Odprawę dla powołanego do terytorialnej służby wojskowej trzeba oskładkować

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy odwołać się do przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na uwagę zasługuje m.in. art. 18 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1. Wynika z nich, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych pracowników stanowi przychód. W związku z tymi przepisami pozostają regulacje rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W par. 1 postanowiono, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z zastrzeżeniem m.in. par. 2 tego rozporządzenia. We wspomnianym par. 2 ustawodawca zawarł wiele wyjątków, określając przychody, które nie stanowią podstawy wymiaru składek. Z par. 2 ust. 1 pkt 5 wynika, że podstawy wymiaru składek nie stanowią odprawy wypłacone pracownikom powołanym do zasadniczej służby wojskowej na podstawie art. 125 ustawy 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1430). Odsyła on zatem do wygasłego przepisu nieobowiązującej już ustawy. Obecnie sprawy związane z systemem obrony objęte są przepisami ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny. Nowa ustawa zreorganizowała rodzaje służby wojskowej, co nie pozostało bez wpływu na kwestie składkowe. Wspomniana w pytaniu terytorialna służba wojskowa to rodzaj czynnej służby wojskowej. [ramka]

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie obowiązuje już od kilku miesięcy, ale wciąż nie znowelizowano przepisów ww. rozporządzenia. Dlatego pracodawcy powzięli wątpliwość, jak obecnie traktować odprawę wypłacaną już przecież na podstawie nowych przepisów. Z takim też pytaniem zwrócił się do ZUS jeden z płatników. ZUS w piśmie z 1 lutego 2023 r., znak DI/10000/43/14/2023, wskazał m.in., że na podstawie nowej ustawy o obronie ojczyzny odprawę od pracodawcy otrzymuje tylko pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej. Następnie zaznaczył, że wyłączenie określone w par. 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia straciło na znaczeniu i stało się bezprzedmiotowe. Finalnie zaś ZUS wskazał, że odprawy wypłacane osobom powołanym do terytorialnej służby wojskowej, zarówno pod rządami uchylonej ustawy, jak i na podstawie obowiązującej ustawy, nie korzystają z wyłączenia z podstawy wymiaru składek.