Czy badania dla strażników są obowiązkowe

ekspert z zakresu prawa pracy

Zgodnie z art. 24a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych strażnicy oraz osoby ubiegające się o przyjęcie do pracy w charakterze strażnika podlegają obowiązkowym badaniom lekarskim i psychologicznym.

Do przeprowadzania badań lekarskich stosuje się odpowiednio art. 229 k.p. Na ich temat warto przeczytać artykuł w serwisie Kadry.gazetaprawna.pl: "Pracodawca musi zapewnić pracownikowi odpowiednie badania lekarskie". Natomiast rozporządzenie ministra zdrowia z 5 sierpnia 2010 r. określiło podmioty uprawnione do przeprowadzania badań psychologicznych oraz zakres i tryb przeprowadzania badań psychologicznych: strażników, osób ubiegających się o przyjęcie do pracy w charakterze strażnika. Badanie psychologiczne osób badanych przeprowadza się na podstawie wydanego przez pracodawcę skierowania, którego wzór określają przepisy wydane na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy. Po przeprowadzeniu takiego badania psycholog wydaje orzeczenie psychologiczne o braku albo istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do pracy w charakterze strażnika. Orzeczenie wydaje się w trzech egzemplarzach, z których jeden otrzymuje osoba badana, drugi przekazuje się niezwłocznie listem poleconym pracodawcy, a trzeci jest dołączany do dokumentacji badań psychologicznych osoby badanej. Od orzeczenia osobie badanej oraz pracodawcy przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia.

Strażnika zatrudnia się po raz pierwszy na czas określony nie dłuższy niż dwanaście miesięcy, w ramach którego odbywa szkolenie podstawowe. Kończy się ono egzaminem, który przeprowadza komisja egzaminacyjna powoływana przez właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego (stołecznego) policji.

Minimalny zakres programu szkolenia podstawowego strażników gminnych (miejskich) określony został w rozporządzeniu ministra spraw wewnętrznych i administracji z 17 grudnia 2009 r. w sprawie szkolenia podstawowego strażników gminnych (miejskich) - dalej rozporządzenie.

Szkolenie podstawowe strażników mogą prowadzić wyłącznie: jednostki organizacyjne policji, jednostki straży gminnych (miejskich), inne podmioty działające na podstawie przepisów o działalności gospodarczej albo przepisów o systemie oświaty zgodnie z umową zawartą z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), dla straży umiejscowionej w strukturze urzędu gminy, albo komendantem straży dla straży będącej jednostką organizacyjną gminy. Szkolenie podstawowe w zakresie przedmiotów, o których mowa w lp. 10 - 14 załącznika nr 1 do rozporządzenia, prowadzi wyłącznie policja. Kończy się ono egzaminem z zakresu wiedzy i umiejętności określonego w szczegółowym programie szkolenia.

Strażnik przystępuje do egzaminu kończącego szkolenie podstawowe po ukończeniu wszystkich przewidzianych szczegółowym programem przedmiotów szkolenia. Egzamin składa się z części pisemnej, ustnej i praktycznej.

W przypadku negatywnej oceny z egzaminu strażnik może jednokrotnie przystąpić do egzaminu poprawkowego, nie wcześniej jednak niż po upływie dwóch tygodni od daty egzaminu kończącego szkolenie. Egzamin poprawkowy obejmuje tę część egzaminu, z której strażnik otrzymał negatywną ocenę.

Właściwy komendant wojewódzki policji na podstawie protokołu egzaminu wydaje świadectwo ukończenia przez strażnika szkolenia podstawowego.

Po ukończeniu (z wynikiem pozytywnym) szkolenia podstawowego strażnika można zatrudnić na czas określony nie dłuższy niż trzy lata albo na czas nieokreślony.

W uzasadnionych przypadkach można odstąpić od zatrudnienia strażnika na czas określony, jeżeli ma on odpowiednie przygotowanie do pracy w straży.

Art. 24, 25 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. nr 123, poz. 779 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 17 grudnia 2009 r. w sprawie szkolenia podstawowego strażników gminnych (miejskich) (Dz.U. nr 220, poz. 1731).

Rozporządzenie ministra zdrowia z 5 sierpnia 2010 r. w sprawie badań psychologicznych strażników gminnych (miejskich) (Dz.U. nr 150, poz. 1012).