Kiedy pracownik odpowiada za wyrządzoną szkodę

Czytelniczka, kierując samochodem służbowym, spowodowała stłuczkę. Okazało się, że jej pracodawca nie ubezpieczył auta. Wkrótce ogłoszono też jego upadłość.

- Czy w tej sytuacji mogę ponosić odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną stłuczką - pyta pani Halina z Kłodzka.

Tak. Zasadą jest, że pracownik nie odpowiada za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej przy wykonywaniu swoich obowiązków. Wyłączenie jego odpowiedzialności nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Poszkodowany może bowiem dochodzić także bezpośrednio od pracownika naprawienia szkody wyrządzonej mu nieumyślnie czynem niedozwolonym przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, jeżeli zakład pracy na skutek upadłości nie jest w stanie wypłacić należnego odszkodowania (wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2008 r., II CSK 618/07, OSNC-ZD 2009/2/41).

Zwolnienie z obowiązku odszkodowawczego bezpośredniego sprawcy w sytuacji, w której nie ma możliwości uzyskania odszkodowania od pracodawcy, mogłoby godzić w usprawiedliwiony interes poszkodowanego. Artykuł 120 par. 1 kodeksu pracy przewidujący, że za szkodę wyrządzoną przez pracownika odpowiada wyłącznie pracodawca, należy stosować zatem w sposób elastyczny. Dotyczy on sytuacji typowych, w których zakład pracy nie tylko odpowiada majątkowo, ale także ma możliwość naprawienia szkody. W opinii Sądu Najwyższego granicę stosowania tego przepisu wyznacza jednak wzgląd na potrzebę możliwie pełnej ochrony interesów poszkodowanych oraz zapewnienia im całkowitej rekompensaty szkód i krzywd. Z tego powodu wyłączenia odpowiedzialności pracownika za szkodę nie stosuje się, gdy z przyczyn faktycznych, jak niewypłacalność lub likwidacja zakładu pracy, poszkodowany nie może żądać naprawienia szkody od pracodawcy.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 120 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 415, art. 435-436 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).