Czy porozumienie może objąć przyczynę zwolnienia

Czytelnik i jego pracodawca rozwiązali umowę za porozumieniem stron. Wskazano w nim, że przyczyny rozwiązania umowy nie dotyczyły czytelnika, w związku z czym przysługiwała mu odprawa. Pracodawca odmówił jednak jej wypłaty. Czytelnik wniósł sprawę do sądu.

- Czy pracodawca może kwestionować przed sądem przyczynę rozwiązania umowy - pyta pan Jan z Iławy.

Tak. Pracodawca ma prawo dowodzić, że przyczyna rozwiązania umowy była inna, i kwestionować prawo czytelnika do odprawy. Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracownika - z punktu widzenia sposobu ustania stosunku pracy - jest niczym innym niż jego rozwiązaniem w wyniku zgodnych oświadczeń woli pracownika i pracodawcy, zgodnie z art. 30 par. 1 pkt. 1 k.p. Nie jest natomiast jakąś odrębną kategorią prawną określającą sposób (tryb) rozwiązania stosunku pracy. Z tego względu oświadczenia woli stron porozumienia obejmują rozwiązanie stosunku pracy, ale nie przyczyny, z powodu których doszło do rozwiązania. Podanie tej przyczyny w porozumieniu rozwiązującym może mieć jedynie znaczenie w sferze dowodowej (por. wyrok SN z 4 listopada 2010 r., II PK 109/10, LEX 702841). W opinii SN nie można natomiast oceniać treści porozumienia dotyczącego tej kwestii w oparciu o przepis art. 65 k.c., który odnosi się do oświadczeń woli. Strony nie mogą objąć porozumieniem przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Przyczyny niedotyczące pracownika, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, istnieją bowiem obiektywnie i wywołują skutki prawne niezależnie od woli i zamiaru stron czynności prawnej. Przyczyny te nie mogą być objęte oświadczeniem woli stron, gdyż są elementem obiektywnie istniejącej rzeczywistości. Nie kształtuje ich wola stron.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 30 par. 1 pkt 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).