Za bezrobotnego na studiach składkę płaci urząd

1 lutego 2011 r. weszła w życie ustawa z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. nr 257, poz. 1725), na mocy której znowelizowano art. 12 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). Nowe regulacje dotyczą ubezpieczenia wypadkowego i zdrowotnego.

Bezrobotni absolwenci pobierający na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stypendium w okresie odbywania studiów podyplomowych zostali objęci ubezpieczeniem wypadkowym. Usunięto w ten sposób nierówność w traktowaniu bezrobotnych absolwentów. Do tej pory ubezpieczeniem wypadkowym objęci byli tylko ci spośród nich, którzy odbywali na polecenie powiatowego urzędu pracy szkolenie lub staż. Analogiczne zasady będą teraz dotyczyć absolwentów, którzy zostaną skierowani na studia podyplomowe (wcześniej opłacano za nich jedynie składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe). Składki na to ubezpieczenie sfinansuje za nich w całości powiatowy urząd pracy.

Bezrobotni absolwenci będą objęci ubezpieczeniem wypadkowym w okresie, w którym pobierać będą stypendium w związku ze skierowaniem na studia podyplomowe. Nie mogą jednak jednocześnie pozostawać w zatrudnieniu ani wykonywać innej pracy zarobkowej lub prowadzić działalności gospodarczej (w takiej sytuacji byliby ubezpieczeni z tego innego tytułu). Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe stanowić będzie kwota pobieranego stypendium. Należy dodać, że absolwenci nie są objęci ubezpieczeniem chorobowym.

Tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, w tym ubezpieczenia wypadkowego, bezrobotnego absolwenta ustaje po upływie okresu pobierania stypendium, nawet jeśli osoba taka będzie nadal bezrobotna. Zachowa natomiast prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. Taki absolwent na swój wniosek złożony w ZUS po ustaniu ubezpieczeń może kontynuować dobrowolnie ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ale już bez ubezpieczenia wypadkowego. Podstawę wymiaru składek w przypadku dobrowolnego kontynuowania tych ubezpieczeń stanowić będzie zadeklarowana przez ubezpieczonego kwota nie niższa jednak niż kwota najniższego wynagrodzenia.

Do osób, którym do dnia wejścia w życie ustawy zostało już przyznane dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym nadal nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu.

Starosta może na wniosek pracownika zapłacić z Funduszu Pracy za jego studia podyplomowe.

Dofinansowanie nie może jednak przekraczać 300 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Umowa zawarta między pracownikiem a starostą powinna określać nazwę i okres trwania studiów, nazwę uczelni organizującej studia i kwotę dofinansowania. Musi się w niej także znaleźć zobowiązanie osoby zatrudnionej do przedstawienia w urzędzie pracy dyplomu ukończenia studiów. Jeśli pracownik nie będzie mógł w ten sposób udokumentować wykorzystania pieniędzy, będzie musiał je zwrócić. Podobnie będzie, gdy osoba zatrudniona z własnej winy przerwie studia lub nie uzyska pozytywnej oceny z końcowego egzaminu.

Od 1 lutego zmieniły się również przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Jest to kwota odpowiadająca wysokości pobieranego zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, a w przypadku niepobierania przez bezrobotnego zasiłku lub stypendium - kwota odpowiadająca wysokości zasiłku dla bezrobotnych, czyli 563 złotych.

Takie nowe rozwiązanie wynika z art. 81 ust. 8 pkt 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym od 1 lutego 2011 r.

● ubezpieczeniem wypadkowym nie byli objęci bezrobotni absolwenci, którzy studiowali podyplomowo,

● urząd pracy płacił składkę zdrowotną za bezrobotnego niepobierającego zasiłku, ale nie było określone, czy od wyższej (742,10 zł), czy od niższej (563 zł) kwoty zasiłku.

● ubezpieczeniem wypadkowym są objęci bezrobotni absolwenci, którzy studiują podyplomowo; składki zapłaci powiatowy urząd pracy,

● urząd pracy zapłaci składkę zdrowotną za bezrobotnego niepobierającego zasiłku od niższej kwoty zasiłku wynoszącej 563 zł.

Bezrobotny to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy:

● nieucząca się w szkole,

● która ukończyła 18 lat,

● nie ukończyła 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna),

● nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego,

● nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,

● nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 3 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 257, poz. 1725).