Co przysługuje za pracę w godzinach nadliczbowych

W odróżnieniu od uregulowań powszechnych (art. 151¹ k.p.), które przewidują za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia także dodatek w odpowiedniej wysokości, jedyną rekompensatą pracy nadliczbowej członka korpusu służby cywilnej jest możliwość udzielenia mu czasu wolnego. Dodatkowo, wymiar tego czasu został uzależniony od jego statusu pracowniczego. Mianowicie, pracownikowi służby cywilnej za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych przysługuje czas wolny w tym samym wymiarze. Natomiast urzędnikowi służby cywilnej czas wolny w wymiarze przepracowanych godzin nadliczbowych przysługuje wyłącznie w przypadku wykonywania takiej pracy w porze nocnej (art. 97 ust. 6 i 7 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej - dalej ustawa). Powyższe oznacza, iż za pracę nadliczbową, wykonaną w dzień powszedni, urzędnik nie otrzyma w zamian czasu wolnego. Jeżeli zaś wykonywał pracę w niedzielę, otrzyma inny dzień wolny od pracy w najbliższym tygodniu, natomiast w święto - inny dzień wolny, niekoniecznie w tym samym tygodniu (art. 97 ust. 8 ustawy).

Z uwagi na fakt, iż ustawa nie określa, jak długo urzędnik powinien świadczyć pracę w niedzielę czy święto, aby uzyskać dzień wolny, należy wnioskować, iż nawet wykonywanie pracy we wspomnianych wyżej dniach przez jedną godzinę uprawnia urzędnika do ubiegania się o cały dodatkowy dzień wolny.

Istotny walor praktyczny ma natomiast możliwość wystąpienia członka korpusu służby cywilnej z wnioskiem, aby czas wolny w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych (oraz w dzień wolny w zamian za pracę w niedzielę lub święto w przypadku urzędników) był udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu (art. 97 ust. 9 ustawy).

Korzystniejsze rozwiązanie prawne zawiera natomiast art. 30 ust. 2 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, gdyż stanowi, że urzędnikowi państwowemu za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych przysługuje według jego wyboru wynagrodzenie lub wolny czas. W tym przypadku także czas wolny może zostać udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.

Art. 151¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 97 ust. 6 - 9 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.)

Art. 30 ust. 2 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 z późn. zm.)