Jakie mogą być konsekwencje nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca

Tak, ale jedynie incydentalnie, w trosce o sprawy spółki. Stałe wykonywanie pracy na równi z pracownikami jest niezgodne z zezwoleniem.

Cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Przepis ten stanowi obligatoryjną - to znaczy niepozostawiającą organowi żadnego wyboru co do rozstrzygnięcia - podstawę do wydania wobec cudzoziemca decyzji o wydaleniu. Jednakże warunkiem wydania takiej decyzji jest wystąpienie okoliczności faktycznych ustalonych w oparciu o regulacje ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. przy ustaleniu, iż cudzoziemiec wykonywał pracę z naruszeniem przepisów tejże ustawy. Ustalenie to musi być bezsporne, niebudzące wątpliwości i dokonane przy zachowaniu obowiązujących w tym zakresie reguł postępowania (wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2010 r., V SA/Wa 1926/09, LEX nr 647427). Jeśli organ administracyjny uzna, że cudzoziemiec wykonywał pracę, to powinien wskazać i uzasadnić, która z wymienionych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 2 ust. 1 pkt 40 i 43) form wykonywania pracy przez cudzoziemców (zatrudnienie, inna praca zarobkowa, itp.) miała miejsce.

Decyzję o wydaleniu cudzoziemca wydaje w pierwszej instancji wojewoda. Przysługuje od niej odwołanie do szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców (druga instancja). Z kolei od tej decyzji można odwołać się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji i ocenia, czy wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz czy uwzględniono całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Okolicznością obciążającą jest przy tym skierowanie przez funkcjonariuszy uprawnionych do kontroli legalności zatrudnienia wniosku o ukaranie do sądu za wykroczenie przewidziane w art. 120 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, czyli nielegalną pracę.

W analizowanej sprawie w zezwoleniu zaznaczono, że cudzoziemiec będzie wykonywał pracę jako prezes zarządu. Przy tym przyjęcie, że zakres obowiązków prezesa ogranicza się tylko do prowadzenia spraw spółki i reprezentowania jej, jest uproszczeniem. Prowadzenie spraw spółki należy oceniać w związku z rozmiarem spółki, skalą jej działalności, liczbą wspólników zaangażowanych w prowadzenie jej spraw, liczby zatrudnionych pracowników itp. Niewątpliwie inaczej wygląda zwykły zakres czynności prezesa dużej spółki, zatrudniającej setki czy tysiące pracowników niż prezesa małej spółki. Jest uzasadnione, że właściciel małej firmy budowlanej często przebywa w miejscach działalności spółki w celu nadzoru i kontroli pracy pracowników. Może też incydentalnie wykonywać prace budowlano-remontowe w trosce o sprawy spółki. Natomiast stałe wykonywanie pracy na równi z pracownikami spółki organ administracyjny może uznać za niezgodne z zezwoleniem. Niezgodności te organ powinien wskazać i uzasadnić, podejmując decyzję o wydaleniu cudzoziemca.

@RY1@i02/2011/204/i02.2011.204.21700080c.802.jpg@RY2@

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 2 ust. 1 pkt 40 i 43, art. 120 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Art. 87, 88 ust. 1 pkt 2, 89 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 z późn. zm.).