Czy można zwolnić pracownika dwa razy z tej samej przyczyny

Tak. Wskazanie takiej przyczyny jest możliwe. W podobnych sytuacjach zajmował już stanowisko Sąd Najwyższy. W wyroku z 13 kwietnia 2005 r. (II PK 230/04, OSNP 2006/1-2/5) wyraził pogląd, iż przyczyna, która okazała się niewystarczająca do uzasadnienia niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika, może być uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę po prawomocnym przywróceniu do pracy, jeżeli jest nadal aktualna. Każda z tych podstaw rozwiązania stosunku pracy rządzi się bowiem własnymi regułami. Wypowiedzenie jest zwyczajnym sposobem rozwiązania stosunku pracy. Uzasadniać je więc mogą inne przyczyny niż te, które dają podstawy do rozwiązania umowy w trybie dyscyplinarnym. W szczególności wypowiedzenie ma umożliwić pracodawcy kształtowanie składu załogi odpowiadającego zadaniom zakładu pracy i umożliwiającego ich efektywną realizację. Przyczyny wypowiedzenia nie muszą charakteryzować się znaczną wagą ani powodować szkód po stronie pracodawcy. Nie jest też wymagane udowodnienie zawinionego działania pracownika (por. wyrok SN z 3 sierpnia 2007 r., I PK 79/07, M. P. Pr. 2007/12/651).

W odróżnieniu natomiast od wypowiedzenia rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p., jako nadzwyczajny sposób rozwiązania stosunku pracy, powinno być stosowane przez pracodawcę wyjątkowo i z ostrożnością. Z powyższych względów uznaje się, że jeżeli przyczyna, która stała u podstaw dyscyplinarnego rozwiązania umowy, jest nadal aktualna, to pozbawienie pracodawcy prawa wypowiedzenia umowy na jej podstawie równałoby się przekreśleniu celów, jakim ma służyć instytucja wypowiedzenia stosunku pracy. Ponadto wypowiedzenie umowy o pracę - w przeciwieństwie do rozwiązania niezwłocznego - nie jest ograniczone terminem, a zatem możliwość złożenia skutecznego oświadczenia woli trwa tak długo, jak długo przyczyna przyjęta przez pracodawcę nie straciła aktualności.

Należy więc stwierdzić, że w ewentualnym procesie pracownik musiałby wykazać, iż wskazana przyczyna zdezaktualizowała się i nie była wystarczająca również do wypowiedzenia umowy o pracę. Względnie powinien przedstawić argumenty, że wcześniejsze przywrócenie do pracy, np. ze względu na motywy przywrócenia, podważa zasadność wypowiedzenia.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Podstawa prawna

Art. 30 par. 4, art. 45 par. 1, art. 52 par. 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).