Kiedy kierownik otrzyma pensję za nadgodziny

ekspert z zakresu prawa pracy

Zasadą jest, że pracownikom przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Jednak od tej reguły istnieje pewne odstępstwo. W myśl przepisu art. 151⁴ par. 1 k.p. pracownikom zarządzającym w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych nie przysługuje wynagrodzenie z tytułu wykonywanej, w razie konieczności, pracy w godzinach nadliczbowych.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa SN do tej kategorii osób należy zakwalifikować kierownika budowy.

Zasadą funkcjonowania przedsiębiorstw budowlanych jest istnienie ich głównej siedziby oraz przejściowych placów budowy.

Budowy te, jako jednostki utworzone dla wykonania konkretnego zadania, którym pracodawca przydzielił konieczne środki majątkowe i zatrudnił dla jego osiągnięcia pracowników, stanowią wyodrębnione komórki organizacyjne tychże przedsiębiorstw (wyrok SN z 12 lipca 2005, II PK 383/04, OSNP 2006/7-8/112).

Kierownicy placów budowy mają szerokie kompetencje wobec pozostałych pracowników, organizują i nadzorują pracę, wydają polecenia, kontaktują się z dostawcami oraz odpowiadają za terminowe i należyte wykonanie pracy. Ze względu na szeroki zakres wykonywanych przez kierownika budowy czynności oraz bezpośrednią odpowiedzialność za efekty pracy należy zakwalifikować takiego pracownika jako kierownika wyodrębnionej komórki organizacyjnej.

Należy zwrócić uwagę, że stała praca w godzinach nadliczbowych bez wynagrodzenia jest niedopuszczalna.

Praca ponad ustawowy wymiar czasu pracy powinna być wykonywana w wyjątkowych okolicznościach. Zwrot "w razie konieczności" użyty w art. 151⁴ par. 1 k.p. trzeba rozumieć wąsko - jako sporadyczną potrzebę uzasadnioną sytuacją szczególną, niecodzienną, niezwykłą, nadzwyczajną, wyjątkową.

Nie może mieć miejsca sytuacja, gdzie z powodu złej organizacji pracy pracownik jest zobowiązany do systematycznej pracy przekraczającej czas pracy (wyrok SN z 14 grudnia 2004 r., II PK 106/04, OSNP 2005/15/221).

O tym, czy kierownikowi budowy należy się wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach, może przesądzić to, w jakie dni praca ta była wykonywana. W myśl art. 151⁴ par. 2 k.p. kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz do dodatku w wysokości pełnego wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Przepis ten nie wspomina natomiast o wynagrodzeniu za pracę w nadgodzinach w dniu wolnym od pracy. Zatem za pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w pięciodniowym tygodniu pracy kierownikowi budowy nie przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

Art. 151⁴ par. 1 i par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).