Kiedy pracownik może wystąpić o zwrot kosztów zakupu okularów

Pokrycie kosztów okularów lub szkieł kontaktowych przysługuje tylko i wyłącznie pracownikom, którzy wykonują pracę na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe przez co najmniej 4 godziny dziennie.

Zasady i warunki zwrotu kosztów za okulary korygujące wzrok określają przepisy rozporządzenia z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (dalej rozporządzenie). Na ich podstawie pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego (par. 8 ust. 2 rozporządzenia). Na takie badania pracodawca kieruje pracowników wykonujących prace przy monitorach ekranowych nie rzadziej niż co 4 lata. Badania te są przeprowadzane na koszt pracodawcy.

Pracodawca ma obowiązek zwrócić koszty okularów tym pracownikom, którzy użytkują monitor ekranowy przynajmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, tj. przez co najmniej 4 godziny dziennie (par. 2 pkt 4 rozporządzenia). Chodzi przy tym o czas pracy faktycznie przepracowany przy monitorze.

Zwrot kosztów zakupu okularów korekcyjnych nie przysługuje natomiast pracownikowi, który wprawdzie ma wadę wzroku, ale nie pracuje przy komputerze przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Refundacja okularów obejmuje zwrot kosztu szkieł, robocizny i oprawy, przy czym żadne przepisy nie ograniczają wysokości kosztów oprawek. Przepisy określają jedynie, że okulary korekcyjne zapewnia pracodawca, natomiast nie wyznaczają udziału pracodawcy w kosztach zakupu takich okularów pracownikowi, który pracuje przy monitorze komputerowym. Oznacza to, że wysokość środków finansowych przeznaczonych na ten cel określa pracodawca, przy czym środki te powinny umożliwiać zakup szkieł korygujących wzrok zgodnych z zaleceniem lekarza. Problem jest z kosztami oprawek do takich okularów.

Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy względy słuszności przemawiają za tym, by pracodawca ponosił pełny koszt robocizny i szkieł o parametrach oznaczonych przez lekarza. Nie ma natomiast formalnoprawnych przeszkód, aby pracodawca ograniczył swój udział w ponoszeniu kosztów oprawy poprzez ustalenie kwoty partycypacji nie niższej jednak niż koszt oprawy odpowiadającej co najmniej standardowi podstawowemu (Jan Pióro, wyjaśnienia - teza 3, PiZS 2002/3/40).

Pracodawca ma obowiązek zrefundować koszty zakupu okularów korekcyjnych do pracy przy komputerze jedynie pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę.

Pracodawca nie musi zwracać takich kosztów w przypadku osób współpracujących z firmą na podstawie umów cywilnoprawnych, aczkolwiek może zrekompensować wydatki na okulary także współpracownikom.

Prawo do refundacji okularów, takie samo jak i innym pracownikom, przysługuje także praktykantom i stażystom zatrudnionym przez pracodawcę i użytkującym w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy (par. 2 pkt 4 rozporządzenia).

Moim zdaniem takie same zasady powinny dotyczyć zwrotu kosztów szkieł kontaktowych (soczewek). Należy uznać, że soczewki (szkła) kontaktowe przeznaczone (zgodnie z zaleceniem lekarza) do korekty wzroku pracownika przy obsłudze monitora spełniają ten sam cel, co okulary korygujące wzrok. Pracodawca powinien wówczas, zgodnie z zaleceniem lekarza, zapewnić pracownikowi soczewki (szkła) kontaktowe.

@RY1@i02/2011/184/i02.2011.184.209.0008.001.jpg@RY2@

Magdalena Kasprzak, ekspert z zakresu prawa pracy

Magdalena Kasprzak

ekspert z zakresu prawa pracy

Par. 2 pkt 4, par. 8 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. nr 148, poz. 973).