Od 9 maja płatnik sam decyduje, w jaki sposób dokumentować wypłatę zasiłków

Obowiązujące od wczoraj rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 444) zastąpiło stare rozporządzenie z 1999 roku dotyczące tej problematyki, które już od dłuższego czasu nie było adekwatne do wymagań stawianych ubezpieczonym przez ZUS i nie uwzględniało wielu zmian w przepisach związanych z rodzicielstwem, jakie wprowadzono w ostatnich latach. Nowe rozporządzenie doprecyzowuje zatem dotychczasowe regulacje, dostosowując je do praktyki ZUS, który nierzadko wymagał więcej dokumentów, niż wynikało ze starego rozporządzenia. Nowe obejmuje też w końcu wszystkie rodzaje urlopów rodzicielskich w tym dodatkowy urlop macierzyński i urlop ojcowski oraz rezygnuje ze szczegółowego regulowania dokumentowania samego faktu wypłaty zasiłków, co było skutkiem uwag zgłoszonych w toku konsultacji międzyresortowych.

Doprecyzowanie niejasnych sytuacji

Teraz ma być łatwiej przykładowo dokumentować prawo do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy z pracownicą w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i niemożności zapewnienia jej innego zatrudnienia. Zamiast wymaganego dotychczas obligatoryjnie zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o braku możliwości zatrudnienia wystarczy oświadczenie ubezpieczonej, że nie zapewniono jej innej pracy. Doprecyzowano również zasady dokumentowania prawa do przerwy w pobieraniu zasiłku macierzyńskiego w związku z pobytem przez matkę w szpitalu czy też do zasiłku opiekuńczego wynikającego z art. 32a ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Regulacje dotyczące rodzicielstwa

W przypadku ubiegania się o zasiłek macierzyński przez ojca dziecka w związku z korzystaniem z urlopu ojcowskiego trzeba złożyć do ZUS: skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub prawomocne postanowienie sądu o przysposobieniu dziecka lub ich kopię potwierdzoną przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem, oświadczenie ubezpieczonego, że zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego nie został pobrany z innego tytułu, oraz wniosek ubezpieczonego o wypłatę tego zasiłku. Wniosek taki musi być złożony przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku macierzyńskiego (par. 20 nowego rozporządzenia). Powinien on też zawierać datę, od której ubezpieczony zamierza korzystać z zasiłku macierzyńskiego - w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem.

Jeśli chodzi natomiast o zasiłek przysługujący za okres ustalony w k.p. jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego dowody zależą od statusu ubezpieczonego. Pracownicy muszą przedłożyć zaświadczenia od pracodawcy o udzielonym urlopie oraz o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w czasie dodatkowego urlopu. To ostatnie tylko w przypadku osób korzystających z dodatkowego macierzyńskiego połączonego z pracą w niepełnym wymiarze czasu pracy. W przypadku ubezpieczonych niebędących pracownikami wystarczający będzie wniosek złożony płatnikowi zasiłku przed terminem rozpoczęcia korzystania z niego (par. 18 rozporządzenia).

Forma może być już dowolna

Dotychczas obowiązujące przepisy szczegółowo regulowały zasady wypłaty zasiłków (par. 22 - 24 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. nr 65, poz. 742 z późn. zm.). Zasadą stosowaną dotychczas przy wypłacie większości świadczeń była asygnata zastępcza na druku ZUS Z-7. Wypłaty były dokonywane na podstawie listy wypłat wynagrodzeń lub listy płatniczej na druku ZUS Z-19, a dodatkowo musiały być ewidencjonowane w karcie zasiłkowej na druku ZUS Z-17.

Żaden z tych dokumentów nie ma już swojego odpowiednika w nowym rozporządzeniu, a więc wypłata i jej udokumentowanie przez płatnika zasiłków mogą już następować w dowolnej formie. Szczegółowo całe rozporządzenie omówimy w kolejnym numerze.

Ważne

Zasadniczą zmianą dotyczącą wszystkich świadczeń związanych z rodzicielstwem jest możliwość przedkładania potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez płatnika zasiłku kopii skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka. Dotychczas ubezpieczeni za każdym razem musieli oddawać oryginalny odpis, co wymagało występowania o niego do USC

@RY1@i02/2012/090/i02.2012.090.21700090a.803.jpg@RY2@

Łukasz Prasołek, asystent sędziego z Sądu Najwyższego

Łukasz Prasołek

asystent sędziego z Sądu Najwyższego