braków wniosku złożonego do NFZ.

ANDRZEJ SIDORKO

radca prawny

Art. 4, 10 i 10a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

Art. 90 ust. 1 i 3 oraz art. 109 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).