Kiedy nie obowiązuje zakaz zmiany regulaminu

Czytelnik jest pracodawcą. Zmieniliśmy regulamin wynagradzania na niekorzyść pracowników.

- Czy zmiany będą dotyczyć także osób uprawnionych do urlopu wychowawczego, a korzystających z obniżonego wymiaru etatu - pyta pan Waldemar z Grudziądza.

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika. Pracownik korzystający ze zmniejszonego wymiaru czasu pracy podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem stosunku pracy. Polega ona na tym, że pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Zakaz wypowiedzenia odnosi się przy tym nie tylko do umowy o pracę, lecz także do warunków pracy i płacy. Wyjątkowo wypowiedzenie w tym czasie jest dopuszczalne w kilku przypadkach. Po pierwsze, w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Po drugie, na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.), którą stosuje się, jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, zarówno podczas zwolnień grupowych, jak i indywidualnych. Na trzeci wyjątek Sąd Najwyższy zwrócił uwagę w wyroku z 12 maja 2011 r. (II PK 6/11, niepublikowany). Otóż w sytuacji gdy pracodawca zmienia regulamin wynagrodzenia czy układ zbiorowy pracy na niekorzyść pracownika, ma prawo zastosować wypowiedzenie zmieniające także wobec pracownika chronionego z powodu obniżenia etatu zamiast urlopu wychowawczego. Zdaniem SN prawo płacowe ma obowiązywać jednakowo wszystkich pracowników. Z tego względu kodeks pracy umożliwia pracodawcy wprowadzenie zmian warunków wynagradzania na niekorzyść nawet wobec pracowników, co do których stosuje się przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania stosunku pracy. Oczywiście pracodawca może zmiany te wprowadzić za zgodą pracownika na mocy porozumienia zmieniającego.

Ewa Drzewiecka

Art. 77² par. 5, art. 186¹ par. 1, art. 186⁷, 186⁸, 241¹³ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Wyrok SN z 12 maja 2011 r., II PK 6/11, niepublikowany.