Jak ustalić prawo pracownika do akcji

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Liczba akcji przysługujących pracownikowi uzależniona jest od okresu zatrudnienia. Pojęcie okres zatrudnienia należy zaś rozumieć z uwzględnieniem ogólnej reguły, zgodnie z którą urlopu bezpłatnego nie wlicza się do czasu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Prawa do nabycia akcji wywodzą się wprost z pracowniczego statusu osób uprawnionych, a więc dają się zakwalifikować jako uprawnienia pracownicze w rozumieniu przepisu o urlopie bezpłatnym. Jeżeli z okresu zatrudnienia wywodzi się określone uprawnienia pracownicze, to musi być to okres, w którym nie są one zawieszone, a tak jest w czasie urlopu bezpłatnego. Celem uregulowania polegającego na przyznaniu prawa do nieodpłatnego nabycia akcji jest wynagrodzenie tych pracowników, którzy poprzez swoją pracę - najpierw na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, a następnie na rzecz spółki - mieli swój udział w tworzeniu jej pozycji rynkowej. Temu celowi sprzeciwiałby się zaś pogląd, że okres zatrudnienia to tylko okres pozostawania w stosunku pracy, niezależny od faktycznego świadczenia pracy.

Wyjątkiem od zasady, że urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, jest urlop bezpłatny udzielany przez pracodawcę pracownikowi - za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie - w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Taki urlop bezpłatny wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest jednak podjęcie pracy u dotychczasowego pracodawcy po zakończeniu urlopu bezpłatnego (wyrok SN z 9 maja 2008 r., II PK 318/07, OSNP 2009/19-20/251).

Art. 174 i art. 174¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 36 ustawy z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 171, poz. 1397 z późn. zm.).

Par. 11 rozporządzenia ministra skarbu z 29 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad podziału uprawnionych pracowników na grupy, ustalania liczby akcji przypadających na każdą z tych grup oraz trybu nabywania akcji przez uprawnionych pracowników (Dz.U. nr 35, poz. 303 z późn. zm.).