Jakich dokumentów może żądać pracodawca przy zatrudnieniu

Pracodawca może w tym przypadku wymagać od pracownika udokumentowania swej niekaralności za pomocą zaświadczenia o niekaralności. Zasadą jest to, iż pracodawca nie jest uprawniony, aby żądać od każdego pracownika udokumentowania jego niekaralności za pomocą zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. Jest to dopuszczalne wyłącznie w stosunku do tych pracowników, do których z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym).

W odniesieniu do tej kategorii pracowników pracodawca może zażądać informacji o niekaralności od pracownika lub udokumentować tę okoliczność samodzielnie. Zgodnie z art. 24 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych od kandydatów do pracy w straży miejskiej wymaga się korzystania z pełni praw publicznych oraz braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za ścigane z oskarżenia publicznego i umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Okoliczności te mogą być udokumentowane w sposób pewny wyłącznie zaświadczeniem z Krajowego Rejestru Karnego. Inne kategorie pracowników, od których wymaga się niekaralności, to np. nauczyciele czy pracownicy samorządowi.

Zaświadczeń o niekaralności wymaga się także od kandydatów do służb mundurowych. Często zdarza się jednak, iż pracodawcy żądają zaświadczenia o niekaralności od pracowników, co do których ustawa nie przewiduje takiego wymogu. Jest to żądanie niedopuszczalne. Zasadą jest bowiem to, iż na etapie rekrutacji pracowników dopuszczalne jest żądanie przez pracodawcę podania danych osobowych dotyczących: imienia (imion) i nazwiska, imion rodziców, daty urodzenia, miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji), wykształcenia oraz przebiegu dotychczasowego zatrudnienia (art.22¹ par. 1 kodeksu pracy k.p.). Innych informacji na etapie naboru i w okresie późniejszym żądać mogą ci pracodawcy, którzy zatrudniają pracowników, w stosunku do których przepisy szczególne przewidują obowiązek ich podania.

Mając na uwadze powyższe ograniczenia, pracodawca może na podstawie par. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika z 28 maja 1996 r. żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie złożenia następujących dokumentów:

● wypełnionego kwestionariusza osobowego dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie,

● świadectw pracy z poprzednich miejsc pracy lub innych dokumentów potwierdzających okresy zatrudnienia, obejmujących okresy pracy przypadające w roku kalendarzowym, w którym pracownik ubiega się o zatrudnienie,

● dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, wymagane do wykonywania oferowanej pracy,

● świadectwa ukończenia gimnazjum - w przypadku osoby ubiegającej się o zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego,

● orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,

● innych dokumentów, jeżeli obowiązek ich przedłożenia wynika z odrębnych przepisów.

@RY1@i02/2011/048/i02.2011.048.209.004b.001.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art.24 pkt. 3 i 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. nr 123, poz. 779 z późn. zm.).

Art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 292 z późn. zm.).