Jak powinny być wykonywane zadania bhp

Czytelnik jest właścicielem firmy zatrudniającej ponad 100 pracowników. Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy nakazał mu utworzyć służbę bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zatrudnić pełnoetatowego pracownika.

- Czy mogę powierzyć wykonywanie zadań tej służby pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy albo specjaliście spoza firmy - pyta pan Witold z województwa dolnośląskiego.

Zgodnie z treścią art. 237¹¹ k.p. pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy. Pełni ona funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca zatrudniający natomiast do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2011 r. (I OSK 1120/10) wskazał, że w przypadku gdy pracodawca zatrudnia ponad 100 pracowników, jest zobowiązany utworzyć służbę bhp. Nie może natomiast powierzać wykonywania zadań tej służby ani pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, ani specjalistom spoza spółki. Zobligowany jest utworzyć służbę bhp i zatrudnić pracownika (pracowników) tej służby. Osoby z zewnątrz mogłyby wykonywać zadania służby bhp jedynie w przypadku, gdyby wykazał on, że - pomimo nakazu - nie jest w stanie zatrudnić własnych pracowników. NSA zauważył, że ciężar dowodu przerzucony został na pracodawcę. To on obowiązany jest do dokonania takiej oceny, a następnie do wykazania jej zasadności.

Ponadto NSA podkreślił, że zastępując własną służbę bhp służbą zewnętrzną, pracodawca nie może się kierować innymi przesłankami niż wymienione w kodeksie pracy. W szczególności nie może to być spowodowane dążeniem do zmniejszenia kosztów ochrony życia czy obciążeń organizacyjnych wynikających z zatrudnienia własnej służby bhp. Oznacza to, że jeżeli okazałoby się, iż dany pracodawca może jednak znaleźć pracowników do własnej służby bhp, to powinien zrezygnować ze służby zewnętrznej. Pamiętać przy tym należy, że służba bhp nie oznacza tego samego co pracownik oddelegowany, to jest taki, któremu powierzono wykonywanie zadań bhp. Jeżeli więc przepis ustawowy posługuje się pojęciem "pracownik", to oznacza to, że chodzi o osobę, która zgodnie z art. 2 k.p. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Zgodnie bowiem z kodeksem pracy pracownikiem nie jest osoba wykonująca określone zadania na podstawie cywilnoprawnej umowy-zlecenia.

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 237¹¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2011 r., I OSK 1120/10, Lex nr 786598.