Czasami sąd pracy może rozpoznać sprawę dotyczącą umowy o dzieło

W pierwszej kolejności przypomnijmy, że o charakterze prawnym danej umowy nie decyduje jej nazwa, lecz sposób jej faktycznego wykonywania. Na ten aspekt wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądowym. Przykładowo w postanowieniu z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I PK 122/18) Sąd Najwyższy wskazał: „Jeżeli w treści stosunku prawnego łączącego strony (ocenianego nie tylko przez treść umowy, lecz przede wszystkim przez sposób jej wykonywania) przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy określone w art. 22 par. 1 k.p., to mamy do czynienia z zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę umowy zawartej przez strony. I odwrotnie, jeżeli w treści stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, to nie można przyjąć, aby strony łączył taki stosunek prawny”. Z kolei w postanowieniu z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I PK 101/18, SN zaakcentował, że nazwa umowy oraz deklarowana w chwili jej zawarcia treść mają znaczenie drugoplanowe dla oceny zobowiązania pracowniczego. Ważne jest przede wszystkim, w jaki sposób strony kształtują więź prawną w trakcie jej trwania.

W powyższym kontekście należy ocenić wątpliwość pracodawcy – odnośnie do braku właściwości sądu pracy w podanej sprawie. Otóż trzeba mieć tu na uwadze, że w sprawach o wynagrodzenie kwestią sporną może być m.in. istnienie stosunku pracy jako przesłanka nabycia prawa do wynagrodzenia na podstawie art. 80 k.p. Na ten aspekt wskazał Sąd Rejonowy w Rybniku w wyroku z 12 lutego 2018 r., sygn. akt V P 29/16. W tej sprawie również zawarto formalnie umowy o dzieło. Między stronami faktycznie występowały jednak cechy stosunku pracowniczego, wobec czego sąd ustalił, że był to stosunek pracy. A z uwagi na to nieskuteczny jest zarzut pracodawcy odnośnie braku właściwości funkcjonalnej sądu pracy do rozpoznania sprawy.