Jakie są zasady zatrudniania młodocianego bez kwalifikacji zawodowych

Młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zasadą jest, że wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy ukończyli co najmniej gimnazjum oraz przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu. Młodociany powinien przede wszystkim zdobyć kwalifkacje zawodowe, w związku z czym - jeśli nie ma takich kwalifikacji - może zostać zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego.

W takim przypadku pracodawca zawiera z nim na piśmie umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, określającą w szczególności: rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy), czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego, sposób dokształcania teoretycznego i wysokość wynagrodzenia. O zawarciu takiej umowy należy zawiadomić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego, a w przypadku pracodawcy będącego rzemieślnikiem - również izbę rzemieślniczą właściwą ze względu na siedzibę rzemieślnika.

Przygotowanie zawodowe może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy lub osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu. Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy oraz dokształcanie teoretyczne. Natomiast przyuczenie do wykonywania określonej pracy ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze przyuczonego robotnika i może dotyczyć wybranych prac związanych z nauką zawodu. Nauka zawodu trwa zasadniczo nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy, a przyuczenie młodocianego do wykonywania określonej pracy od trzech do sześciu miesięcy.

Młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez prezesa GUS. Stosunek procentowy tego wynagrodzenia wynosi: w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4 proc., w drugim roku nauki - nie mniej niż 5 proc., a w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6 proc. Młodocianym odbywającym przyuczenie do wykonywania określonej pracy przysługuje nie mniej niż 4 proc. wskazanego wyżej wynagrodzenia.

Umowa o pracę zawarta w celu przygotowania zawodowego może być rozwiązana tylko w razie:

● niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,

● ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

● reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowego lub

● stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

@RY1@i02/2010/039/i02.2010.039.168.0008.001.jpg@RY2@

Anna Puszkarska, radca prawny

Anna Puszkarska

radca prawny

Art. 190 par. 1, art. 191 par. 1-2., art. 194-196 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 1-3a, par. 6, par. 15, par. 19-20 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz.U. nr 60, poz. 278 z późn. zm.).