Represjonowani dostaną wyższe emerytury

Tak, do 31 grudnia 2013 r. obowiązujące przepisy nie dawały możliwości uwzględnienia okresu niewykonywania pracy przed 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych w wymiarze wyższym niż 5 lat. Od 1 stycznia 2014 r. zmieniły się przepisy. ZUS dokona ponownego obliczenia wysokości emerytury na pana wniosek.

Zmiana przepisów ustawy emerytalnej dotycząca katalogu okresów składkowych i nieskładkowych jest bardzo korzystna dla ubezpieczonych. Okresy niewykonywania pracy przed 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych od 1 stycznia 2014 r. są okresami składkowymi. Są także przyjmowane w pełnym udowodnionym wymiarze, bez żadnych ograniczeń.

Jeżeli wniosek o świadczenie został zgłoszony przed 1 stycznia 2014 r., a ZUS nie wydał decyzji w sprawie do 31 grudnia 2013 r., a także w przypadku zgłoszenia wniosku o świadczenie po 31 grudnia 2013 r., ZUS w decyzji uwzględni ten okres jako składkowy w pełnym udowodnionym wymiarze.

Podkreślenia wymaga, że przy ustalaniu prawa i wysokości świadczeń okres ten podlega uwzględnieniu jako składkowy, ale nie wcześniej niż od 1 stycznia 2014 r. Zatem w przypadku gdy ZUS będzie ustalał prawo do świadczenia za okres przypadający przed 1 stycznia 2014 r., czas niewykonywania pracy z powodu represji politycznych przed 4 czerwca 1989 r. będzie ustalany jako nieskładkowy i ograniczony do 5 lat, a wymiar, w jakim może być on uwzględniony, podlega ograniczeniu do 1/3 okresów składkowych. Od 1 stycznia 2014 r. zostanie natomiast uwzględniony jako okres składkowy. Dla wniosków złożonych, począwszy od 1 stycznia 2014 r., będzie on traktowany jako składkowy i bez żadnego ograniczenia.

W przypadku zgłoszenia wniosku do ZUS o uwzględnienie omawianego okresu na warunkach określonych w ustawie zmieniającej ZUS dokona ponownego ustalenia wysokości świadczenia od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od 1 stycznia 2014 r. Oznacza to, że jeśli wniosek zostanie zgłoszony do 31 stycznia 2014 r., ZUS ponownie ustali wysokość świadczenia od 1 stycznia 2014 r. Natomiast w przypadku zgłoszenia takiego wniosku przykładowo 1 lutego 2014 r., ponowne ustalenie wysokości nastąpi od 1 lutego 2014 r.

Okres niewykonywania pracy z powodu represji politycznych przed 4 czerwca 1989 r. jest tym, który ma wpływ także na ustalenie wysokości kapitału początkowego. W sprawach, w których został on uwzględniony przy ustalaniu nowej emerytury, ponowne jego obliczenie, a tym samym ponowne ustalenie emerytury obliczonej na nowych zasadach nastąpi na wniosek osoby zainteresowanej.

W omawianym przypadku dla przeliczenia emerytury z uwzględnieniem okresu niewykonywania pracy przed 1989 r. jako składkowego niezbędne jest zgłoszenie wniosku do ZUS. W interesie świadczeniobiorcy jest, aby został on zgłoszony jak najszybciej. ZUS bowiem ponownie przeliczy emeryturę, ale od miesiąca zgłoszenia wniosku.

Katarzyna Tomczyk

ekspert od ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 z późn. zm.).

Art. 2 ustawy z 22 listopada 2013 r. o zmianie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. poz. 1734).