Czy pracodawca ma prawo do odszkodowania

Czytelnik zamierza wypowiedzieć umowę o pracę. Jego pracodawca twierdzi jednak, że czytelnik jest jedyną osobą będącą w stanie wykonać prace wynikające z kontraktów zawartych przez tego pracodawcę oraz grozi, że w razie ich zerwania zażąda od niego odszkodowania?

- Czy sąd będzie mógł uwzględnić takie roszczenie - pyta pan Kamil z Gdyni.

Nie. Pracownikowi przysługuje swoboda wypowiadania umów o pracę na czas nieokreślony. Wynika ona z zasady wolności pracy. W orzecznictwie nie budzi sporów to, że pracodawcy nie przysługuje odszkodowanie z tytułu wypowiedzenia umowy o pracę (por. uzasadnienie uchwały SN z 18 czerwca 2009 r., I PZP 2/09, Biul. SN 2009/6/22).

Przepisy kodeksu pracy nie zawierają żadnej (ani pozytywnej, ani negatywnej) regulacji w zakresie roszczenia pracodawcy przeciwko pracownikowi o odszkodowanie za wypowiedzenie umowy. Kodeks pracy w sposób autonomiczny reguluje jednak roszczenia majątkowe przysługujące pracownikowi, z którym pracodawca w sposób niezgodny z prawem rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem, czyniąc to w sposób odrębny i różniący się w istotnych elementach od regulacji cywilnoprawnych.

Brak regulacji w zakresie uprawnień pracodawcy z powodu wypowiedzenia dokonanego przez pracownika oznacza, że roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje mu w ogóle - także na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Niezależnie zatem od przyczyny wypowiedzenia umowy przez pracownika, której zresztą nie musi on wskazywać, pracodawca nie będzie miał możliwości dochodzenia od niego naprawienia szkody, którą poniesie przez to, że pracownik z powodu wypowiedzenia umowy nie świadczy już pracy.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 44-51 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn.zm.).