Ubezpieczenia: deregulacja w dobrym kierunku, ale niewystarczająca

Prezydent 24 listopada podpisał ustawę o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej. Ustawa zmniejsza biurokratyczne obowiązki przedsiębiorców, wynikające z różnych ustaw, m.in. z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowelizacja w tym zakresie wchodzi w życie 1 stycznia 2015 r.

Bez badania poprawności

Dotychczas płatnik składek do 30 kwietnia każdego roku musiał sprawdzić prawidłowość danych przekazanych do ZUS w imiennym raporcie miesięcznym w roku poprzednim. Jeżeli stwierdził jakieś błędy, powinien w terminie 7 dni od ich wykrycia złożyć raport miesięczny korygujący - w formie nowego dokumentu zawierającego prawidłowe informacje.

Nowe przepisy likwidują ten obowiązek. Płatnik będzie więc mógł dokonywać korekty raportów tylko w normalnym trybie, tj. po stwierdzeniu niezgodności samodzielnie lub przez ZUS w drodze decyzji lub kontroli (protokołu kontroli). Możliwość skorygowania błędów nie będzie już więc ograniczona do 30 kwietnia. Analogicznie płatnik nie będzie także miał obowiązku sprawdzania prawidłowości danych zawartych w deklaracjach rozliczeniowych.

Zniesienie tych przepisów pociągnęło za sobą konieczność uchylenia przepisów dotyczących odpowiedzialności za niedopełnienie tych obowiązków. Odpowiedzialności podlegał nie sam fakt niesprawdzenia danych, ale niewykrycia nieprawidłowości. W dotychczasowym stanie prawnym płatnik lub osoba działająca w jego imieniu odpowiadali w takiej sytuacji za wykroczenie zagrożone grzywną do 5000 zł.

Brak konieczności przekazywania informacji

Kolejną zmianą, na pozór drobną, jest zniesienie konieczności przedstawiania niektórym ubezpieczonym informacji o wysokości przekazanej składki zdrowotnej. Zgodnie z obowiązującymi do 31 grudnia 2014 r. przepisami płatnik zobowiązany jest przedstawiać ubezpieczonemu informację o wysokości przekazanej składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z podziałem na poszczególne miesiące, nie później niż do 28 lutego następnego roku, a na żądanie ubezpieczonego - co miesiąc. Płatnik dotychczas był zwolniony z przekazywania informacji o składce zdrowotnej, jeżeli odprowadzał ją za osoby pobierające emeryturę lub rentę albo bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Nowe przepisy wprowadzają generalną zasadę nieprzedstawiania informacji o składce zdrowotnej tej kategorii ubezpieczonych, chyba że zgłoszą, nie częściej niż raz na miesiąc, odpowiedni wniosek. Prawo żądania informacji nie dotyczy jednak emerytów i rencistów.

Trzeba pójść dalej

Zmiany przepisów ubezpieczeniowych należy ocenić pozytywnie. Biorąc pod uwagę poziom biurokratyzacji stosunków na linii ZUS - płatnicy, zniesienie każdego tego typu obowiązku powinno cieszyć.

Możliwość poniesienia kary finansowej za niewykrycie błędów miała w założeniu dyscyplinować płatników do bardziej rzetelnego sporządzania dokumentów rozliczeniowych. Moim zdaniem była jednak zbędna, a ZUS do tego celu powinny wystarczyć pozostałe instrumenty z ustawy systemowej.

Podobnie zbędna była konieczność przekazywania, w niektórych przypadkach comiesięcznej, informacji o wysokości składki zdrowotnej. Tak naprawdę informacja ta nie jest potrzebna ubezpieczonemu. Świadczenia zdrowotne są bowiem gwarantowane na takim samym poziomie, niezależnie od wysokości składki, jaką płatnik za nas odprowadzi. Uprawnienia do bezpłatnych świadczeń są zaś potwierdzane (przynajmniej teoretycznie) w inny sposób.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy nowelizacji przepisów ubezpieczeniowych można zarzucić jedynie to, że uprościła zbyt mały fragment tego obszaru. Można mieć jednak nadzieję, że to nie koniec zmian idących w dobrym kierunku.

Ważne

Najważniejsza dla przedsiębiorców zmiana w zakresie ubezpieczeń to zniesienie obowiązku sprawdzania prawidłowości danych przekazywanych do ZUS

Martwy przepis

Artykuł 41 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest obecnie martwym przepisem. Płatnicy składają bowiem dokumenty korygujące także po 30 kwietnia następnego roku. W 2011 r. do ZUS wpłynęło np. łącznie 1079,2 mln dokumentów korygujących, za okresy od stycznia 1999 r.

Źródło: uzasadnienie do ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej

@RY1@i02/2014/235/i02.2014.235.03300010b.803.jpg@RY2@

Joanna Śliwińska radca prawny

Joanna Śliwińska

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywaniu działalności gospodarczej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1662).

Art. 41 i 47 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).