Czy można zmusić pracownika do wykorzystania zaległego urlopu

Kontrola wykorzystania urlopów przeprowadzona w zakładzie pracy wykazała, że ponad połowa pracowników - pomimo wyraźnego polecenia - nie wykorzystała do 31 marca zaległych urlopów z zeszłego roku.

- Czy można wysłać ich na zaległe urlopy, korzystając z okazji, jaką jest remont linii produkcyjnej przeprowadzany w maju - pyta pan Robert z Warszawy.

Tak. Istnieje taka możliwość, ale dotyczy tylko zaległych urlopów.

Urlopy powinny być udzielane przez pracodawcę zgodnie z planem urlopów w tym roku kalendarzowym, w którym pracownicy uzyskali do nich prawo. Szczególne potrzeby pracodawcy mogły spowodować przesunięcie urlopów. Powinien on jednak udzielić ich pracownikom najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku, a więc do 31 marca. Po tym terminie urlopy stają się zaległe.

Zgodnie z wyrokiem SN z 24 stycznia 2006 r. (I PK 124/05, LEX 176539) pracodawca ma możliwość wysłania pracowników na zaległe urlopy nawet wtedy, gdy nie wyrażają na to zgody. Możliwość udzielenia przez pracodawcę urlopu bez zgody pracownika istnieje w całym okresie, w jakim nie uległ on przedawnieniu. Bez znaczenia pozostaje przyczyna, dla której pracodawca zmusza pracowników do wykorzystania zaległego urlopu. Może być nią zatem także remont zakładu. Nie ma również przeszkód, aby pracodawca udzielił wszystkim pracownikom zaległego urlopu w tym samym czasie.

Powszechnie akceptowany jest natomiast pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalne jest przymusowe kierowanie pracowników na bieżący urlop wypoczynkowy w terminie innym niż uzgodniony zgodnie z procedurą obowiązującą u danego pracodawcy. Nie uzasadniają tego remonty lub trudności pracodawcy w pozyskiwaniu zleceń. Nieprzewidziany remont mógłby spowodować co najwyżej zmianę planu urlopów lub uzgodnienie przez pracodawcę z pracownikami zmiany terminów ich bieżących urlopów.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 161 - 168 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).