Kto jest zobowiązany do pełnienia dyżuru

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.209.010b.001.jpg@RY2@

Małgorzata Leśniak, radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Pracodawca może zobowiązać pracownika - na zasadzie polecenia służbowego - do pełnienia dyżuru, zaś pracownik, zgodnie z art. 100 k.p., zobowiązany jest do stosowania się do poleceń przełożonych. Może on jednak odmówić wykonania polecenia, jeśli nie dotyczy ono pracy bądź jest sprzeczne z przepisami prawa lub z zawartą umową.

Dyżur pracowniczy to okres, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy. To czas oczekiwania na pracę poza normalnymi - obowiązującymi pracownika - godzinami pracy. Czas ten nie jest, z zasady, wliczany do czasu pracy. Gdy jednak dyżur przestaje być tylko oczekiwaniem na wezwanie pracodawcy, a staje się - wskutek wezwania - normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych, godziny poświęcone pracy są wliczane do czasu pracy. Pracodawca może zastrzec też czas, w jakim ma nastąpić przybycie pracownika do pracy w czasie dyżuru.

Za czas dyżuru pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze równym długości dyżuru. Dopiero w razie braku możliwości udzielenia pracownikowi wolnego należne mu będzie wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony, pracownikowi przysługuje 60 proc. wynagrodzenia. Ponieważ dyżur jest pełniony poza normalnymi godzinami pracy, praca wykonywana w jego trakcie jest zawsze pracą w godzinach nadliczbowych, tzn. rekompensata przepracowanego czasu odbywać się będzie na zasadach rozliczenia nadgodzin (dodatek do wynagrodzenia lub czas wolny).

Art. 151⁵ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).