Kiedy można wystąpić z roszczeniem o przyznanie premii
Zgodnie z umową o pracę pracownikowi na stanowisku przedstawiciela handlowego przysługiwało miesięczne wynagrodzenie zasadnicze oraz "premia uznaniowa zależna od efektów pracy". Regulamin wynagradzania pracowników przewidywał premię jako składnik dodatkowy wynagrodzenia za pracę, odsyłając w tym zakresie do odrębnego regulaminu premiowania. Reguły premiowania konkretyzował załącznik do tego regulaminu - "Ramowe zasady premiowania pracowników spółki". Jednakże nie ustalono szczegółowych zasad premiowania. Po odejściu z pracy pracownik domaga się od nas wypłaty zaległych premii w oparciu o notatki zawierające zasady podziału i podział wypracowanej marży. Naszym zdaniem, o przyznaniu nagrody uznaniowej decydował wyłącznie pracodawca. W przypadku pracownika takiej decyzji nie było. Nie ma zatem prawa do premii. Kto ma rację?
@RY1@i02/2010/239/i02.2010.239.209.011b.001.jpg@RY2@
Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy
Przede wszystkim należy zauważyć, że - co podkreśla w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy - w sformułowaniu "premia uznaniowa" występuje wewnętrzna sprzeczność. Premia jako świadczenie wynagrodzeniowe jest bowiem z istoty świadczeniem niezależnym od uznania.
Jeżeli świadczenie przysługuje na zasadzie uznania pracodawcy, to jest to nagroda. Podział premii na uznaniowe i regulaminowe nie jest prawidłowy. W istocie mamy do czynienia albo z premią, albo z nagrodą (z uzasadnienia wyroku SN z 29 kwietnia 2005 r., III PK 11/05, OSNAPiUS 2005/23/374).
Uznaniowy charakter nagrody polega na tym, że zarówno przyznanie jej pracownikowi, jak i określenie wysokości nagrody należy do zakresu swobodnego uznania zakładu pracy. W analizowanym przypadku mamy do czynienia z nagrodą. Świadczenie przewidziane w regulaminie wynagradzania, którego wypłata zależy od jej uruchomienia i szczegółowego ustalenia warunków premiowania przez pracodawcę, do czasu wykonania tych czynności jest bowiem nagrodą.
Roszczenie o nagrodę nabywa się z chwilą zawiadomienia o jej przyznaniu. Złożenie oświadczenia o przyznaniu nagrody nie podlega kontroli sądu pracy (wyrok SN z 16 listopada 2004 r., I PK 37/04, OSNAPiUS 2005/14/207).
Po skutecznym zawiadomieniu przez pracodawcę o przyznaniu nagrody, po stronie pracownika powstaje prawo do tego świadczenia, którego może on dochodzić przed sądem. Takie zawiadomienie powinno być wyraźne. Nie jest nim odręczna notatka przełożonego zawierająca obliczenia ewentualnej nagrody, której adresatem nie jest pracownik. Taki dokument nie stanowi także przyrzeczenia jej wypłaty (wyrok SN z 6 czerwca 2000 r., I PKN 705/99, OSNAPiUS 2001/24/713). Wprawdzie zgodnie z art. 60 k.c., "wola osoby dokonywającej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny (oświadczenie woli)", ale wspomniane "dokumenty nie zawierają oświadczenia woli", gdyż "nie są przejawem woli, który w sposób dostatecznie wyraźny wyraża zamiar wywołania określonego skutku prawnego".
Nagroda staje się wymagalna w terminie wskazanym w oświadczeniu pracodawcy jako termin wypłaty.
W razie niewypłacenia nagrody w tym terminie pracownik, niezależnie od przyczyny niedotrzymania terminu i choćby nie poniósł żadnej szkody, ma prawo do odsetek z tytułu opóźnienia na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Ponadto, jeśli pracodawca złożył pracownikowi oświadczenie o przyznaniu nagrody, a następnie odmawia jej wypłacenia, pracownik może wystąpić do sądu pracy o zasądzenie należnej nagrody.
Pracownik nie może natomiast w postępowaniu sądowym skutecznie podważać oceny pracodawcy co do wysokości nagrody. Jednakże podważaniem tej oceny nie będzie żądanie odszkodowania z powodu dyskryminowania przy przyznawaniu nagród.
Art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
Art. 60 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu