W jakich zakładach nie można prowadzić strajku

ekspert z zakresu prawa pracy

Zakaz organizowania i prowadzenia strajku przewidziany został, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.

Powyższy przepis nie określa jednak, nawet przykładowo, jakie stanowiska pracy lub zakłady pracy, urządzenia lub instalacje wypełniają wskazane kryteria. Dlatego w literaturze powołuje się w tym zakresie orzeczenia Komitetu Wolności Związkowej MOP. Zdaniem tej organizacji do kategorii zakładów pracy, których utrzymanie jest konieczne ze względu na zapewnienie ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zalicza się m.in. zakłady oczyszczania miast i służby zajmujące się wywozem śmieci. Za ważne z punktu widzenia ochrony życia i zdrowia ludzkiego komitet uznał także:

● służbę zdrowia,

● zakłady produkujące i dostarczające prąd, wodę,

● zakłady świadczące usługi telefoniczne,

● zakłady dostarczające żywność dla dzieci szkolnych i utrzymujące czystość i porządek w budynkach szkolnych,

● kontrolerów ruchu powietrznego.

Zdaniem komitetu takimi zakładami pracy nie są natomiast m.in.: radio, telewizja, producenci i dystrybutorzy paliw oraz olei napędowych, porty, sektor bankowy, usługi komputerowe świadczone na rzecz urzędów skarbowych, domy towarowe, parki rekreacyjne, przemysł metalurgiczny, wszelki transport, linie lotnicze, koleje, poczta, zakłady oczyszczania, hotele, konstruktorzy, producenci samochodów, żywności, alkoholu i tytoniu, mennice państwowe, szkolnictwo.

Z prawa do strajku wyłączone zostały jednostki Policji i Sił Zbrojnych, Służby Więziennej, Straży Granicznej i jednostki organizacyjne ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 19 ustawy pozbawia prawa do strajku przez czas zatrudnienia w tych jednostkach.

Miejscem strajku nie może być żaden urząd w organach władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej, w sądownictwie i prokuraturze. W celu zapewnienia normalnego funkcjonowania aparatu władzy i administracji - państwowej i samorządowej - ustawodawca pozbawił prawa do strajku wszystkich zatrudnionych tam pracowników, niezależnie od podstawy stosunku pracy i hierarchii zajmowanego stanowiska.

Art. 59 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.).

Art. 19 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz.U. nr 55, poz. 236 z późn. zm.).