Jak złożyć skargę do inspekcji pracy

Każdy pracownik, którego prawa są łamane, może się zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy i uzyskać poradę prawną. Porady są bezpłatne i udzielane telefonicznie, poprzez korespondencję elektroniczną lub na miejscu w okręgowych inspektoratach pracy w każdym województwie, a także w ich oddziałach terenowych. Wykazy tych jednostek, jak również numery telefonów, pod którymi udzielane są takie porady, są dostępne na stronach internetowych PIP i okręgowych inspektoratów pracy.

Dzięki uzyskanej w ten sposób opinii prawnej pracownik może zyskać informację o tym, czy w konkretnym przypadku pracodawca złamał przepisy, jak należy dochodzić swoich praw oraz czy w takiej sytuacji konieczna jest kontrola inspektora pracy.

W przypadku łamania przepisów o czasie pracy i związanych z nim wynagrodzeniach pracownik może np. prowadzić własną ewidencję czasu pracy, czyli dokładnie zapisywać godziny rozpoczynania i kończenia pracy w danych dniach. Może też zbierać informacje z nieformalnych ewidencji czasu pracy (np. z ksiąg wejść i wyjść z biurowca lub z systemu operacyjnego, co wskaże czas logowania się na swoim stanowisku pracy). W uzyskaniu takich danych mogą pomóc związki zawodowe. Z kolei w przypadku np. molestowania lub mobbingu pracownik powinien zachowywać korespondencję z przełożonymi oraz starać się o pozyskanie zeznań świadków.

Skargi na nieuczciwego szefa należy składać do okręgowych inspektoratów pracy. W skardze należy podać imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania osoby, która ją składa. PIP sprawdza też anonimowe skargi, ale są one rozpatrywane przez PIP, jeśli zawarta w nich informacja wskazuje np. na zagrożenie życia lub zdrowia pracowników, rażące naruszenie uprawnień pracowniczych lub dużą liczbę osób poszkodowanych z powodu bezprawnego działania pracodawcy. W skardze należy też podać nazwę i adres zakładu pracy oraz jak najwięcej szczegółów dotyczących sprawy (rodzaj nieprawidłowości, zarzuty wobec pracodawcy, daty, godziny). Jeśli pracownik domaga się np. zaległego wynagrodzenia, powinien wskazać jego wysokość. Jeżeli ma z tym problem, powinien wystąpić do pracodawcy o udostępnienie dokumentów, na podstawie których obliczono jego wynagrodzenie.

Najpóźniej po 30 dniach od złożenia skargi pracownik jest powiadamiany o wynikach kontroli.

Podwładny, który chce złożyć skargę do PIP, nie musi obawiać się negatywnych konsekwencji ze strony pracodawcy. Inspektorzy pracy są bowiem zobowiązani do nieujawniania informacji, że kontrola przeprowadzana jest w następstwie skargi, chyba że zgłaszający skargę wyrazi na to pisemną zgodę. Zatem osoba składająca skargę zachowuje pełną anonimowość (chyba że sama zgodzi się na przekazanie takiej informacji pracodawcy).

Inspektor pracy jest też obowiązany zachować w tajemnicy informacje, które uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych (w tym również dotyczących np. wysokości wynagrodzenia lub warunków pracy podwładnego). Obowiązek zachowania tajemnicy trwa również po ustaniu zatrudnienia w PIP.

Art. 10 i 44 ustawy z 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. nr 89, poz. 589 z późn. zm.).