Czy można wyłączyć skutki przejęcia zakładu

Spółka przejmuje restaurację prowadzoną przez dotychczasowego właściciela. W umowie sprzedaży znalazło się zastrzeżenie, że nabywca i zbywca wyłączają wobec pracowników skutki przejęcia zakładu wynikające z art. 23¹ kodeksu pracy w zakresie odpowiedzialności nowego nabywcy za dotychczasowe zobowiązania pracodawcy. Spółka chce teraz, aby taki zapis wprowadzić jako aneks do umowy o pracę każdego z pracowników.

- Czy takie aneksy będą zgodne z przepisami - pyta pani Maria z Jasła.

Nie. Nie wywrą one skutków prawnych. Przejście zakładu lub jego części na innego pracodawcę, unormowane w art. 23¹ k.p., oznacza sytuację, gdy w wyniku różnego rodzaju zdarzeń prawnych, a nawet faktycznych zakład pracy (rozumiany jako zorganizowany zespół środków materialnych i niematerialnych, służący realizacji przez pracodawcę konkretnej działalności i stanowiący dla związanych z nim pracowników placówkę zatrudnienia) bądź jego część przechodzi z posiadania jednego podmiotu (dotychczasowego pracodawcy) w posiadanie kolejnego, który wskutek tego staje się pracodawcą dla przejętych pracowników. Konsekwencją takiego transferu jest zmiana pracodawcy oraz wstąpienie nabywcy zakładu w prawa i obowiązki zbywcy, będącego do tej pory stroną w stosunkach pracy z załogą. Skutek ten następuje w chwili przejęcia zakładu automatycznie, z mocy prawa, bez potrzeby dokonywania przez strony jakichkolwiek dodatkowych czynności, a zwłaszcza rozwiązywania wcześniejszych i nawiązywania nowych stosunków pracy. Z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter unormowań art. 23¹ k.p. nie jest możliwe ich wyłączenie w drodze porozumienia pracownika z pracodawcą lub stron transferu (por. wyrok SN z 19 października 2010 r., II PK 91/10, Lex nr 687022).

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 23¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).