Zakład może sprawdzić czeskie firmy polskich przedsiębiorców

Przedsiębiorcy, chcąc uciec przed wysoką daniną na ubezpieczenie społeczne, zakładają działalności m.in. w Czechach. Różnica w wysokości obciążeń jest duża. U naszych południowych sąsiadów najniższa składka wynosi 560 zł, w Polsce aż 1002,94 zł.

O wyjaśnienie zasad kontrolowania firm założonych przez Polaków poza granicami zwróciliśmy się do centrali ZUS.

Siedziba firmy

Prawa osób przemieszczających się po UE reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE nr L 166/1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.). Ważne jest także rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE nr L 284/1 z 30 października 2009 r. ze zm.).

Centrala ZUS wskazuje, że zgodnie z ogólną zasadą osoby zakładające przedsiębiorstwo na terenie Czech, a faktycznie prowadzące działalność na terenie Polski podlegają ustawodawstwu polskiemu. Ale od tej zasady jest odstępstwo. Zostało ono zapisane w art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorca normalnie wykonujący działalność jako osoba pracująca na własny rachunek w państwie członkowskim innym niż Polska, a który udaje się do innego kraju UE, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa. Przy czym przewidywany czas takiej pracy nie może przekraczać 24 miesięcy.

Niezwykle ważne jest także właściwe rozumienie pojęć używanych w unijnych przepisach. Zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 [niezbędnego do stosowania art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004] pod terminem "osoby, która normalnie wykonuje działalność jako osoba pracująca na własny rachunek" należy rozumieć tego, kto zwykle prowadzi znaczną część działalności na terytorium państwa członkowskiego. W tym przypadku chodzi o kraj, w którym firma ma siedzibę. Przy ocenie miejsc podlegania ubezpieczeniu ma znaczenie to, od kiedy osoba prowadzi swoją firmę. Unijne przepisy mówią, że musi ona działać od pewnego czasu. ZUS zwraca uwagę, że warunek ten może być uznany jako spełniony, jeśli przedsiębiorstwo działało przez co najmniej dwa miesiące.

Sprawdzenie lokalu

Na ocenę miejsca opłacania składek wpływ ma wykładania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 przeprowadzona w decyzji nr A2 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz.Urz. UE nr C 106/5 z 24 kwietnia 2010). Zgodnie z nią sprawdza się, gdzie jest biuro firmy oraz w jakim kraju płaci ona podatki. Kontrolowane jest posiadanie legitymacji zawodowej i numeru identyfikacyjnego VAT oraz przynależność do izb handlowych.

ZUS zwraca uwagę, że osoba prowadząca działalność w dwóch lub kilku państwach UE podlega ustawodawstwu kraju, w którym mieszka. Możliwe jest także, że przedsiębiorca będzie musiał płacić składki w kraju, który znajduje się centrum zainteresowania dla tej działalności. W tym przypadku chodzi o sprawdzenie wszystkich aspektów działalności zawodowej.

Ubezpieczyciel pyta

W przypadku ustalenia przez zakład, że polski przedsiębiorca prowadzący faktycznie działalność w Polsce zgłosił się do ubezpieczenia w innym kraju, możliwa jest kontrola. W takiej sytuacji ma on prawo wystąpić do instytucji zabezpieczenia społecznego państwa UE, na terenie którego zarejestrowano działalność. W takim przypadku zagraniczna instytucja będzie zobowiązana ocenić, któremu ustawodawstwu dana osoba podlega. Jeśli ZUS stwierdzi, że zainteresowany powinien podlegać polskiemu ustawodawstwu, wówczas zażąda zapłaty należnych składek.

@RY1@i02/2014/093/i02.2014.093.18300100d.802.jpg@RY2@

Zasady opiniowania przedsiębiorcy przez ZUS

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl